Sekrety ekranów dotykowych

Wynalezienie myszy zmieniło nasz sposób sterowania komputerem na bardziej naturalny. Teraz czeka nas następny krok w tym kierunku. Ekrany dotykowe oferują możliwości, których dotąd nie było. To samo miejsce na wyświetlaczu może być różnie wykorzystane. Chcesz napisać tekst, wciągasz sobie na ekran klawiaturę. Masz zamiar wydać urządzeniu polecenie, wyświetlają się tylko te opcje, które są aktualnie do wykonania. Ale prawdziwa rewolucja jest związana z wielodotykiem. Ekrany czułe na obrót czy odkształcenie palcami oferują możliwości, których dotąd nie było. Warto obejrzeć brawurową prezentację Jeffa Hana (i film "Raport mniejszości" z Tomem Cruisem), żeby sobie zdać sprawę, co nas czeka w niedalekiej przyszłości.

Na ekran dotykowy można popatrzeć jak na przezroczysty touchpad nałożony na zwykły LCD. Taka "kanapka" może być wykonana i funkcjonować na wiele sposobów. Najbardziej popularne są ekrany oporowe i pojemnościowe. Mają różne możliwości i budowę. W artykule opisujemy ich najważniejsze cechy konstrukcyjne i właściwości użytkowe, pokrótce przedstawiamy także inne technologie, obecnie prawie nieznane, jednak kryjące spory potencjał, dobrze rokujący na przyszłość. Warto o nich wiedzieć choćby ze względu na ich innowacyjność.

Ekran oporowy

Powierzchnia czołowa oporowego ekranu dotykowego (resistive touchscreen) jest wykonana z odpornego na zadrapania elastycznego plastiku z cienką warstwą materiału przewodzącego (najczęściej są to tlenki cyny i indu w postaci ITO, czyli roztworu stałego SnO2 w In2O3, przeważnie w proporcji 1:9), umieszczoną na jego spodzie. Poniżej jest druga powierzchnia - zwykle szklana, czasami z twardego plastiku. Od strony pierwszej płaszczyzny także jest pokryta warstwą ITO.

Obie powierzchnie są utrzymywane w niewielkiej odległości, praktycznie nie mają ze sobą kontaktu. Kiedy ekran zostanie dotknięty, palcem lub specjalnym sztyftem, plastik deformuje się na tyle, żeby obie warstwy ITO się zetknęły. W ten sposób dochodzi do kontaktu, a od strony elektrycznej - do powstania pary dzielników napięcia. Mierząc opór w kierunku pionowym i poziomym, można dokładnie obliczyć miejsce, w którym doszło do zwarcia. Jednakże wartość oporu zależy także od szczegółów pokrycia ITO, dlatego taki ekran powinien zostać skalibrowany. W starszych modelach pojawiały się dodatkowe przekłamania spowodowane wyczerpywaniem się baterii.

Oporowe ekrany dotykowe były wprowadzane jako pierwsze. Dzisiaj mają nowszą konkurencję, ale to nie znaczy, że sama technologia może być uznana za przestarzałą. Większość z nas właśnie od takich wyświetlaczy rozpoczynała kontakt z ekranami dotykowymi.