Rejestr to komponent systemu budzący głęboką niechęć użytkowników Windows, a często i pewną nerwowość. Jeśli myślisz, że uszkodzenie rejestru może spowodować totalną katastrofę systemu operacyjnego, masz rację. Aby uniknąć kłopotów, musisz wiedzieć, jak z nim postępować.
Punkty przywracania systemu
Regedit nie oferuje nic więcej ponad podstawowe sposoby unikania kłopotów z rejestrem. Bardziej zaawansowane metody rozwiązywania problemów są zawarte w innych komponentach systemu Windows XP. Jednym z najwygodniejszych jest Przywracanie systemu. Zamiast poświęcać czas na ręczne kopiowanie kluczy lub manipulowanie wprowadzanymi wartościami, możesz szybko utworzyć punkt przywracania. Cały kłopot w tym, aby punkt przywracania powstał, zanim rejestr ulegnie destrukcji.
Jeśli jeszcze nie korzystałeś z Przywracania systemu, zdziwisz się, jak niewiele trzeba, aby się zabezpieczyć przed potencjalnymi problemami. Wystarczy nieco miejsca na dysku, standardowo 12 procent jego pojemności. Jeśli masz mały dysk, każda ilość jego przestrzeni ma fundamentalne znaczenie i kilkaset megabajtów to dużo. Jednak dyski poniżej 4 GB to odległa przeszłość, a 12 procent można spokojnie zredukować na karcie Przywracanie systemu we właściwościach apletu System.
Utworzenie punktu przywracania to operacja wykonywana za pomocą prostego kreatora. W menu Akcesoria kliknij
Narzędzia systemowe, a następnie Przywracanie systemu. Pierwsze okno kreatora służy do wskazania rodzaju zamierzonych zadań. Możesz przywrócić komputer do poprzedniego stanu lub ręcznie utworzyć nowy punkt przywracania. System został tak zaprojektowany, aby automatycznie tworzyć punkty przywracania. Jeśli będziesz miał trochę szczęścia, wycofasz zmiany nawet bez ręcznego utworzenia punktu. Realizacja szybkiej kopii bazy ustawień Windows polega na zaznaczeniu opcji Utwórz punkt przywracania. Po naciśnięciu Dalej wprowadź czytelną nazwę punktu i kliknij Utwórz. Te proste czynności umożliwiają niemal bezpieczne modyfikacje rejestru. Odtwarzanie danych przez usługę przywracania, jest wykonywane za pomocą tego samego kreatora. Po uruchomieniu Przywracania systemu zaznacz opcję Przywróć system do wcześniejszego stanu i naciśnij przycisk Dalej. W nowym oknie wybierz jeden z proponowanych przez system punktów, następnie potwierdź proponowany wybór. System rozpocznie odtwarzanie.
Kopia zapasowa i konsola odzyskiwania systemu
Przywracanie systemu ma jedną poważną słabość. Jeśli po naniesionych przez ciebie zmianach lub na skutek uszkodzeniu rejestru XP się nie uruchomi, wykonane punkty przywracania są mało przydatne. Tak czy tak, będziesz musiał poświęcić sporo czasu na powtórną instalację systemu operacyjnego. Rozwiązaniem, które może wyeliminować ten kłopot, jest wykonanie kopii zapasowej stanu systemu lub kopii automatycznego odzyskiwania systemu. Na pierwszy rzut oka jest to propozycja bez większego sensu. Jeśli uszkodzenie systemu będzie na tyle poważne, że Windows się nie uruchomi, szybkie odtworzenie danych wydaje się niemożliwe. Aby odtworzyć rejestr, trzeba zainstalować powtórnie system. Twierdzenie to jest jak najbardziej prawdziwe, gdy pominiemy jedną istotną funkcję backupu. W czasie wykonywania kopii zapasowej stanu systemu Windows realizuje dodatkowe czynności, o których nie informuje użytkowników. Jedną z nich jest automatyczne sporządzenie kopii plików rejestru.
Bezpośrednio w katalogu Windows możesz odnaleźć folder Repair. Jest to miejsce, do którego kopiowany jest rejestr systemu. Jeśli nigdy nie wykonasz kopii zapasowej, w katalogu będzie się znajdować archiwum rejestru z momentu instalacji Windows. Po sporządzeniu kopii stanu systemu lub automatycznego odzyskiwania systemu, zawartość folderu Repair jest uaktualniana. Dzięki temu możesz odtworzyć rejestr bez reinstalacji Windows. Jeżeli uszkodzenie systemu będzie na tyle poważne, że archiwum rejestru nie wystarczy do naprawy XP, to kopia stanu Windows pomoże wrócić do ustawień sprzed awarii.
Wykonanie kopii stanu systemu jest bardzo proste. Rozpocznij od uruchomienia narzędzia Kopia zapasowa. W tym celu po kolei wybierz Start | Wszystkie programy | Akcesoria | Narzędzia systemowe | Kopia zapasowa. W oknie powitalnym Kreatora kopii zapasowej lub przywracania naciśnij Dalej. Wybierz polecenie Wykonaj kopię zapasową plików i ustawień, a następnie Pozwól mi wybrać, co ma zawierać kopia zapasowa. W oknie Elementy do zapisania w kopii zapasowej rozwiń obiekt Mój komputer i zaznacz System State. Po naciśnięciu Dalej musisz wskazać lokalizację i nazwę kopii. Jeśli chcesz natychmiast rozpocząć sporządzanie archiwum, naciśnij Zakończ. Ponieważ kopia stanu Windows zajmuje dużo miejsca, szybkość twojego komputera będzie jednym z czynników wyznaczających czas jej trwania. Gdy archiwizacja zostanie zakończona, możesz sprawdzić zawartość folderu Repair. Znajdziesz w nim uaktualnione kopie plików rejestru.
Jeżeli Windows działa na tyle poprawnie, że pozwala na zalogowanie użytkownika, do odtworzenia kopii stanu systemu wykorzystaj narzędzie Kopia zapasowa. Jeśli każda próba startu zakończy się niepowodzeniem, będziesz musiał odtworzyć rejestr z Konsoli odzyskiwania. Najszybszym sposobem na uruchomienie konsoli jest start systemu z płyty instalacyjnej. W oknie powitalnym instalatora musisz nacisnąć klawisz [R]. XP przerwie instalację i przełączy cię w tryb tekstowy. Po wskazaniu, do którego systemu chcesz się podłączyć, należy podać hasło Administratora. Jeśli podasz je poprawnie, system uruchomi odpowiednik wiersza poleceń. Dalsze czynności polegają na zastąpieniu uszkodzonej gałęzi rejestru tą, która jest przechowywana w katalogu Repair. Jeśli np. zostanie uszkodzona gałąź System, należy po kolei wpisać następujące polecenia: REN C:\WINDOWS\SYSTEM32\CONFIG\SYSTEM C:\WINDOWS\SYSTEM32\CONFIG\SYSTEM.BAK, COPY C:\WINDOWS\REPAIR\SYSTEM C:\WINDOWS\SYSTEM32\CONFIG\. Pierwsze służy do zmiany nazwy starej gałęzi SYSTEM na SYSTEM.BAK, drugie kopiuje gałąź z folderu Repair do folderu C:\WINDOWS\SYSTEM32\CONFIG. Jeśli otrzymasz komunikat o poprawnym skopiowaniu pliku, możesz wpisać polecenie EXIT i system zostanie ponownie uruchomiony. Pamiętaj, że konsola odzyskiwania może zostać zainstalowana na stałe. W czasie każdego uruchamiania systemu będziesz mógł wybrać, czy chcesz uruchomić Windows XP, czy konsolę odzyskiwania. Konsolę dodasz, uruchamiając z płyty instalacyjnej polecenie i386\Winnt32.exe /cmdcons.
UWAGA!
W edytorze Regedit nie znajdziesz opcji Cofnij. Wszystkie działania są wykonywane bezpośrednio na lokalnym rejestrze komputera. Jeśli przez przypadek usuniesz jeden z kluczy, nie będziesz miał możliwości szybkiego i prostego odzyskania utraconych wpisów. Zanim zaczniesz pracę z edytorem, koniecznie wykonaj kopię zapasową. Brak aktualnego archiwum może się zakończyć małą katastrofą, czyli reinstalacją Windows XP.
UWAGA!
Jeśli chcesz szybko się dowiedzieć, jaki identyfikator SID ma twoje konto, możesz skorzystać z wbudowanego w Windows XP narzędzia wiersza poleceń WHOAMI. WHOAMI oferuje wiele interesujących przełączników, które wyświetlą informacje o użytkowniku aktualnie zalogowanym do Windows XP. Po wprowadzeniu polecenia WHOAMI /USER /SID, otrzymasz swój identyfikator, np. S-1-5-21-1645522239-706699826-1060284298-1003. Pełną listę informacji zwracanych przez WHOAMI uzyskasz po wpisaniu WHOAMI /? lub WHOAMI /HELP.
UWAGA!
Jeśli chcesz zabronić dostępu do rejestru swojego komputera, wykonaj kilka prostych czynności. Użytkownicy innych komputerów w sieci mogą się łączyć z twoją stacją, jeśli spełnione są dwa warunki. Po pierwsze, muszą mieć odpowiednie uprawnienia, czyli konto, na którym pracują, musi należeć np. do grupy Administratorzy. Po drugie, za umożliwienie dostępu do rejestru odpowiada usługa Rejestr zdalny. Jeśli ją wyłączysz, tylko użytkownicy zalogowani lokalnie będą mogli przeglądać i modyfikować zawartość rejestru. W celu wyłączenia usługi należy po kolei kliknąć Start | Ustawienia | Panel sterowania | Narzędzia administracyjne | Usługi, następnie na liście usług odnaleźć Rejestr zdalny i z menu Akcja wybrać Właściwości. W wyświetlonym oknie rozwiń listę przy opcji Tryb uruchamiania i wybierz Wyłączony. Jeśli w czasie modyfikacji usługa jest uruchomiona, dodatkowo możesz ją zatrzymać naciśnięciem przycisku Stop.
Uprawnienia do rejestru
Bez istotnego powodu nie należy zmieniać uprawnień do rejestru. Modyfikacja będzie konieczna wtedy, gdy zainstalowane w Windows aplikacje wymagają dodatkowych uprawnień. Zanim przejdziesz do zmiany ustawień, zapoznaj się dokładnie z dokumentacją lub zaleceniami producenta programu oraz bezwzględnie wykonaj kopię zapasową rejestru! Zabranianie dostępu przy użyciu opcji Odmów jest wyjątkowo niebezpieczne. Jeśli odmówisz pełnej kontroli jednej z grup systemowych, np. Wszyscy, możesz sam paść ofiarą swoich nieprzemyślanych działań.
Przykładowa modyfikacja rejestru (1)
Jeśli Windows XP ma zainstalowany interfejs sieciowy, domyślnie włączana jest usługa Udostępnianie plików i drukarek w sieciach Microsoft. System automatycznie tworzy tzw. udostępnienia administracyjne, które pozwalają na dostęp przez sieć do wszystkich partycji dysków komputera. Jeśli np. twój dysk będzie podzielony na dwie partycje C i D, wówczas zostaną utworzone udostępnienia C$ i D$. Możesz to łatwo sprawdzić: w Panelu sterowania przejdź do Narzędzi administracyjnych, następnie dwukrotnie kliknij Zarządzanie komputerem i kolejno Narzędzia systemowe | Foldery udostępnione | Udziały. Wyświetlona w prawym panelu lista udostępnień powinna zawierać pozycje C$ i D$. Udziały te gwarantują pełny dostęp do zasobów partycji wszystkim członkom grupy Administratorzy. Najważniejsze, że udostępnień tych nie można w prosty sposób wyłączyć. Gdy chcesz trwale wyeliminować udostępnienia administracyjne, należy zmienić odpowiednią wartość w rejestrze. Zacznij od odnalezienia właściwego klucza. Dla XP będzie to HKLM\SYSTEM\CurrentControlSet\Services\lanmanserver\parameters. Po odszukaniu klucza należy dodać wpis typu DWORD o nazwie AutoShareWks z wartością 0. Po restarcie usługi Serwer automatyczne udostępnienia administracyjne znikną. Restart możesz wykonać, korzystając z modułu Usługi w Narzędziach administracyjnych lub po wpisaniu w wierszu poleceń NET STOP server i NET START server.
Przykładowa modyfikacja rejestru (2)
UWAGA! Jeśli tęsknisz za widokiem ekranu wyświetlającego błąd zatrzymania, tzw. Blue Screen, możesz go wywołać w dowolnym momencie. Wystarczy dodać odpowiednie wpisy w rejestrze. Po uruchomieniu programu Regedit przejdź do klucza HKLM\System\CurrentControlSet\Services\i8042prt\Parameters\.
Następnie dodaj wartość typu Dword CrashOnCtrlScroll i wprowadź 1. Po restarcie systemu naciśnij kombinację klawiszy [Ctrl] i dwukrotnie [Scroll Lock]. Jeśli nie popełniłeś błędu, wpisując nazwę klucza, system powinien wygenerować błąd zatrzymania.