Ekologiczny komputer - jak oszczędzić na energii

Strumyczek wyciekający z portfela razem z kilowatogodzinami na liczniku zużycia energii nie jest, co prawda, szeroki, ale za to nieprzerwany. Nie musisz się na to godzić.

Analizę zużycia energii przez system komputerowy warto rozpocząć od obejrzenia wyłącznika. Jeśli przypomina huśtawkę, z wyraźnie zaznaczonymi pozycjami włączenia i wyłączenia, to prawdopodobnie zasługuje na swoją nazwę. Taki rodzaj wyłącznika jest w większości zasilaczy komputerowych. Tyle, że pełni on tylko funkcję awaryjną. Zazwyczaj komputer uruchamia się przyciskiem. Taki kształt "wyłącznika" jest bardziej podejrzany. Zwykle kryje się za nim jakiś układ elektryczny, który zużywa drobną ilość energii chociażby tylko po to, żeby móc włączyć resztę urządzenia.

Wyłączniki niewyłączające do końca wprowadzono w komputerach kilkanaście lat temu, wraz z pierwszą specyfikacją ATX. Chodziło w niej o umożliwienie zdalnego rozruchu na skutek otrzymania impulsu pochodzącego z sieci komputerowej, myszy albo klawiatury. To jedno z bardziej wydumanych rozwiązań i wiemy z doświadczenia, że jego możliwości są wykorzystywane niezmiernie rzadko. Ale problem, niedostrzegany w latach taniej energii, pozostał do dnia dzisiejszego. Rozwiązać go nie możesz we własnym zakresie, ponieważ nie jest to przewidziane w systemie operacyjnym. Jest jeszcze gorzej, epidemia wyłączania na niby rozszerzyła się na inne urządzenia. Zasilacze awaryjne, osprzęt sieciowy, drukarki (najczęściej niewyłączane) i inne urządzenia pracują w taki właśnie sposób. One w mniej widoczny, ale równie dotkliwy sposób drenują kieszeń.

Prawdziwy wyłącznik

Możliwość odcięcia od źródła energii niepotrzebnie czuwających części zestawu komputerowego pojawiła się dopiero niedawno. Zadbali o nią energetycy, konstruktorzy zasilaczy awaryjnych i oraz listew zasilających. Algorytm postępowania jest zadziwiająco prosty. Układ mierzy prąd przepływający przez jedno z gniazdek i jeśli jest on mniejszy od zadanej wartości, odcina dopływ energii do pozostałych. Do gniazdka głównego należy podłączyć komputer, a do pozostałych resztę odbiorników, których bez komputera nie wykorzystujemy, np. osprzęt sieciowy. Tradycyjnie uważa się, że powinien on pracować bez przerwy, ale ta zasada obowiązuje raczej w rozwiązaniach profesjonalnych, a niekoniecznie w domu. Celowe jest odłączenie takich urządzeń, których utrzymanie w niepotrzebnej gotowości polega na przykład na podgrzewaniu lampy w skanerze bądź systemu utrwalania w niektórych drukarkach laserowych. Energia jest zużywana na efekt krótkotrwały.

Pozostaje problem zaprogramowania takiego wyłącznika. Zwykle jest on zaopatrzony w przycisk, który uruchamiamy w momencie poboru przez komputer bądź inne urządzenie podłączone do głównego gniazdka jak najmniejszej ilości energii, np. bezpośrednio po uruchomieniu i zakończeniu procedury startowej. Już z tego opisu widać, że zakres prawdziwego wyłączenia, chociaż szerszy niż poprzednio, nie jest całkowity. Niezupełnie wyłączony komputer oraz listwa bądź zasilacz awaryjny, w którym musi pracować układ sterujący, zwykle pobierają prąd. W wypadku listwy firmy Acar zużycie na jej potrzeby wynosi 1,1 W.

Zasilacze awaryjne z tego rodzaju inteligencją pobierają więcej, np. niewielki APC Back-UPS RS 550VA z funkcją odcinania zużywa prawie 6 W. To niewiele, ale odcinane wartości też nie są gigantyczne. A więc warto przeliczyć, czy taka oszczędność naprawdę się opłaca.