Chcieli podłączać cały świat

Wywiad z Elisabeth Porteneuve z EARN - to do tej międzynarodowej sieci komputerowej podłączono Polskę w 1990 r.

Kiedy rozpoczęły się rozmowy o podłączeniu Polski do zachodnich sieci komputerowych?

Elżbieta Porteneuve urodziła się w Polsce, studiowała matematykę na Uniwersytecie Warszawskim. Potem wyjechała do Francji. Od 1989 r. była wiceprezesem francuskiej części EARN i brała udział w rozmowach prowadzonych przez polskich i zachodnich naukowców o podłączaniu Polski do akademickich sieci komputerowych EARN i BITNET.Pierwsze zapytania w tej sprawie były kierowane przez polskich naukowców do EARN już w latach 80. Wyjeżdżali oni często na Zachód i tam widzieli jak korzystają z tych rozwiązań ich koledzy z państw zachodnich i jak są one pomocne w szybkiej wymianie informacji. Jednak na przeszkodzie stawały względy polityczne. Długo można mówić o ówczesnym dwubiegunowym podziale świata na Wschód i Zachód, na komunizm i kapitalizm. I o tych wszystkich barierach, jakie stawiano, żeby dwie strony nie mogły się wzajemnie komunikować...

Kiedy nastąpiła zmiana w nastawieniu do „Wschodu”?

Przełom roku 1989 stał się przełomowy i w tej dziedzinie. Frode Greisen z duńskiej części EARN, a jednocześnie także prezydent EARN-u oraz Ira Fuchs z amerykańskiego BITNET-u skierowali pismo do Departamentu Handlu USA (Dep. of Commerce) w sprawie zgodności z prawem podłączenia krajów z Europy Wschodniej. W styczniu 1990 r. otrzymali bardzo obszerną odpowiedź, iż właściwie nie ma podstaw prawnych do zabronienia takiej działalności. Embargo COCOM (Coordinating Committee for Multilateral Export Controls) dotyczyło bowiem sprzętu i oprogramowania. Sieci komputerowe nie były tam wymienione. Uznano więc, iż skoro są pomiędzy Zachodem a Wschodem połączenia telefoniczne, to i komputerowe też mogą być. Formalnie Polska stała się członkiem EARN jednak dopiero 18 lipca 1990 r., Czechosłowacja 11 października, a Węgry 12 października.

Jak zareagowali Polacy?

Z radością. Już 10 kwietnia 1990 r. zorganizowali spotkanie na Uniwersytecie Warszawskim przedstawicieli krajowych uczelni (Warszawa, Toruń, Kraków, Łódź, Wrocław) i polskiego ministerstwa łączności z przedstawicielami EARN (Alain Auroux, Frode Greisen, Elisabeth Portneuve). Postanowiono wtedy podłączyć najpierw polską stolicę i wykorzystać w tym celu kabel telekomunikacyjny, jaki właśnie ułożyła po dnie Morza Bałtyckiego Telekomunikacja Polska. Tym samym Polska nawiązała bezpośrednią łączność z zachodnimi sieciami komputerowymi przez Danię. Pierwsze e-maile zostały przesłane 17 lipca 1990 r., właśnie do DKEARN, czyli duńskiego EARN.

A czy na Zachodzie uważano że to „już czas” czy raczej, że za wcześnie?

Atmosfera na przełomie 1989/90 była wspaniała. Cały świat czuł, że coś strasznie ważnego się stało. A sieciowcy (EARN, BITNET, SPAN, UUCP, NSFNET, Internet, ... wszyscy) chcieli podłączać cały świat. Larry Landweber zbierał dane o przyłączeniu kolejnych krajów do kolejnych sieci. Warto zobaczyć te „antyczne tablice” i mapy świata. Są dostępne pod adresem ftp://ftp.cs.wisc.edu/connectivity_table/. Warto popatrzeć jak to się szybko rozprzestrzeniało na cały glob.