Król nie oddaje tronu

Czyżby zbliżał się koniec ery XP? Nie wpadaj w panikę! Mimo że Microsoft zdejmuje ze sklepowych półek najbardziej lubiane wydanie systemu Windows, popularny XP przetrwa jeszcze co najmniej sześć lat. Pokażemy ci, jak go utrzymać w dobrej formie.

XP ma już siedem lat. Zdaniem producenta, to dla systemu operacyjnego podeszły wiek. W końcu na rynku znalazł się już jego następca. Nie daj sobie wmówić, że XP to przeżytek i masz koniecznie nabyć Vistę. XP jest bezpieczny, wydajny i będzie dostępny dopóty, dopóki potrwa na niego popyt.

1. Co się stanie 30.06.2008?

Za pomocą programu nLite możesz utworzyć instalacyjną płytę Windows XP z wymaganymi sterownikami (np. dysków SATA) i chociażby nowymi kompozycjami pulpitu.Począwszy od 30 lipca, producenci komputerów, tacy jak Acer, Dell, Fujitsu-Siemens, HP, IBM, Toshiba i inni, są zmuszeni przejść na Vistę bo nie mogą kupować w Microsofcie licencji OEM na XP do swoich pecetów. Nie oznacza to jednak zakazu sprzedaży tego systemu i zapasy zgromadzone w magazynach powinny nadal być dostępne w najbliższych miesiącach na sklepowych półkach, choć placówki handlu detalicznego nie otrzymają nowych licencji retail.

Natomiast Microsoft będzie sprzedawać aż do 31 stycznia 2009 roku wersje SB (System Builder) Windows XP. Trafią one m.in. do dealerów komputerowych. Wariant SB to pełnowartościowy system, sprzedawany przeważnie taniej niż zwykły XP w wersji retail. Jest dostarczany bez opakowania i bez podręcznika, a producent nie zapewnia pomocy w trakcie instalowania. Jego nabywca otrzymuje, jak przy zwykłej wersji retail, bezpłatne aktualizacje i jest uprawniony do upgrade'u. Ewentualne zapasy w magazynach mogą być sprzedawane jeszcze po 31.01.2009 roku, jednak będzie wówczas coraz trudniej nabyć Windows XP.

Jeśli obecnie masz komputer z XP i dokupisz drugi pecet, nie licz, że zastaniesz w nim ten sam system - w większości komputerów jest preinstalowana Vista. Tylko nieliczni wiedzą, że jej licencje Business i Ultimate uprawniają do tzw. downgrade'u, czyli możesz legalnie zainstalować i aktywizować edycję XP ze swojej starej płyty instalacyjnej (patrz punkt 3).

Dwa w jednym. Szef Microsoftu Steve Ballmer rozszerzył niedawno te uregulowania. W opakowaniu edycji Business i Ultimate Visty znajduje się licencja na Windows XP, a nabywcy wolno go zainstalować na mocy prawa do downgrade'u. Najwięksi producenci stosujący licencje OEM (np. Dell) zaczęli już z tego korzystać. To niezbity dowód, że popyt na Windows XP jest nadal wysoki, a Vista chyba nie spełnia oczekiwań Microsoftu. Inaczej trudno wytłumaczyć chwyt marketingowy polegający na tym, żeproducent umożliwia nabycie Windows XP za (znacznie wyższą) cenę Visty Business lub Ultimate, wmawiając kupującemu, że to prezent.

Warto dodać, że sklepy internetowe i domy aukcyjne online mogą sprzedawać nowe, a także używane egzemplarze Windows XP nawet po 31 stycznia 2009 roku.

2. Czy wolno mi używać XP?

Wszyscy, a więc zarówno użytkownicy, którzy mają w swoich komputerach zainstalowany Windows XP, jak i ci, którzy planują go kupić, mogą nadal korzystać ze swojego systemu - niezależnie od tego, czy Microsoft zaniecha jego sprzedaży na korzyść Visty. Oprócz tego producent będzie utrzymywał wsparcie techniczne przynajmniej do 8 kwietnia 2014 roku (patrz punkt 4). Zatem nie ma powodu do obaw, że XP mógłby stać się w najbliższych latach przestarzały i bezużyteczny.

Kiedy przejść? Na dłuższą metę wszyscy i tak będą musieli zmienić (najpóźniej w przyszłym dziesięcioleciu) zmienić system. Czy także na produkt z rodziny Windows? To będzie zależało m.in. od atrakcyjności następcy Visty, systemu o kryptonimie Windows 7. Jeśli w nadchodzących latach spadnie popularność XP, producenci sprzętu w pewnej chwili przestaną opracowywać do niego sterowniki i zajmą się tylko sterownikami do jego następców. Również przyszłe wersje oprogramowania mogą nie działać w Windows XP. Jednak średnioterminowo nie ma takiego ryzyka, bo Vista nie spełnia oczekiwań większości użytkowników, więc producenci sprzętu i oprogramowania nadal starają się zapewniać zgodność swoich produktów z jej poprzednikiem.

3. Czy mogę nadal aktywować XP?

Operacja plastyczna - za pomocą kompozycji Zune uatrakcyjnisz pulpit Windows XP do tego stopnia, że nie odczujesz braku interfejsu Aero.Oczywiście, możesz go aktywować po upływie wszystkich deklarowanych terminów sprzedaży i wsparcia technicznego. Microsoft na pewno nie dezaktywuje zarejestrowanych systemów ani nie wykluczy nowych z procesu aktywacji, aby wymusić na użytkownikach zakup Visty. Mimo to mogą wystąpić dotychczasowe problemy. Wystarczy, że po zmodernizowaniu komputera zechcesz ponownie zainstalować lub tylko aktywować już raz aktywowany Windows XP. Albo chciałbyś zainstalować swój stary Windows XP na drugim komputerze, dysponując licencją nabytą na zasadzie downgrade'u z Visty Business bądź Ultimate.

W obu opisanych wypadkach prawdopodobnie nie uda ci się aktywacja przez Internet, ale możesz ją przeprowadzić przez telefon. Opisz pracownikowi infolinii faktyczny stan rzeczy, a otrzymasz numer aktywacyjny.

WGA. Oprócz zwyczajnej aktywacji Windows XP stosuje inny mechanizm zabezpieczający, który ma za zadanie uniemożliwić piratom pobieranie z Internetu najnowszych wersji niektórych programów, np. Windows Media Player czy Windows Defender. Mowa o WGA, czyli Windows Genuine Advantage. Jeśli masz legalny klucz produktu i udało ci się aktywować nim swój system, zostanie on uznany za legalny egzemplarz i będziesz uprawniony do pobierania wszystkich plików z witryny Microsoftu.

4. Jak długo będą udostępniane aktualizacje?

Mimo że niedawno ukazał się prawdopodobnie ostatni dodatek Service Pack do Windows XP (mowa o SP3), Microsoft będzie udzielał wsparcia technicznego co najmniej do 8 kwietnia 2014 roku. Okres ten dzieli się na dwie fazy. Pierwsza, określana mianem mainstream support (wsparcie masowe), trwa do 14 kwietnia 2009 roku. W tym czasie Microsoft może dokonywać zmian i ulepszeń wyglądu i funkcjonalności Windows XP, np. za pomocą dodatków Service Pack. Ponadto będzie publikował do niego aktualizacje zabezpieczeń i inne, mniej istotne poprawki. Posiadacze specjalnych licencji będą mogli nadal korzystać z bezpłatnej infolinii telefonicznej i wsparcia przez Internet.

Druga z wymienionych faz nosi nazwę extended support (wsparcie rozszerzone) i trwa do 14 kwietnia 2014 roku. Microsoft ograniczy się wówczas do publikowania aktualizacji zabezpieczeń. Użytkownicy zainteresowani pozostałymi poprawkami (czyli niezwiązanymi z bezpieczeństwem) musieli kupić Windows XP z licencją Extended Hotfix. Niemniej jednak do 2014 roku będą regularnie łatane wszystkie wykrywane luki w zabezpieczeniach systemu.

5. Co po roku 2014?

Po ponad trzynastu latach pełnych sukcesu Windows XP zakończy karierę przypuszczalnie 8 kwietnia 2014 roku. Ale nawet jeśli tego dnia nie będziesz czuł wyraźnej potrzeby wymiany systemu operacyjnego, nie powinno to stanowić ogromnego problemu. W określonych warunkach możesz nadal z niego korzystać, jeśli będzie obsługiwał zainstalowane podzespoły sprzętowe i oprogramowanie. Jeżeli twój pecet jest chroniony zaporą sieciową NAT (Network Address Translation), np. routerem, a ty przeglądasz Internet tylko z poziomu konta o ograniczonych uprawnieniach, ryzyko zainfekowania systemu szkodliwym kodem jest bardzo niskie. Oprócz tego zainteresowanie hakerów i twórców złośliwego kodu systemem Windows XP zmaleje "na korzyść" Visty i jej następców. Dzięki temu temat bezpieczeństwa na dłuższą metę nie będzie tak ważny dla użytkowników XP - podobnie jak w wypadku Windows 2000.

6. XP dłużej w nettopach?

Microsoft zdecydował się zaoferować specjalne warunki producentom tanich subnotebooków i pecetów, udostępniając im Windows XP aż do 2010 roku. Urządzenia tego typu Intel nazwał nettopami. Zostały zaprojektowane z myślą o niezamożnych studentach i klientach z krajów trzeciego świata, jednak wdarły się niemal szturmem do wielu domów jako drugie lub trzecie pecety w rodzinie, odnosząc niebagatelny sukces rynkowy.

Przyczyna przedłużenia jest dość prosta - nie ma na tyle okrojonej wersji Visty, aby działała wystarczająco szybko w komputerach o stosunkowo skromnej wydajności. Oprócz tego Microsoft nie chce oddać bez walki prężnie rozwijającego się rynku innym systemom operacyjnym, chociażby Linuksowi.