64 bity - po co nam to było?

Przeżyłeś już kilkanaście rewolucji w dziedzinie oprogramowania i sprzętu. Teraz trzeba się przygotować do następnej. Najdalej za rok zaczniesz się poważnie zastanawiać, czy przejść na 64-bitowy system operacyjny. Zebraliśmy dla ciebie kilka istotnych porad, które powinny to ułatwić.
Przeżyłeś już kilkanaście rewolucji w dziedzinie oprogramowania i sprzętu. Teraz trzeba się przygotować do następnej. Najdalej za rok zaczniesz się poważnie zastanawiać, czy przejść na 64-bitowy system operacyjny. Zebraliśmy dla ciebie kilka istotnych porad, które powinny to ułatwić.

Która Vista dla kogo?
Jeżeli jesteś architektem albo projektantem i właśnie zdecydowałeś się na zakup nowego komputera, musisz pamiętać, że 32-bitowy Windows Vista - niezależnie od edycji - "zobaczy" co najwyżej 4 GB z zainstalowanej pamięci RAM. W wypadku Visty 64-bitowej sytuacja wygląda nieco inaczej. I tak edycja Home Basic zdoła obsłużyć 8 GB, Home Premium - 16 GB, a Business, Enterprise i Ultimate - 128 GB i więcej pamięci RAM. Oczywiście, sam system to nie wszystko, konieczne jest również oprogramowanie, które zdoła wykorzystać jego możliwości.
Chcesz szybko obrabiać duże filmy wideo, w tym również kopiowane z nośników HD DVD i Bluray oraz nagrane z telewizji wysokiej rozdzielczości (HDTV)? Masz ochotę bawić się najnowszymi grami komputerowymi? A może jesteś architektem i zależy ci na zamontowaniu w komputerze karty graficznej z 1 czy 2 GB własnej pamięci? Jeżeli na którekolwiek z tych pytań odpowiedziałeś "tak", lada dzień będziesz musiał zainstalować 64-bitowy system operacyjny, bo odmiana 32-bitowa nie wystarczy.

Zamiast wstępu

W zwykłym użytkowaniu Windows XP i XP x64 zupełnie się od siebie nie różnią. To samo dotyczy Visty 32- i 64-bitowej.Kliknij, aby powiększyćW zwykłym użytkowaniu Windows XP i XP x64 zupełnie się od siebie nie różnią. To samo dotyczy Visty 32- i 64-bitowej.Pewnie wiesz, że procesor twojego komputera wyprodukowała firma Intel albo AMD oraz że jest on taktowany z częstotliwością 0,5-3 GHz. Specjalista podkreśliłby ponadto jego kompatybilność ze zbiorem instrukcji x86. Właśnie dzięki niej możesz na nowoczesnej maszynie z procesorem Core 2 Duo uruchomić przedpotopowy Windows 3.11 lub grę "Dune 2".

Ewolucja procesorów ma wiele wspólnego z ewolucją organizmów żywych. W obu wypadkach nie można zrezygnować z dotychczasowych osiągnięć, bo to grozi katastrofą. Niektórzy inżynierowie spekulują, że nowoczesne układy Intela i AMD mogłyby być znacząco lepsze, gdyby w porywie serca ludzkość postanowiła przez cztery lata płacić producentom nowoczesnej elektroniki i oprogramowania. Naturalnie, nie spodziewając się niczego w zamian, a tylko cierpliwie oczekując, aż specjaliści orzekną: "Właśnie się przygotowaliśmy do przejścia z systemów 32- na 64-bitowe".

Niestety, w realnym życiu nie można wierzyć w gruszki na wierzbie czy w błyskawiczne wyprodukowanie 64-bitowego zamiennika każdej aplikacji na świecie. Nie da się utworzyć nowej wersji systemu operacyjnego, kiedy trzeba łatać starą.

Motorola kontra Intel

Wyniki testu wydajności platformy testowej w Windows XP Home, Windows XP Professional x64 oraz Viście Ultimate x64 (im więcej, tym lepiej). Widać, że benchmarki niskiego (Sandra) i wysokiego (PCMark05) poziomu odnotowują podobne różnice w szybkości pracy komputera.Kliknij, aby powiększyćWyniki testu wydajności platformy testowej w Windows XP Home, Windows XP Professional x64 oraz Viście Ultimate x64 (im więcej, tym lepiej). Widać, że benchmarki niskiego (Sandra) i wysokiego (PCMark05) poziomu odnotowują podobne różnice w szybkości pracy komputera.W latach dziewięćdziesiątych XX w. zwolennicy procesorów Motoroli przy każdej okazji podkreślali techniczną doskonałość tych układów. Podawali komputery firmy Apple jako przykład urządzeń idealnych. Nie byłoby w tym niczego złego - wojny o wyższość świąt Wielkiej Nocy nad świętami Bożego Narodzenia znane są w świecie elektroniki nie od dziś - gdyby nie to, że... mieli rację.

Kolejne wersje procesorów Intela przypominały najpierw chaty, później bloki, a wreszcie nowoczesne wieżowce na kurzej łapce. Wsteczna kompatybilność była błogosławieństwem i przekleństwem architektury x86. W 1994 roku specjaliści z Intela i HP ogłosili swoje plany: po procesorze P6 miał nadejść układ zwany P7, w którym kurza łapka zostanie bezlitośnie obcięta, a zamiast niej pojawią się mocne, betonowe fundamenty. Starsze oprogramowanie miało być napisane niemal od początku, nowe zostałoby poddane daleko idącej optymalizacji. P7 miał kilka istotnych zalet, ale za jedną z najważniejszych uznano jego 64-bitowość.

Procesor 64-bitowy - co to znaczy?

Mówienie o "bitowości" procesora może zaprowadzić na manowce tego, kto nie będzie pamiętał, o czym dyskutuje. Dla przykładu: już procesor Pentium dysponował 64-bitowej szerokości szyną łączącą CPU i FPU (wbudowaną jednostkę zmiennoprzecinkową), jednak tylko odważni lub lekkomyślni dziennikarze nazywali go układem 64-bitowym.

Pierwszym prawdziwie 64-bitowym procesorem kompatybilnym jednocześnie ze zbiorem instrukcji x86 był Athlon 64 firmy AMD. Co oznaczało to 64 w jego wypadku? Wbrew pozorom, nie chodziło o podwojoną szybkość pracy, dodatkowe megaherce czy zupełnie nową jakość. Przedstawiciele Intela powiedzieliby pewnie, że Athlon 64 był tylko ulepszoną, oczyszczoną ze zbędnych naleciałości, odświeżoną wersją starego Athlona. Zwolennicy AMD oraz użytkownicy nieco trzeźwiej patrzący na świat zgodziliby się z powyższą opinią - z tą drobną różnicą, że zamiast słowa "tylko" woleliby użyć "aż".

Kto potrzebuje więcej niż 4 GB RAM?

Nawet obecnie różnica między procesorami 32-bitowymi i 64-bitowymi jest dla przeciętnego użytkownika nieistotna. A jednak tuż za progiem czekają kolejne wyzwania: Microsoft wyraźnie zachęca firmy do stosowania 64-bitowych platform w serwerach WWW i baz danych; niektóre wersje aplikacji (np. serwer pocztowy Exchange 2007) w ogóle nie są udostępniane w edycjach 32-bitowych. Choć systemy 64-bitowe przyjmują się wolniej niż pierwotnie zakładano, wiele korporacji nie potrafiłoby już bez nich żyć.

Lada dzień 32-bitowa przestrzeń adresowa stanie się za ciasna nie tylko w wypadku baz danych. Okaże się niewystarczająca, jeśli na karcie graficznej (kartach graficznych) będziesz miał zbyt dużo pamięci - w urządzeniach PCI Express i AGP procesor komputera musi mieć bezpośredni dostęp do RAM na karcie. Korzystając z 32-bitowego systemu operacyjnego, nie ma co marzyć o pracy nad zajmującymi dziesiątki gigabajtów filmami wideo, o szybkiej kompresji czy wydajnym mapowaniu plików DVD podczas ich obróbki.

Co oferuje rynek?

Podczas instalacji niektórych aplikacji możesz natknąć się na problem. Z wieloma błędami będziesz musiał radzić sobie sam, systemy x64 nie zyskały na razie szczególnej popularności.Kliknij, aby powiększyćPodczas instalacji niektórych aplikacji możesz natknąć się na problem. Z wieloma błędami będziesz musiał radzić sobie sam, systemy x64 nie zyskały na razie szczególnej popularności.Zacząłeś się z pewnością zastanawiać, czy są 64-bitowe systemy operacyjne na które stać przeciętnego użytkownika. Mamy dla ciebie dobrą wiadomość: są. Możesz skorzystać z wielu dystrybucji Linuksa - polecamy bezpłatne Ubuntu, openSUSE lub komercyjną wersję SUSE Linux Enterprise Desktop - z Mac OS X 10.5 (tylko do komputerów Apple), OpenSolarisa albo Windows.

Systemy Microsoftu do komputerów biurkowych dostępne są w dwóch wersjach: XP Professional x64 i Vista x64. Pierwszy potrzebuje mniej pamięci, ale ma problemy z nowoczesnym sprzętem, drugi wymaga potężniejszej maszyny, jednak dysponuje bogatszą bazą sterowników.

Oprócz wspomnianych wersji jest duża grupa systemów operacyjnych nadających się bardziej do zastosowań korporacyjnych, m.in. Windows Server 2003 (bardzo bliski krewniak XP Professional x64 oraz Visty x64), komercyjne Linuksy, Uniksy. Jednak ich ceny i możliwości nijak się mają do potrzeb przeciętnego użytkownika, dlatego pozostawimy je na uboczu.

Słowniczek
AMD64 - oznaczenie 64-bitowej architektury AMD kompatybilnej wstecz ze zbiorem instrukcji x86.
EM64T - oznaczenie 64-bitowej architektury Intela kompatybilnej wstecz ze zbiorem instrukcji x86 oraz AMD64.
IA-64 - oznaczenie 64-bitowej architektury Intela niekompatybilnej ze zbiorem instrukcji x86 ani AMD64/EM64T.
Vista x64 - używane w artykule nieformalne oznaczenie 64-bitowych edycji Windows Visty.
Windows XP 64-Bit Edition - 64-bitowa odmiana Windows XP do procesorów zgodnych z IA-64.
Windows XP Professional x64 Edition - 64-bitowa odmiana Windows XP do procesorów zgodnych z AMD64/EM64T.
x32 - używane w artykule nieformalne oznaczenie 32-bitowych procesorów lub systemów operacyjnych. Inne symbole: x86, x86-32.
x64 - używane w artykule nieformalne oznaczenie 64-bitowych procesorów lub systemów operacyjnych. Inne oznaczenia: x86-64, AMD64.

Ocena:
Twoja ocena:

Komentarze (17)

~max

17-04-2010 13:39

jejciu... tak jak obecnie 38 milionów Polaków zna się na lotnictwie, tak chyba podobna jest ilość ekspertów komputerowych. Bełkot zra mnie poraził. Człowieku, idź komentuj program dla działkowców, a ocenę systemów zostaw tym, którzy mają mózgi.

~fumfel

16-04-2010 19:15

taka mała uwaga troche nie na temat. Dzis w moim kompie pan admin coś update''ował. W zwiążku z tym, że win XP jak każdy windows nie ma trybu wyłącznie tekstowego (czy jak to sie nazywa) Musiałem przestać pracować i wgapiać sie w ekran jak pan jeździ myszką i gdzieś tam klika i coś tam robi. Przecież to jest śmieszne. Nawet pozwoliłem sobie na żart i facio myszka w lewo a ja w prawo. w końcu telefon żebym przestał. Przecież to jest śmieszne. To pokazuje, że windowsy nadają się, z grubsza, do "gier". W linuksie admin zrobiłby to logując sie do terminala tekstowego, a ja nawet bym o tym nie wiedział...

x64

23-08-2009 15:38

[[www.64-bity.pl]]

Ehh

23-08-2009 15:35

Bardzo dobry art. [Test]

kolo

01-02-2009 20:42

bardzo zrozumiały tekst. Obiektywne podejście do tematu. Ale prawda jest taka że można wyszukać alternatywne programy które często są bardzo podobne i nie ustępują funkcjonalnością. Pozdrawiam i dziękuje za artykuł

Esse

12-11-2008 22:58

a to ciekawe, bo u mnie na przykład na x64 deamon tools działa całkowicie poprawnie... photoshop cs2 również nie jest problematyczny, tylko chodzi świetnie. rzeczy, które nie działały w ciągu roku używania systemu mógłbym policzyć na palcach jednej ręki pijanego rzeźnika i zwykle był to problem ogólnie z vistą, nie akurat z dystrybucją 64 bitową. a stabilność x64 w pełni rekompensuje jej większą zasobożerność.

slepiec

12-11-2008 16:33

zra : co to intersejsu graficznego linuxa - ciut się mylisz. Windows z czasów 3.11 był ładowany jako nakładka na DOSa, nie można jednak DOSa prównywać do Linuxa czy innych systemów Unixowych (gdzie jest podobnie). DOS w porywach był 16bitowym systemem. To co nazywasz w linuxie nakładką graficzną śmiga lepiej niż tryg graficzny Visty. Dając przy tym dużo większe możliwości. Microsoft nie ma teraz nawet w Windows 2008 Core czystego trybu tekstowego - czy to źle ? poprostu inna filozofia.

romek

12-11-2008 14:09

"Athlon 64 jest 48- albo nawet 40-bitowy." Bardzo trafna uwaga.

załamany

11-11-2008 23:40

"Vista rozpoznała więcej urządzeń niż XP x64 na tej samej maszynie." Dziwne aby było odwrotnie.

zra

11-11-2008 18:41

OpenOffice? Da się korzystać, ale żeby w nim edytować zaawansowany tekst trzeba mieć komputer do gier. Ponadto sporą bolączką Linuxa są słabe tłumaczenia i czcionki/klawiatury. Jeżeli do pisania używamy Pentiuma 166MHz MMX z 32MB RAMu, Office 2000 w zupełności wystarcza. Linux albo nie ma odpowiednika, albo ma całkowicie z tym pakietem niekompatybilny, i to w dodatku bez polskiej klawiatury/czcionek o języku interfejsu nie mówiąc. Photoshop, Bryce, to są wyspecjalizowane aplikacje pod platformę. W Linuxie jest GIMP, ale może nie starczać. Do 3D jest Blender ze swoim amigowym interfejsem :). Sam interfejs graficzny Linuxa jest zrobiony na filozofii Windowsów 1.x do 3.11 (jeżeli jesteś z Chin to 3.2). Czyli na system tekstowy ładujemy graficzną powłokę. Według mnie Linux jest świetnym systemem jeżeli chodzi o zastosowania sieciowe. Uprawnienia Windowsów to się mogą schować, tak samo narzędzia. Windowsy trudno wbudować w TYLKO 32MB pamięć routera (DOS z EZ-NOSem zająłby 4MB, ale producenci pamięci DOM też muszą zarobić).

~Gość

27-09-2008 22:26

@montana, to zapewne próba wymuszenia przejścia producentów na nowe platformy. Dzięki temu może zacznie się wykorzystywac potencjał sprzętu nie oglądając się na starsze typy procesorów. Nowe programy - większe użycie ramu - koniecznośc skoku w nowe technologie. Naturalna kolej rzeczy.

hajime

22-06-2008 12:01

Witam Ja postawiłem na moim lapku W2k8 server x64 jako stację roboczą. Ze znalezieniem sterowników był nie lada problem, ale koniec końców udało się. Jedyny problem to bluetooth, ale to jest wina W2k8, bo 64 bitowa Vista nie ma z tym problemów. Mój notebook to DELL XPS m1530.

Remigiusz

17-06-2008 20:29

Ty, Sir Radosław - jesteś pewien, że przecierz? Przecierz to taka odmiana ciećwierza? I co dla ciebie jest niby oczywiste? Jeśli ktoś potrzebuje zaawansowanych funkcji Photoshopa, no to niestety - Gimp mu nie wystarczy. Podobnie z Open Office. Proste dokumenty - OK, trudniejsze - wszystko się rozjeżdża. Zrób sobie prezentację w OF i puść ją na międzynarodowym kongresie na kompie z Officem. Ubaw murowany... A do ludzi, którzy mówią, że OpenOffice jest równie dobry, jak MS Office, no cóż, mogę się tylko uśmiechnąć. Z politowaniem...

jasiu

01-05-2008 10:06

Od kiedy to ,,bitowość'''' procesora jest zależna od szerokości magistrali adresowej? Podpowiem, że 8-bitowe komputery domowe miały zazwyczaj 16-bitową szynę adresową.

bubzon

09-04-2008 14:16

Openoffice używa się u mnie w pracy w Starostwie Powiatowym i jestem zadowolony!

sir radoslaw

13-03-2008 16:52

"bo nawet ta olbrzymia elastyczność nie daje ci dostępu do Microsoft Office 2007, najnowszej edycji Photoshopa itd." Przecierz to chyba oczywiste!!!! Przecież te programy nie ma ją prwa działać w pełni nie będąc zainstalowne na systemie dla którego zostały napisane. Zamiast M$ office przecież jest OpenOffice.org(według mnie leprzy), a photoshom niedługo ma zostać pzrystosowany do linuksa

montana

08-03-2008 01:34

Nie rozumiem jednego. Skoro nierobi się nowego zupełnie od nowa tylko robi sie nowe zgodne ze starym (architektura x86) by było kompatybilne ze starym oprogramowaniem, to dlaczego w ramach nowego systemu blokuje się tą kompatybilność ze starym oprogramowaniem. To nie ma sensu.

Kariera w IT 2012

Kariera w IT 2012
Uczelnie, rynek pracy, rekrutacja, pracodawcy, rozwój zawodowy - czyli wszystko, co chcielibyście wiedzieć o pracy specjalistów IT w Polsce. Piszemy jakie uczelnie wybrać, dlaczego warto studiować informatykę i kierunki techniczne, jak wygląda proces rekrutacji i jak dobrze wypaść przed pracodawcą, opisujemy pracodawców - firmy IT - i możliwe ścieżki kariery.

Polecane