Błędy precz

Niekiedy komputer zachowuje się jak małe dziecko. Czegoś mu brak, jednak nie potrafi powiedzieć, czego. A gdy wreszcie coś z siebie wykrztusi, enigmatyczny komunikat wcale nie wskazuje przyczyny nagłych symptomów. Zdradzamy, co kryje się za najczęstszymi komunikatami awaryjnymi. Oto szczegółowe rozwiązania problemów i poprawiania błędów. W poniższym materiale przedstawiamy 25 najczęstszych komunikatów, dzieląc je na 10 kategorii sprzętowych. Opisujemy potencjalne przyczyny, a prawie 90 naszych rad pomoże Ci rozwiązać problemy. Stanowią nie tylko pierwszą pomoc w nagłych wypadkach. Większość z nich pozwala na stałe pozbyć się niepożądanych symptomów.

Chyba każdy zetknął się już z podobną sytuacją - przed wyjściem z pracy chcesz wydrukować elaborat przygotowywany przez kilka ostatnich godzin, aby sprawdzić go w domowych pieleszach i nanieść ostatnie poprawki. Jednak drukarka ma do zaoferowania tylko lakoniczny komunikat o zapełnieniu pamięci. Królestwo za pomoc i radę - jak szybko zmusić urządzenie do tego, żeby naniosło na papier wyniki mozolnej pracy?

Większość komunikatów alarmowych nie wskazuje rzeczywistej przyczyny awarii, nie wspominając o propozycjach usuwania problemów. Musisz żmudnie analizować, co doprowadziło do usterki, lub rozwiązywać problem metodą prób i błędów.

Nie chwal dnia przed zachodem słońca. Nawet jeśli Twój komputer działa bez zarzutu, nie wyrzucaj tego artykułu na makulaturę. Przecież nigdy nie wiesz, kiedy system zaskoczy Cię niebieskim ekranem...

1. Pamięć - uszkodzenia

Diagnoza pamięci - program AmiDiag pozwala przeprowadzać obszerne testy pamięci roboczej. Dzięki temu możesz szybko odnaleźć uszkodzony moduł, gdy BIOS wyświetli odpowiedni komunikat.Komunikat. Po włączeniu komputera pojawia się ekran powitalny. Widać na nim m.in. nazwę i wersję BIOS-u, częstotliwość procesora, a także listę podłączonych urządzeń peryferyjnych. W dolnej części ekranu jest wyświetlony komunikat "Memory test fail. Press F1 to continue or DEL to enter Setup".

Przyczyny. BIOS wykrył błąd pamięci podczas rutynowego testu przeprowadzanego tuż po włączeniu komputera. Test polega na zapisywaniu i odczytywaniu wartości w komórkach pamięciowych. Gdy odczytana zawartość komórki nie zgadza się z zapisaną uprzednio, BIOS zgłasza błąd w teście. Testy pamięci są zazwyczaj przeprowadzane trzykrotnie. W BIOS-ie Award możesz skrócić procedurę wczytywania systemu, redukując liczbę testów do jednego. Przejdź do menu Bios Features Setup i ustaw opcję Enabled w punkcie Quick Power On Self Test.

W BIOS-ach AMI i Phoenix przyspieszysz wczytywanie systemu, zmieniając ustawienia w punkcie Quick Boot.

Po wybraniu Enabled BIOS będzie testować tylko obszar pamięci poniżej 1 MB, który ma podstawowe znaczenie dla środowiska DOS. Punkt Quick Boot znajduje się w menu Advanced CMOS Setup (dotyczy BIOS-u AMI) lub w menu Boot Setup (dotyczy BIOS-u Phoenix).

Błędy pamięci RAM zdarzają się w systemach z powolnymi modułami RAM, np. gdy pamięć PC 66 tkwi w gniazdach płyty taktowanej z częstotliwością magistrali 133 MHz. Ponadto błędy pojawiają się podczas występowania zakłóceń komunikacyjnych między BIOS-em i pamięcią RAM. Nowoczesne moduły pamięciowe dysponują układem SPD-EEPROM, w którym są zgromadzone ich parametry techniczne. Ewentualna pomyłka producenta podczas zapisywania tego podzespołu (np. naniesienie błędnych wartości lub zamiana rejestrów) prowadzi do tego, że BIOS nie może nawiązać komunikacji z modułami pamięciowymi i uznaje je za uszkodzone. Powodem może być zanik sygnałów.

W leciwych pecetach może dochodzić do zanieczyszczenia styków modułów RAM i gniazd DIMM. Jednak najczęściej wymieniony komunikat oznacza uszkodzenia w jednym lub kilku układach pamięciowych.

Rozwiązanie 1. Upewnij się, że wstawione elementy pamięciowe są zgodne pod względem parametrów technicznych z instrukcją obsługi płyty głównej.

Typ pamięci (np. PC 100) jest podany na wierzchniej ścianie każdego modułu.

Rozwiązanie 2. Aby wykluczyć problemy w nawiązaniu komunikacji między pamięcią RAM i BIOS-em, przywróć fabryczne ustawienia BIOS-u lub podwyższ parametry pamięciowe, takie jak CAS Latency Time czy RAS-to-CAS Delay. W ten sposób zmniejszysz wymagania systemu wobec pamięci. Włącz w tym celu komputer i przejdź do ustawień BIOS-u, naciskając klawisze wymienione na ekranie startowym. Zależnie od wersji BIOS-u są to: [Del], [F1], [F2], [F10] lub [Ctrl Alt Esc].

W BIOS-ie AMI wybierz menu Advanced Chipset Setup i ustaw 3 w polu SDRAM CAS# Latency. Jeśli masz BIOS Award, przywołaj menu Chipset Features Setup i ustaw 3 w punkcie SDRAM CAS Latency. BIOS Phoenix nie dopuszcza zmian w parametrach pamięciowych. Możesz ewentualnie skorzystać z shareware'owego programu TweakBIOS ( www.miro.pair.com , 158 KB, 20 USD). Jeśli modyfikacje przyniosą pożądany skutek, musisz pogodzić się z gorszymi osiągami pamięci. W niektórych przypadkach można uzyskać pełną wydajność, aktualizując BIOS (patrz porada 9, rozwiązanie 2).

Rozwiązanie 3. Na próbę pozamieniaj moduły miejscami. Może będą funkcjonować poprawnie w innych gniazdach. Przy okazji przetrzyj delikatnie styki modułów RAM spirytusem lub gumką kreślarską.

Rozwiązanie 4. Jeśli nie pozbędziesz się komunikatu alarmowego, naciśnij klawisz [F1] i poczekaj na wczytanie systemu. Komputer powinien działać bez zarzutu - przynajmniej do momentu, gdy jedna z aplikacji odwoła się do uszkodzonej komórki. W przypadku częstych zawieszeń musisz wymienić uszkodzony moduł. Jednak przedtem przetestuj go programem diagnostycznym, np. AmiDiag ( www.ami.com ).

2. Pamięć - problemy w trybie chronionym

Zawodna pamięć - podczas uruchamiania systemu BIOS dokonuje pobieżnego testu pamięci RAM. Taki komunikat pojawia się, gdy wykryje usterkę w jednym z modułów lub gdy nie ma dostępu do pamięci.Komunikat. Gdy trzeba przeanalizować komunikat alarmowy lub odinstalować sterownik, należy uruchomić system w trybie awaryjnym. Jednak tuż po wybraniu odpowiedniej opcji z menu startowego Windows pojawia się na ekranie komunikat: BŁĄD: w HIMEM.SYS wykryto niepewny obszar pamięci XMS; adres: <XXXXXXX>.

Przyczyny. Podczas uruchamiania systemu w trybie awaryjnym sterownik HIMEM.SYS testuje obszar pamięci powyżej 1 MB. Komunikat o błędzie pojawia się, gdy Himem nie może nawiązać komunikacji z pamięcią. Przyczyną bywa ustawienie w BIOS-ie zbyt szybkiego dostępu lub uszkodzenie jednego z modułów pamięciowych. Niektóre błędy są ujawniane dopiero w tych testach, ponieważ Himem testuje pamięć gruntowniej niż BIOS. Wspomniany komunikat może być spowodowany tym, że zainstalowane moduły RAM nie są zgodne z pozostałymi podzespołami komputera. Przykładowo układy PC 133 nie nadają się do peceta z procesorem Celeron.

W komputerach opartych na architekturze Socket 7 przyczyną alarmu może być uszkodzona zewnętrzna pamięć podręczna na płycie głównej.

Rozwiązanie 1. Najpierw trzeba powyłączać potencjalne źródła błędów w BIOS-ie. Wybierz wyższe wartości w takich opcjach, jak SDRAM Timing, RAS-to-CAS Delay czy CAS Latency Time, aby spowolnić operacje wykonywane w pamięci RAM. Więcej szczegółów znajdziesz w poradzie 1 (rozwiązanie 2). Oprócz tego trzeba ustawić opcję Normal w polu Gate A20 Option (nazwa pola może się różnić zależnie od wersji BIOS-u). Opcja ta znajduje się w menu Advanced CMOS Setup BIOS-u AMI i w menu Bios Features Setup BIOS-u Award. Niestety, nie jest dostępna w BIOS-ie Phoenix.