Jak Vista widzi sprzęt

Aby system operacyjny dobrze współpracował ze sprzętem trzeba je wzajemnie do siebie dopasować. Raz wiązać się to będzie z wymianą podzespołów, kiedy indziej z wyszukaniem sterowników. Zanim zdecydujesz się zainstalować Vistę, zobacz co cię czeka.

Programowy odtwarzacz multimedialny PowerDVD 7 Deluxe w Viście pracuje poprawnie, jednak przy wyświetlaniu filmów zmienia ustawienia interfejsu Aero na Basic. Po zakończeniu odtwarzania ustawienia standardowe są przywracane.Jedną z największych nowości Visty jest interfejs Aero (przezroczyste okna itp.), który po raz pierwszy wykorzysta sprzętowe możliwości najnowszych kart graficznych. Wymagania minimalne to: komputer z kartą graficzną pozwalającą na obsługę funkcji Di-rectX 9 i cieniowania pikseli w wersji 2.0, mającą co najmniej 64 MB pamięci, oraz monitor z ekranem o rozdzielczości 1280x1024 piksele (modele LCD 17- i 19-calowe). Jeśli twój monitor może pracować z wyższą rozdzielczością (np. CRT lub większe LCD) i chcesz z tego skorzystać, potrzebujesz karty ze 128-megabajtową (w wypadku rozdzielczości 1920x1200 pikseli) lub 256-megabajtową pamięcią (rozdzielczość wyższa, np. obowiązujące w monitorach 30-calowych 2560x1600 pikseli).

DirectX 10

Kolejną bardzo istotną nowością jest wprowadzenie w Viście DirectX 10. Właściciele starszych kart graficznych nie mają się czego obawiać, bo nowy system obsługuje poprzednie wersje tego standardu. Natomiast użytkownicy modeli zgodnych z DirectX 10 mają szansę uzyskać lepsze wyniki pod względem wydajności systemu. Nowe funkcje kart zgodnych z DX10 mają w zamierzeniu odciążyć główny procesor komputera, a tym samym zlikwidować wąskie gardło systemu, do tej pory blokujące możliwość wykorzystania pełni wydajności kart graficznych. W grach zgodnych z DirectX 10, które pojawią się w tym roku, wolny procesor nie powinien już obniżać wydajności.

DirectX 10 pozwala także na korzystanie z jednolitych jednostek przetwarzania wierzchołków, pikseli, fizyki czy geometrii - w zależności od potrzeb aplikacji. DirectX 10 pozwala programistom na rea-lizowanie bardziej złożonych i zaawansowanych algorytmów wy-konujących operacje na pikselach. Wprowadzono w tym celu model cieniowania w wersji 4.0. Obecnie jedynymi procesorami graficznymi zgodnymi z DirectX 10 są GeForce 8800 GTX/GTS NVIDII. Wyposażone w nie karty graficzne są najszybsze i jednocześnie najdroższe. Już wkrótce należy się jednak spodziewać tańszych wersji (o mniejszej liczbie zunifikowanych jednostek przetwarzania), które choć wolniejsze, będą wykorzystywały tę samą architekturę, zgodną z DX10. Także ATI powinno w niedługim czasie zaprezentować nowy procesor w pełni zgodny z DX10, roboczo nazywany R600.

HDCP - cyfrowa zapora

Karty graficzne coraz częściej wyposażane są w wyjścia HDMI. Prezentowany model ASUSA obsługuje protokół HDCP i jest przygotowany do wyświetlania filmów w pełnej rozdzielczości HD.Vista wprowadza nowe wymagania dotyczące zarówno oprogramowania, jak i sprzętu. Jeśli chcesz oglądać filmy HD (zarówno pobrane z Sieci, jak i nagrane na krążkach Blu-ray czy HD DVD), to system operacyjny, odtwarzacz programowy multimediów, napęd Blu-ray, HD DVD, karta graficzna oraz wyświetlacz muszą obsługiwać HDCP. High-bandwidth Digital Content Protection to opracowana przez Intela specyfikacja zabezpieczenia plików cyfrowych audio i wideo przed kopiowaniem za pośrednictwem interfejsów DVI i HDMI. Jej stosowanie wymaga licencji, a licencjobiorca jest zobowiązany do zapewnienia poprawnej realizacji standardu: w wypadku próby nielegalnego kopiowania materiału multimedialnego jego przekazywanie zostaje zakłócone. Oznacza to, że jeśli monitor lub karta graficzna nie będą zgodne z HDCP, cyfrowy obraz zostanie wyświetlony w niższej rozdzielczości niż osiągalna (np. maksymalnie w trybie 480p, a nie 1080p). Należy o tym pamiętać, kupując czytnik dysków optycznych, kartę graficzną i monitor, lub inne urządzenie elektroniczne mogące wprowadzać obraz i dźwięk cyfrowo (wyposażone w wyjścia DVI lub HDMI), i sprawdzić, czy są zgodne z HDCP. Listę takich urządzeń zamieszczamy na płycie dołączonej do bieżącego wydania, a o sterownikach do Visty do kart z procesorami ATI i NVIDII piszemy obszernie w artykule dotyczącym benchmarków w Viście.

HD Ready a HDCP

Obecnie produkowane komputery coraz częściej współpracują z nowoczesnymi telewizorami i projektorami, najchętniej kupowanymi, gdy producent opatrzy je logo HD Ready. Przypomnijmy, co ono oznacza. HDTV, czyli wysoka rozdzielczość cyfrowego obrazu telewizyjnego, to co najmniej 1280x720 pikseli (jeszcze wyższa, tzw. FullHD, to 1920x1080 pikseli). To duża różnica w porównaniu z nadawanym w naszej telewizji standardowym sygnałem analogowym PAL o rozdzielczości zaledwie 720x576. Telewizory plazmowe i LCD oznaczone logo HD Ready powinny spełniać minimalne wymagania ustalone przez DICTA (European Information, Communications and Consumer Electronics Technology Industry Associations): ekran 16:9, wyświetlanie co najmniej 720 linii w poziomie, wyposażenie w analogowe złącze komponentowe i cyfrowe DVI/HDMI. Co istotne dla użytkownika komputera z Vistą, odbiornik telewizyjny z logo HD Ready musi obsługiwać protokół zabezpieczeń HDCP i wyświetlać obraz w rozdzielczości 720p (1280x720 progresywny) oraz 1080i (1920x1080 z przeplotem). Zestawienie sprzętu komputerowego i oprogramowania do odtwarzania filmów HD z obsługą HDCP zamieszczamy na płycie. Ponieważ nowe produkty praktycznie co tydzień trafiają do sklepów, poniższe zestawienie należy traktować jako pomoc w wyborze, a nie kompletną listę urządzeń spełniających ww. założenia.

Vista i sterowniki

Systemom operacyjnym stale brakuje sterowników do nowego sprzętu. Spróbujemy odpowiedzieć na pytanie, czy Vista jest pod tym względem bardziej dopracowana od poprzednich wersji Windows? W blogu zespołu opracowującego Vistę można przeczytać, że sytuacja jest znacznie lepsza niż wcześniej. Wraz ze skierowaniem płyty z systemem do tłoczenia, czyli po osiągnięciu tzw. etapu RTM (ready to manufacturing), na DVD umieszczono ponad 19,5 tysiąca sterowników do wszelkiego rodzaju sprzętu. Od tego momentu nowo opracowane sterowniki, które przejdą kontrolę jakości w laboratoriach Microsoftu i uzyskają certyfikat WHQL, można pobrać z witryny Windows Update. W ciągu dwóch miesięcy opracowano ich ponad 11,7 tysiąca. Dużo czy mało?

Zgodnie z informacjami z Microsoftu, płyta CD z Windows XP zawierała 10 tysięcy sterowników, a w witrynie Windows Update były kolejne 2 tysiące. Wiele sterowników można pobrać jedynie ze stron producentów. Bardzo często nie mają logo WHQL, bo za certyfikację trzeba Microsoftowi płacić, ale można oczekiwać, że producenci gwarantują ich jakość (choć mogą być problemy ze zgodnością z urządzeniami, zwłaszcza w komputerach o nietypowej konfiguracji).

Rada na kłopoty

Jeden z niewielu monitorów obsługujących HDCP. Co ciekawe, wyposażony jest w interfejs DVI - 24-calowa, panoramiczna matryca świetnie nadaje się do pracy z nowym systemem Vista, który został przygotowany właśnie z myślą o wyświetlaczach szerokoekranowych.Kłopoty ze stabilnością Windows XP w dużej mierze wynikają właśnie z niedopracowania sterowników. Chcąc rozwiązać problem, Microsoft zdecydował się na daleko idące zmiany w ich podsystemie - obecnie są wykonywane nie w trybie jądra, a w trybie aplikacji. Z jednej strony, powoduje to spadek szybkości działania, choć zwykle niezauważalny, z drugiej - sterowniki pracujące w trybie użytkownika mają mniejszą możliwość zawieszenia całego systemu operacyjnego.

Jednak w ciągu pięciu lat od premiery Windows XP pojawiło się bardzo dużo nowych produktów. Zazwyczaj ich producenci opracowali odpowiednie sterowniki i udostępnili je na płytach CD dołączanych do produktów lub w Internecie. Dlatego pojawienie się tylu sterowników wraz z Vistą nie jest niczym niezwykłym.