Archiwum

A A A

Dom prawdziwie inteligentny

Zbigniew Bednarek

W tym artykule:

Stworzenie inteligentnego domu nie musi się wiązać z gigantycznym wydatkiem - do zbudowania prostej instalacji wystarczy trochę popularnego sprzętu. Dysponując kamerą internetową oraz komputerem z dostępem do Internetu, uruchomisz system monitoringu. Dodając do tego kilka czujników oraz elementów wykonawczych w postaci styczników i siłowników plus oprogramowanie zarządzające, zyskasz kompletny system inteligentny.

Zapewne większość czytelników spotkała się z nazwą Xanadu, rezydencji Billa Gatesa, właściciela Microsoftu, najbogatszego człowieka na ziemi, którego majątek, według magazynu "Forbes", wynosi 48 miliardów dolarów. Zarządzanie rezydencją realizuje 150 komputerów najwyższej klasy, a każda przebywająca tam lub na terenie posesji osoba jest wyposażona w nadajnik emitujący informacje o jej preferencjach. Informacje dotyczą absolutnie wszystkiego, od jedzenia, poprzez warunki klimatyczne, skończywszy na sztuce. Gdy wegetarianin podchodzi do barku, znikają z niego potrawy mięsne, dzięki zaawansowanemu systemowi klimatyzacji temperatura może być dostosowana do potrzeb najwybredniejszych osób, łącznie z podziałem pomieszczeń na strefę zimną i ciepłą. Z głośników słychać ulubione piosenki, a na ekranach plazmowych można podziwiać ulubione filmy.

Okazuje się, że taki inteligentny system można zainstalować we własnym domu lub mieszkaniu, przeznaczając na to kilka do kilkudziesięciu tysięcy złotych. Dysponując kamerą internetową oraz komputerem z dostępem do Internetu, uruchomisz system monitoringu. Dodając do tego kilka czujników oraz elementów mechanicznych w postaci styczników i siłowników, a także oprogramowanie zarządzające - zyskasz kompletny system inteligentny. Oczywiście nie trzeba tego robić domowym sposobem, do wyboru masz kilka standardów systemów inteligentnych. Należy zaznaczyć, że jest to inwestycja dość kosztowna, jednak poczynione dzięki niej oszczędności, zwiększenie poziomu bezpieczeństwa oraz wygoda uzasadniają taki wydatek.

Oszczędności

Inteligentne zarządzanie oświetleniem zewnętrznym pozwala na uzyskanie ciekawych efektów. System sam zadba o wyłączenie oświetlenia późną porą. Roczne koszty energii elektrycznej i cieplnej to procentowo największy stały wydatek w eksploatacji domu czy mieszkania. Systemy inteligentne zarządzają zgodnie z regułą: nigdy nie dostarczać energii, która nie zostanie wykorzystana. Dotyczy to zarówno energii elektrycznej, jak i cieplnej.

Racjonalne zarządzanie przynosi wymierne oszczędności. Gdy w danym pomieszczeniu nikt nie przebywa, system rejestruje to i wyłącza oświetlenie - zwłaszcza ciągów komunikacyjnych (korytarzy, schodów itp.). Na podobnej zasadzie odbywa się zarządzanie energią cieplną. Na czas otwarcia okna ogrzewanie w danym pomieszczeniu zostaje chwilowo wyłączone. Dzięki zastosowaniu dobowego sterowania ogrzewaniem, które polega na obniżeniu temperatury w porze nocnej, nie tylko oszczędzasz, ale również lepiej śpisz.

Wprowadzając do systemu dane o tym, w jakich godzinach nikogo nie ma w domu, również można zaoszczędzić. System obniży temperaturę w całym budynku o kilka stopni podczas nieobecności mieszkańców, a na kilka minut przed ich powrotem przywróci odpowiednią. W razie potrzeby, np. gdy ktoś z domowników musi wcześniej wrócić do domu, wystarczy wysłać SMS do systemu zarządzającego, żeby przywrócić zadeklarowaną temperaturę.

Dysponując dużym domem z rzadko wykorzystywanymi pokojami gościnnymi, można zdefiniować te pomieszczenia w systemie i zadeklarować dla nich niższą temperaturę - np. 14 stopni Celsjusza. Gdy ktoś zapowie wizytę, jednym przyciskiem można zmienić temperaturę w wybranym pokoju.

Bezpieczeństwo

Wizualizacja umożliwia sterowanie instalacją oraz podgląd obrazu z kamer na dowolnym komputerze z dostępem do Internetu. Fundusze przeznaczone na instalację inteligentną to inwestycja nie tylko w wygodę, ale i w bezpieczeństwo. Gdy wszyscy mieszkańcy opuszczą dom, system zostanie poinformowany o tym poprzez czujniki ruchu. Uruchomi wówczas procedury bezpieczeństwa, wyłączy wszystkie urządzenia elektryczne podłączone do inteligentnych gniazdek, siłowniki zamkną niedomknięte okna, odcięty zostanie dopływ gazu i wody, co skutecznie chroni przed wybuchem lub zalaniem w wypadku pęknięcia rury. Na końcu zostanie uruchomiony system alarmowy.

W wypadku naruszenia chronionych stref system natychmiast powiadamia właściciela oraz odpowiednie służby (ochrona, policja). Dodatkowo wykrycie intruza może być sygnalizowane mruganiem wszystkich świateł w obiekcie, co zaalarmuje sąsiadów oraz skutecznie wystraszy włamywacza. W razie wykrycia pożaru system włączy wszystkie światła w celu umożliwienia szybkiej ewakuacji oraz powiadomi straż pożarną o potrzebie interwencji. Korzystając z zainstalowanych w obiekcie kamer, może wysłać MMS przedstawiający aktualną sytuację w domu i jego otoczeniu. Dysponując komputerem z dostępem do Internetu, obejrzysz wówczas w czasie rzeczywistym sytuację w strzeżonym obiekcie, jak w telewizyjnej relacji z akcji ratunkowej.

Użyteczną funkcją jest "symulacja obecności", przydatna zwłaszcza podczas wyjazdów urlopowych lub świątecznych. Obejmuje nie tylko zapalanie świateł, ale również włączanie telewizora lub sprzętu audio, co sprawia wrażenie, że w domu ktoś przebywa.

Systemy inteligentne są systemami rozproszonymi - oznacza to, że w wypadku awarii pojedynczego modułu reszta pracuje prawidłowo. Jest to bardzo istotna cecha, znacznie zmniejszająca zawodność instalacji jako całości.

Wygoda

Panel monitoringu w systemie iBMS. Niekwestionowanym argumentem za stosowaniem instalacji inteligentnych jest zwiększenie wygody użytkowania domu. Integracja wszystkich urządzeń elektrycznych, w tym sprzętu audio i wideo oraz gospodarstwa domowego, sprawia, że wszystkimi można sterować za pomocą jednego pilota. Dodatkowo instalacja może być podłączona do serwera internetowego, co pozwala zarządzać domem przez Internet. Możliwe jest również sterowanie urządzeniami przez sieci GSM za pomocą SMS-ów. W tym celu należy instalacje wyposażyć w modem GSM oraz odpowiedni interpreter poleceń.

W pomieszczeniach jest wiele punktów świetlnych sterowanych przez inteligentny system, co pozwala na tworzenie tzw. scen świetlnych: odpowiedniego nastroju do kolacji (dodatkowo można zaprogramować odpowiedni rodzaj muzyki), czy też oświetlenia do lektury albo jeszcze innego, gdy zechcesz obejrzeć program telewizyjny.

Opuszczając inteligentny dom, nie trzeba pamiętać o wyłączeniu oświetlenia ani włączeniu alarmu, zrobi to system po otrzymaniu z czujników informacji, że domownicy opuścili budynek i zamknęli drzwi wejściowe z zewnątrz.

Standardy

Obecnie stosuje się kilka standardów inteligentnych instalacji elektrycznych. Ciągły postęp techniczny w branży elektrycznej oraz pokrewnych - elektronice, telekomunikacji, automatyce - sprawia, że wciąż powstają nowe, a dotychczasowe są rozszerzane. Standardy definiują zasady działania sieci, protokół wykorzystywany do transmisji telegramów (odpowiednik ramki w sieci komputerowej) oraz dzielą elementy składowe systemu na:

sensory - urządzenia sterujące wysyłające magistralą polecenia lub informacje w formie telegramów zawierających zmierzone wartości (np. temperaturę lub wilgotność);

aktory - urządzenia wykonawcze odbierające telegramy wysłane przez sensory i realizujące zawarte w nich polecenia.

Są również elementy hybrydowe, zawierające w jednej obudowie sensor i aktor.

EIB

Panel wizualizacyjny domku jednorodzinnego w systemie iBMS. European Installation Bus został opracowany w 1990 roku wspólnymi siłami czołowych europejskich producentów systemów elektroinstalacyjnych. Instalacja EIB łączy w sobie wszystkie funkcje zarządzania budynkiem. Służy do włączania, sterowania, sygnalizowania, regulacji i nadzoru urządzeń elektrycznych instalowanych w budynku. Zastępuje klasyczną instalację elektryczną, która nie sprosta stale rosnącym wymaganiom użytkowników.

Tradycyjne elementy instalacji elektrycznej, takie jak łączniki, przyciski i czujniki, zastąpiono tu wykonanymi w technice cyfrowej urządzeniami wymieniającymi informacje za pośrednictwem jednego przewodu magistralnego, łączącego wszystkie elementy systemu.

Magistrala łączy standardowe gniazda instalacji EIB, w których mogą zostać obsadzone: panel sterujący z przyciskami, panel z wyświetlaczem lub czujnik. W miejscu klawiszy sterujących można w każdej chwili umieścić wyświetlacz informujący o stanie poszczególnych elementów (np. o systemie alarmowym, położeniu rolet, aktualnej temperaturze), klawiaturę zamka szyfrowego, czujnik ruchu lub inne elementy systemu. Oczywiście zmiana elementów wymaga przeprogramowania całej instalacji, gdyż standard EIB nie działa w systemie Plug&Play.

Zaletą EIB jest możliwość zmiany funkcji przycisków. Oznacza to, że przycisk, który do tej pory włączał oświetlenie, może służyć po przeprogramowaniu do sterowania roletami, bez żadnej ingerencji w okablowanie obiektu. Ta istotna zaleta jest często wykorzystywana w budynkach z dużymi wolnymi przestrzeniami, tzw. open space, dla których trudno zaprojektować standardową instalację elektryczną, gdyż nieznane jest przeznaczenie powierzchni.

Prace nad standardem EIB koordynuje EIBA (European Installation Bus Association), zrzeszająca ponad 100 firm dostarczających składniki systemu. Czuwa także nad przestrzeganiem uzgodnionych parametrów technicznych standardów. Oznacza to, że w jednej instalacji mogą pracować podzespoły różnych producentów i nie będzie żadnych zgrzytów.

12 dalej »

Spis treści: Marzec 2005

Wystaw ocenę:

Średnia ocena:

(Głosów: )

» Dodaj komentarz

Komentarze

Redakcja PC World nie ponosi odpowiedzialności za wypowiedzi Internautów opublikowane na stronach serwisu oraz zastrzega sobie prawo do redagowania, skracania bądź usuwania komentarzy zawierających treści zabronione przez prawo, uznawane za obraźliwie lub naruszające zasady współżycia społecznego. Osoby zamieszczające wypowiedzi naruszające prawo lub prawem chronione dobra osób trzecich mogą ponieść z tego tytułu odpowiedzialność karną lub cywilną.