Windows XP na wylot

Łatwiejszy od Windows 2000 i mniej podatny na zawieszenia niż Windows Me, XP jest największą w ostatnich latach zmianą systemu operacyjnego Microsoftu - i najbardziej kontrowersyjną. Przetestowaliśmy ją w boju i w laboratorium, by zobaczyć, co działa, a co nie, i czy warto dokonać aktualizacji.

Windows XP wydaje się najbardziej stabilnym systemem w historii okien. Zdaniem Microsoftu, jest przynajmniej tak stabilny jak Windows 2000. Jest też najbardziej obładowany funkcjami. Wynika to z połączenia dwóch krwiobiegów: po Windows NT i 2000 dziedziczy bezpieczne, stabilne jądro, od Windows 9x i Me przejmuje zgodność ze sprzętem i oprogramowaniem, jak również narzędzia do pracy z cyfrowymi obrazami, filmami i dźwiękiem. I w obu swych odmianach - Home Edition i Professional - jest doskonałym partnerem najnowszych pecetów z szybkimi procesorami, wielkimi twardymi dyskami i szybkimi nagrywarkami CD.

Dla użytkowników, którzy zamierzają dokonać aktualizacji, wstępne raporty są przeważnie pozytywne. Microsoft zdecydowanie ulepszył proces instalacyjny w porównaniu do koszmaru niezgodności Windows 2000. Większość spośród dziennikarzy naszego pisma, którzy instalowali wersję beta i finalną Windows XP, zgłosiła tylko drobne niezgodności.

Większość, ale nie wszyscy. Jak w przypadku każdej aktualizacji, możesz wpaść w tarapaty z istotną aplikacją czy urządzeniem, które spowoduje, że zmiana systemu okaże się niepożądana.

Nie poznamy pełnego obrazu sytuacji, dopóki miliony użytkowników nie wypróbują XP i dopóki producenci sprzętu oraz oprogramowania nie będą mieli kilku miesięcy na opracowanie poprawek.

Po przejściu przez proces aktualizacji użytkownikom spodobało się szybkie uruchamianie Windows XP. Tylko kilku z nich, którzy dokonywali instalacji na starszych komputerach albo poniżej minimalnych wymogów Microsoftu, zauważyło pewien spadek wydajności (patrz "Szybkość XP zadowala, ale nie zachwyca", str. 155).

Każdy zaś był pod wrażeniem stabilności nowego systemu. Jeśli przechodzisz z niepewnego obozu 9x/Me, masz już jeden, wystarczający powód do aktualizacji. Zbudowane na tym samym jądrze systemu operacyjnego co Windows 2000 i NT, obie wersje nowych okien zwracają większą uwagę na to, jak aplikacje, sterowniki i sam Windows wykorzystują pamięć komputera, uniemożliwiając jednemu fragmentowi kodu wpływanie na inny. Nawet gdy jakaś aplikacja jest niewyobrażalnie błędnie napisana, XP może zapobiec zawieszeniu całego systemu czy innych aplikacji.

Jeden z potencjalnych problemów aktualizacji zapewne nie będzie aż tak istotny, jak przypuszczano. Niektórzy użytkownicy pecetów przyzwyczajeni do instalowania Windows zawsze i wszędzie, gdzie tylko im się podoba, obawiali się, że antypiracki mechanizm aktywacji produktu w Windows XP będzie tylko przeszkadzał. Jednak ta wersja kontroli kopiowania nie uprzykrzy życia większości uprawnionych użytkowników Windows (patrz "Aktywacja produktu daje się lubić", str. 156).

Jako że Windows XP zawiera tyle funkcji - nowych i starych - w jednej rodzinie produktu, zgrupowaliśmy je w pięciu najważniejszych obszarach: interfejsu użytkownika, narzędzi cyfrowych mediów, funkcji zabezpieczeń użytkowników, konserwacji i pomocy oraz narzędzi internetowych.

Nowy wygląd XP

Foldery zawierają łącza do typowych zadań i miejsc, które odpowiadają zawartości. Uproszczony Panel sterowania grupuje ikony w kategorie, ale można przywrócić stary tryb wyświetlania.Interfejs Windows XP przeszedł bardzo gruntowną operację upiększającą. Uzyskujesz większą kontrolę nad wyglądem i działaniem systemu, trybem wyświetlania folderów systemowych takich jak Panel sterowania, a także teksturami i kolorami okien oraz ikon. Zmiany poszły w dobrym kierunku; te które Ci się nie spodobają, możesz w większości przypadków wyłączyć. Jedną z denerwujących funkcji, jakich nie da się wyłączyć, jest komunikat w dymku, pojawiający się od czasu do czasu z kilku ikon w obszarze powiadomień (zasobniku systemowym). Szczególnie drażniąca jest wyjątkowo uciążliwa propozycja zapisania się do systemu uwierzytelniania Microsoft Passport, który potrzebny jest jedynie do zalogowania się do usług Windows Messenger lub MSN. Bądź cierpliwy, po pewnym czasie da Ci spokój.

Aplikacje powyżej rozdzielającej linii nowego menu Start są statyczne; niżej pojawiają się często używane programy.Windows XP zawiera nowe kompozycje pulpitu - zestawy ustawień kolorów i obrazów tła dla okien, które mają zaokrąglone krawędzie, cieniowanie i podkłady pod ramki okien oraz przyciski. Jeśli nie podobają Ci się niebieskie, atramentowe okna Windows XP (możesz też zmienić na oliwkową zieleń lub srebro), inne kompozycje powinny być wkrótce dostępne w pakiecie nakładkowym Plus albo z witryny WWW Microsoftu. Można też wrócić do klasycznego wyglądu znanego z Windows 98 czy 2000.

Najistotniejsze zmiany interfejsu dokonały się w menu Start i na pasku zadań. Przebudowane menu Start pokazuje łącza do często używanych aplikacji, podstawowych folderów systemowych i typowych zadań. Działa jak dobry, osobisty portal do Windows XP, ale jeśli Ci się nie spodoba, możesz przywrócić klasyczne menu Start. Pasek zadań zawiera dwie nowe funkcje oszczędzające miejsce: łącza do dokumentów czy okien tej samej aplikacji (na przykład kilka okien przeglądarki WWW czy dokumentów Worda) pojawiają się teraz pionowo z jednego przycisku paska zadań, natomiast rzadko używane ikony zasobnika systemowego znikają po jakimś czasie (zobaczysz je ponownie po kliknięciu przycisku rozwijającego ten obszar).

Łącza do dokumentów lub okien tej samej aplikacji - w tym przypadku Internet Explorera - pojawiają się po kliknięciu jednego przycisku paska zadań.Inne zmiany w wyglądzie - w tym cienie, bogate w kolory, przezroczyste ikony i animowane kursory oraz ruchy okien - mogą obciążyć Twoją kartę graficzną i CPU, ale daje się je wyłączyć. Naszym zdaniem są pomocne w łatwiejszym odróżnieniu jednego okna od drugiego, co upraszcza pracę z obiektami na ekranie. Jedną z nowości ekranowych, które będziesz chciał wypróbować, jeśli masz komputer przenośny albo monitor LCD, jest ClearType. Ta technologia wygładzania czcionek jest domyślnie wyłączona; możesz ją znaleźć w kategorii Ekran Panelu sterowania, wybierając kartę Wygląd, a następnie Efekty. ClearType uzupełnia postrzępione krawędzie liter i uatrakcyjnia ich wygląd. Świetny pomysł, choć tekst traci na ostrości.