Tankowanie mocy

10. Tylko w razie potrzeby

Niektóre karty graficzne ATI dopuszczają przetaktowywanie dynamiczne. Oznacza to, że gdy uaktywnisz stosowną opcję, karta działa z nominalną częstotliwością tylko przy niskim obciążeniu. Gdy potrzebna jest większa wydajność graficzna, karta wchodzi na wyższe obroty, a gdy robi się jej zbyt gorąco, obniża loty i powraca do spokojniejszego trybu pracy. Dzięki temu karta nie nagrzewa się niepotrzebnie w zastosowaniach biurowych, tylko sięga po wszystkie rezerwy wydajności podczas grania. Opisana technologia zapewnia niższe zużycie prądu i dłuższą żywotność procesora graficznego niż konwencjonalne (czyli stałe) przetaktowanie.

Przedstawioną technologię obsługują poprzez sterownik karty graficznej tylko układy z wbudowanym czujnikiem temperatury. Spośród kart ATI należą do nich wszystkie modele serii XT, jednak tylko w połączeniu z pakietem sterowników ATI Catalyst (dostępny pod adresami http://www.ati.com i http://www.radeon.go.pl , środowiska: Windows 98/Me i Windows 2000/XP, rozmiar pliku: ok. 22 MB). Tymczasem wśród kart NVIDIA przetaktowanie dynamiczne umożliwiają modele GeForce FX i GeForce 6. Sterownik NVIDIA Detonator/Forceware obsługuje stosowne funkcje od wersji 45.23.

W kartach z układem ATI trzeba zaznaczyć pole wyboru w menu sterownika OVERDRIVE(tm). W modelach z procesorem NVIDIA trzeba odblokować automatyczne przetaktowywanie, dokonując zmian w rejestrze. Kliknij menu Start | Uruchom i wpisz polecenie regedit. Przejdź do klucza "HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Nvidia Corporation\Global\NVTweak" w lewej części Edytora rejestru. Kliknij prawym przyciskiem podklucz "NVTweak" i wskaż polecenie Nowy | Wartość DWORD. W prawym panelu edytora pojawi się podświetlony zapis "Nowa wartość #1". Zmień jego nazwę na "CoolBits". Następnie kliknij nowy wpis prawym przyciskiem i wybierz polecenie Modyfikuj. Wprowadź cyfrę 2 w pole Dane wartości, po czym potwierdź przyciskiem OK i zamknij Edytor rejestru.

Po wykonaniu tych czynności kliknij prawym przyciskiem myszy pulpit, wskaż polecenie Właściwości, przejdź do karty Ustawienia i kliknij przycisk Zaawansowane. Gdy klikniesz wpis z nazwą swojego procesora graficznego, na ekranie pojawi się lista zawierająca opcję częstotliwości. Kliknij ją, po czym zaznacz pole wyboru uaktywniające automatyczne przetaktowywanie. Na ekranie pojawi się okno z umową licencyjną. Przewiń ją w dół, potwierdź zapoznanie się z jej treścią i zaznacz pole wyboru uaktywniające wybraną opcję podczas uruchamiania systemu. Na koniec potwierdź dokonane ustawienia, klikając przyciski Zastosuj i OK.

11. Droga karta za małe pieniądze

Niektóre procesory graficzne ATI i NVIDIA są pod względem konstrukcji identyczne ze swymi droższymi kuzynami. Są wytwarzane na tej samej linii produkcyjnej, a mniejsze osiągi są wynikiem sztucznego blokowania ich faktycznych możliwości. W większości przypadków producent przerywa w tym celu określone ścieżki przewodzące, niekiedy zaś blokuje procesor wyłącznie z poziomu BIOS-u. I w tym twoja szansa!

W kartach z układem NVIDIA GeForce 6800 uaktywnisz cztery wyłączone ścieżki bezpłatnym programem Riva Tuner 2.0 RC (dostępny pod adresem http://www.guru3d.com , rozmiar pliku: ok. 1,4 MB). Kliknij Power user | Low-level system tweaks, przejdź do NVStrap driver i podaj 16 w polu Active pixel pipelines number. Potwierdź, klikając Apply i OK. Ewentualne błędy w generowaniu obrazu oznaczają, że co najmniej jedna ścieżka jest uszkodzona. Wówczas przywróć domyślną konfigurację.

Aktualizując BIOS karty ATI X800 Pro Vivo, uzyskasz możliwości modelu X800 XT Platinum. Przygotuj okrojoną dyskietkę startową (patrz ramka "Dyskietka na specjalne okazje").

Pobierz archiwum FLASHROM237.ZIP spod adresu http://www.ocfaq.com/softmod/bios/flashrom237.zip . Rozpakuj je i skopiuj zawartość na dyskietkę. W podobny sposób umieść na niej BIOS karty GV-R80X256V (plik: BIOS_R80X256V_F1.EXE) pobrany z witryny http://tw.gigabyte.com . Potem uruchom system z dyskietki. W wierszu poleceń utwórz kopię BIOS-u - wpisz w tym celu

flashrom -s 0 biosstry.bin

Upewnij się poleceniem dir, że na dyskietce jest kopia BIOS-u. Zastąp stary BIOS, wpisując

gvfll -p -f r80x256v.fl

W ten sposób nieodwracalnie odblokujesz niedostępne dotąd ścieżki na karcie graficznej. Gdy na ekranie pojawi się komunikat 65536 of 65536 bytes verified, wyjmij dyskietkę i zrestartuj system. Sprawdź sukces operacji narzędziem ATITool (dostępny pod adresem http://www.techpowerup.com/atitool , środowiska: Windows 2000/XP, rozmiar pliku: ok. 0,9 MB). Kliknij Settings - w polu Active Pipelines powinna figurować wartość 16. Teraz wgraj stary BIOS karty. W przeciwnym razie karta będzie taktowana z częstotliwością układu i pamięci modelu X800 XT, a nie każdy egzemplarz sprosta tak wysokiej prędkości. Ponownie wczytaj system z dyskietki i wpisz polecenie

flashrom -p -f 0 biosstry.bin

Po zrestartowaniu systemu Windows zainstaluj na nowo sterownik karty graficznej. Przywołaj aplet Dodaj lub usuń programy w Panelu sterowania, po czym zaznaczaj każdy wpis dotyczący karty graficznej i klikaj przycisk Zmień/Usuń. Po zrestartowaniu systemu zaleca się usunąć resztki sterowników za pomocą bezpłatnego programu Driver Cleaner (dostępny pod adresem http://www.driverheaven.net/cleaner , środowiska: Windows 98/Me/2000/XP, rozmiar pliku: około 1,5 MB). Na zakończenie zainstaluj najnowszy sterownik ATI Catalyst (patrz wyżej). Korzystając z narzędzi do przetaktowywania, możesz teraz podkręcić kartę.

12. Napięcie wzrasta

Tylko dla wyjadaczy - programem OmniExtremeEdit utworzysz BIOS karty graficznej na miarę własnych potrzeb (porada 12).Procesor karty dopuszcza wyższe częstotliwości, gdy zasilisz go wyższym napięciem - pod warunkiem, że nie będzie się przegrzewał. Dlatego zadbaj o dobre chłodzenie układu (najlepiej wydajnym zestawem wentylator-radiator, ponadto obniż temperaturę wokół karty, instalując wentylator w obudowie peceta lub zmieniając przepływ powietrza). Poniższa porada dotyczy kart z procesorem GeForce 5 i 6.

Pobierz z adresu http://rycky11.free.fr/Forum_Hardware/Bios6800u2.zip archiwum BIOS6800U2.ZIP. Skopiuj zawartość na specjalną dyskietkę startową (patrz porada 11) i wczytaj z niej system. Następującym poleceniem zarchiwizuj BIOS karty:

nvflash -b biosstry.rom

Gdy pojawi się komunikat Successfully created biosstry.rom, upewnij się poleceniem dir, że na dyskietce znajduje się kopia BIOS-u. Na wszelki wypadek skopiuj ten plik na twardy dysk. Potem wyjmij dyskietkę i zrestartuj system. Włóż dyskietkę ponownie do napędu i uruchom program OmniExtremeEdit (dostępny pod adresem http://www.mvktech.net , środowiska: Windows 98/Me/2000/XP, rozmiar pliku: ok. 0,3 MB). Wskaż menu File | Open BIOS i wczytaj zapisany uprzednio plik BIOSSTRY.ROM. W rubryce VGPU zobaczysz napięcia układu graficznego, które producent przewidział do trybów 2D, 2D/3D i 3D. Aby podwyższyć napięcie trybu 3D, wybierz jedną z wartości w polu listy. Bardzo ostrożnie obchodź się z opcją Generalmode. Pozwala dowolnie regulować poziom napięcia. Jeśli przesadzisz, trwale uszkodzisz procesor graficzny. Wiele procesorów nie radzi sobie nawet ze wzrostem napięcia o zaledwie 0,1 V - przede wszystkim, jeśli nie mają lepszego chłodzenia.

Ponadto możesz zwiększyć napięcie procesora i pamięci poprzez pola Core i Memory. Przedtem sprawdź jednak, ile da się z niej wydobyć przy podwyższonym napięciu zasilającym (patrz ramka "Przetaktowywanie kart graficznych - czym i jak?"). Nowe ustawienia zostaną zapisane w BIOS-ie karty i będą obowiązywały do wprowadzenia kolejnych zmian. Również opcję Edit memory timings możesz wypróbować tylko wtedy, gdy znasz czas dostępu pamięci graficznej i wiesz, jak duży jest zapas wydajności.

Na koniec zapisz wszystkie zmiany w nowym pliku BIOS-u, umieszczając go na dyskietce startowej. Wskaż w tym celu menu File | Save Bios i wpisz dowolną nazwę - np. BIOSNOWY.ROM. Potwierdź przyciskiem Zapisz. Następnie uruchom system z dyskietki i wpisz polecenie

nvflash -p biosnowy.rom

Sprawdź stabilność działania karty graficznej za pomocą gry 3D. W razie problemów ponownie wczytaj system z dyskietki startowej, po czym wprowadź polecenie

nvflash -p biosstry.rom

W ten sposób wgrasz poprzednią wersję BIOS-u karty graficznej.