poniedziałek 15 marca 2010

Skonfiguruj sobie serwis | Bezpłatne newslettery

Newsletter BC RSS

Wydanie: Styczeń 2004

Archiwum

A A A

Rewolucja w świecie komunikatorów internetowych

Tomasz Nidecki

W tym artykule:

Chcesz korzystać jednocześnie z Gadu-Gadu, ICQ i innych komunikatorów w jednym programie? Nie podoba ci się interfejs komunikatora, którego używasz,i chcesz mieć większy wybór opcji? Masz dość pamiętania numerów znajomych z Gadu-Gadu lub ICQ? Straciłeś listę kontaktów, bo Windows miał awarię? Ktoś włamał się na twoje konto w komunikatorze lub podsłuchał twoje rozmowy? Denerwują cię ciągłe awarie serwera twojego komunikatora? Już z tych powodów warto wypróbować zyskujący coraz większą popularność Jabber.

Komunikatory IM (Instant Messenger) to chyba najbardziej niespójna grupa usług internetowych. W przeciwieństwie do znacznie starszych usług, takich jak e-mail, grupy dyskusyjne czy IRC, przez długi czas nie było mowy o jakichkolwiek standardach komunikatorów. Powstało wiele rozwiązań, z których każde opierało się na zupełnie innych protokołach i zasadach działania. Oczywiście, nie potrafiły ze sobą "rozmawiać".

Zyskały dość szybko ogromną popularność, ale ich użytkownicy mieli różne gusta - wybierali odmienne rozwiązania. Do dziś przeciętny internauta w Polsce ma zainstalowany w komputerze więcej niż jeden komunikator. Skutkiem tego jest przeciążenie systemu, konieczność korzystania z różnych narzędzi do rozmowy z różnymi znajomymi i ogólna niewygoda.

Światełko w tunelu

Porównanie podstawowych cech Jabbera i innych komunikatorów Szansę na ustalenie standardów komunikatorów daje Jabber. Powstał w 1998 roku, ale zaczął się dynamicznie rozwijać i zyskiwać popularność dopiero trzy lata później. Zaoferował to, czego brakowało innym komunikatorom - jednolity i dobrze przemyślany, rozproszony i otwarty protokół. Ogromną zaletą Jabbera okazało się to, że zarówno protokół, jak i większość wykorzystujących go narzędzi (serwery i same komunikatory) powstaje na licencji open source. Dodatkowo nowy protokół umożliwiał łatwe tworzenie bramek do komunikacji z innymi sieciami IM.

Popularność Jabbera rośnie - ma już więcej użytkowników niż ICQ. Jest kilkadziesiąt komunikatorów, na wszelkie dostępne platformy (nie tylko Windows, Linux, MacOS, ale także np. Java, PalmOS, czy AmigaOS), kilka rozwiązań serwerowych, biblioteki do większości popularnych języków programowania.

Użytkownicy Jabbera jednak przede wszystkim cenią w nim ogromne możliwości wyboru (zarówno samego programu - komunikatora, jak i serwera, na którym chcesz mieć konto), wygodę (np. możliwość korzystania z wszystkich sieci IM w jednym narzędziu) i bezpieczeństwo (np. szyfrowanie haseł i rozmów).

Czym jest Jabber?

Jabber w firmie

Jabber to idealny standard do tworzenia firmowych sieci komunikacyjnych - zarówno w niewielkich firmach, jak i dużych korporacjach. Administrator nie musi się obawiać o bezpieczeństwo firmowych danych. Serwer można uruchomić z opcją szyfrowania korespondencji (SSL) lub "zabronić" mu przyjmowania i wysyłania wiadomości do innych serwerów Jabbera. A pracownicy mogą korzystać z Jabbera nie tylko na komputerach stacjonarnych - także na przenośnych (PDA) czy w telefonach komórkowych. Uruchomienie firmowego komunikatora nie kosztuje - zarówno serwer, jak i komunikatory Jabbera są rozprowadzane na licencji open source.

Jabber jest już wykorzystywany w wielu firmach. Oparto na nim systemy śledzenia incydentów, systemy sprzedaży czy magazynowe. W zastosowaniach tego protokołu w dużych korporacjach specjalizuje się firma Jabber Inc. (jabber.com). Jabbera stosują m.in. BellSouth, France Telecom, Hewlett-Packard, Orange UK, Walt Disney Internet Group czy Wanadoo.

Jabber to nie komunikator, lecz protokół komunikacji przez Internet, podobnie jak protokoły poczty elektronicznej (SMTP lub POP3), grup dyskusyjnych (NNTP) czy stron WWW (HTTP). Jest rozszerzeniem protokołu XMPP (eXtensible Messaging and Presence Protocol). Więcej na jego temat można przeczytać na stronie www.jabber.org.

Rozwojem standardu zajmuje się Jabber Software Foundation - JSF (www.jabber.org/jsf/). Dzięki temu protokół jest dobrze udokumentowany i spójny. Sponsorują JSF m.in. takie potęgi informatyczne, jak Hewlett-Packard. W prace nad Jabberem jest też zaangażowane IETF (Internet Engineering Task Force, www.ietf.org/html.charters/xmpp-charter.html), które odpowiada m.in. za rozwój protokołu HTTP.

Ponieważ protokół Jabbera jest otwarty i publicznie dostępny, każdy, kto chce, może z niego skorzystać, napisać własny serwer, komunikator, bramkę do innych usług, moduł do innego języka oprogramowania itp. Dzięki temu użytkownicy mają ogromny wybór i stale pojawiają się nowe, użyteczne mechanizmy (patrz część "Dodatkowe możliwości").

Największą konkurencją Jabbera jest protokół SIP/SIMPLE, oparty w dużej mierze na HTTP i rozwijany również przez IETF (www.ietf.org/html.charters/simple-charter.html). Protokół ten popierają m.in. AOL i Microsoft. Jest on jednak bardziej ukierunkowany na komunikację audio i wideo; opiera się na komunikacji bezpośredniej między użytkownikami. W przeciwieństwie do Jabbera, nie jest rozwijany na zasadach open source.

Jak działa?

Sposobem działania Jabber przypomina raczej pocztę elektroniczną niż komunikator. Wiadomość wysłana za jego pomocą trafia najpierw na serwer, na którym masz konto. Na podstawie adresu odbiorcy kieruje on wiadomość do lokalnego użytkownika (mającego konto na tym samym serwerze) albo przekazuje innemu serwerowi, który z kolei przekazuje ją swojemu lokalnemu użytkownikowi.

Dlaczego warto używać Jabbera?

Kto nie przekonał się jeszcze do Jabbera, powinien jak najszybciej spróbować. Oto jego zalety.

Możesz rozmawiać z użytkownikami ICQ, GG i praktycznie wszystkich innych popularnych komunikatorów z wyjątkiem Tlenu (patrz ramka "Jabber w Polsce").

Pozwala korzystać z tego komunikatora, który jest dla ciebie najwygodniejszy, a nawet z kilku naraz (na tym samym koncie jednocześnie, np. w domu i w pracy). Wszystkie twoje kontakty przechowywane są na serwerze.

Możesz wybrać serwer, na którym chcesz założyć konto lub założyć kilka kont na różnych serwerach. Nie musisz pamiętać numeru użytkownika - twój adres będzie podobny do adresu e-mail. W wypadku awarii serwera, który wybierzesz, możesz skorzystać z innego i nadal rozmawiać ze znajomymi.

Nie musisz oglądać reklam ani szukać programów do ich blokowania.

Możesz przesyłać pliki, rozmawiać w pokojach konferencyjnych, stosować emotikony, mieć status opisowy. Niektóre komunikatory, np. WP Kontakt, Neos, umożliwiają także kontakt głosowy.

Skorzystasz z Jabbera (i pośrednio z Gadu-Gadu czy ICQ) nawet w firmie, w której administrator zablokował wszystkie połączenia prócz WWW. Wiele serwerów (np. chrome.pl) umożliwia połączenie przez port 80 i szyfrowanie w porcie 443.

Kiedy pojawią się nowe opcje, np. bramka do nowego komunikatora lub nowa usługa (patrz część "Dodatkowe możliwości"), nie musisz aktualizować oprogramowania - wszystkim zajmie się administrator twojego serwera.

Raport firmy ComScore Media Metrix podaje, że z Jabbera korzysta 10 milionów osób (stan z połowy 2003 roku), podczas gdy ICQ ocenia liczbę swoich użytkowników na 6 milionów.

Użytkowników Jabbera w Polsce stale przybywa: obecnie jest ich kilkaset tysięcy.

Dodatkowe możliwości

Porównanie możliwości komunikatorów Jabbera Globalna komunikacja Serwery Jabbera umożliwiają połączenie z innymi komunikatorami i zupełnie nowymi rodzajami usług. Na jabberowej liście kontaktów możesz mieć znajomych m.in. Gadu-Gadu, ICQ, AIM, Yahoo! IM czy MSN. Nie musisz instalować żadnych wtyczek. Możesz również za jego pomocą wysyłać i odbierać e-maile oraz wysyłać SMS-y. Trwają prace nad możliwością korzystania z IRC.

Od tego, który serwer Jabbera wybierzesz, zależy, do jakich innych komunikatorów i usług masz dostęp. W Polsce jednym z najlepiej wyposażonych pod tym względem jest chrome.pl. Wiele serwerów umożliwia jednak korzystanie ze swoich bramek także użytkownikom innych serwerów, więc nawet jeśli twój administrator nie zaoferował np. bramki do AIM, możesz skorzystać z bramki na innym serwerze.

Pokoje rozmów Protokół Jabbera uwzględnia możliwość korzystania z tzw. pokojów konferencyjnych. Jest to odpowiednik pokojów rozmów (chat-rooms) lub kanałów IRC. Każdy serwer może mieć własne pokoje. Na niektórych możesz zakładać własne, na innych - korzystać jedynie z utworzonych przez administratora. Co najważniejsze, możesz korzystać nie tylko z pokojów na serwerze, na którym masz konto. Niedługo będzie możliwe korzystanie z IRC przez pokoje konferencyjne. Bardzo możliwe, że powstaną także bramki do popularnych pokoi rozmów.

Przesyłanie plików Za pomocą Jabbera prześlesz pliki dużo wygodniej niż w przypadku innych komunikatorów. Nie wymaga bezpośredniego połączenia dwóch użytkowników (co nie zawsze jest możliwe, jeśli np. korzystasz z połączenia współdzielonego w sieci osiedlowej). Pliki przesyłane są przez serwer przy użyciu protokołu HTTP.

Blog Jedną z ciekawych usług Jabbera jest możliwość prowadzenia własnego blogu. Pozwala na to serwis jogger.pl. Wystarczy, że dodasz do swojej listy kontaktów specjalnego użytkownika, a wszystkie wiadomości wysyłane do niego będą się pojawiały w twoim blogu.

Wiadomości wprost z komunikatora Jeśli chcesz być na bieżąco informowany o nowościach na różnych serwisach, możesz otrzymywać je bezpośrednio z Jabbera. Służy do tego oferowany przez różne serwery transport headlines (RSS). To standard, w którym publikowane są wiadomości na wielu stronach. Serwer Jabbera odbierze je z witryny serwisu, a następnie prześle ci przez komunikator.

Pogodynka Polski serwis chrome.pl niedawno umożliwił otrzymywanie wiadomości o pogodzie w największych polskich miastach. Wystarczy dodać do listy kontaktów specjalnego użytkownika (np. warszawa@pogoda.chrome.pl), a jego status opisowy będzie cię informował o aktualnej pogodzie w twoim mieście. Z pogodynki mogą korzystać użytkownicy wszystkich serwerów.

Tłumacz online Serwer jabberpl.org zaoferował niedawno swoim użytkownikom korzystanie z tłumaczeń (angielsko-polskich i polsko-angielskich). Gdy dodasz do swoich kontaktów użytkownika slownik@translator.jabberpl.org, możesz do niego wysyłać słowa, które chcesz przetłumaczyć. Na razie jest dostępny tylko dla użytkowników serwera jabberpl.org.

Inne Spośród innych ciekawostek, które oferuje Jabber, warto wymienić na przykład możliwość otrzymywania przez komunikator powiadomień o nowych odpowiedziach na forach dyskusyjnych, nowych wpisach w księgach gości, nowych wersjach oprogramowania. Możesz też wykorzystać Jabbera do przypominania o ważnych zadaniach do wykonania czy terminach spotkań (za pomocą boota zwanego Edgarem).

Zakładanie i konfiguracja konta

Poniższy opis informuje, jak założyć i skonfigurować konto Jabbera na serwerze chrome.pl oraz jak z niego korzystać za pomocą komunikatora RhymBox.

Zakładanie konta

Jeśli chcesz założyć konto na chrome.pl, wejdź na stronę www.chrome.pl i wybierz opcję Zarejestruj się. Po zaakceptowaniu regulaminu serwera wprowadź dane (login użytkownika, adres e-mail oraz dwukrotnie hasło, z którego będziesz potem korzystać). W celu weryfikacji wprowadź także litery widoczne na obrazku. Następnie sprawdź skrzynkę pocztową i postępuj zgodnie z instrukcją, aby potwierdzić założenie konta (kliknij odnośnik zawarty w wiadomości).

Twój adres w sieci Jabbera będzie brzmiał: login@chrome.pl (np. pcwk@chrome.pl). Otrzymasz również taki sam adres e-mail: wiadomości do ciebie będą odbierane przez twój komunikator Jabbera i przez niego możesz wiadomości wysyłać. Ten sam login (np. pcwk) i hasło dadzą ci też dostęp do forów dyskusyjnych na stronie chrome.pl.

Pobieranie RhymBox

Program RhymBox wymaga przeglądarki Internet Explorer w wersji 5.5 lub 6.0. Instalator pobierzesz pod adresem www.jabber.itn.pl/downloads/client/RhymBox%201.6b%20setup.exe. Następnie pobierz polskie tłumaczenie programu spod adresu starzaki.eu.org/~jasio/rb-pl-1.6.zip.

Zainstaluj pobrany RhymBox, ale go nie uruchamiaj. Wypakuj polskie tłumaczenie programu do katalogu, w którym zainstalowałeś RhymBox (np. C:\Program Files\RhymBox), zastępując pliki utworzone tam podczas instalacji.

Konfiguracja

Czynności niezbędne do konfiguracji konta przedstawiamy na następnej stronie krok po kroku. Szczegółowe instrukcje konfiguracji komunikatorów do używania kont na serwerze chrome.pl znajdziesz także pod poniższymi adresami: jabber.itn.pl/rhymbox/ (RhymBox), jabber.itn.pl/docs/psi/pomoc.html (Psi), jabber.itn.pl/docs/jajc_tutorial/ (JAJC).

Na głównej stronie chrome.pl umieszczono odnośniki do instrukcji konfigurowania połączenia do sieci ICQ, Gadu-Gadu i korzystania z innych usług. Przegląd możliwości innych komunikatorów Jabbera znajdziesz w tabeli "Porównanie podstawowych cech Jabbera i innych komunikatorów".

Jabber w Polsce

Polacy mają ogromny wkład w rozwój Jabbera. Łukasz Karwacki z Wirtualnej Polski jest autorem zarówno jednego z najpopularniejszych serwerów - wpjabber - jak i stosowanej na całym świecie bramki ICQ - JIT. Komunikator Wirtualnej Polski WP Kontakt oparty jest na standardzie Jabbera. Wirtualna Polska nie ogranicza połączeń z innymi serwerami, a więc korzystając z WP Kontakt, możesz bez problemu rozmawiać z użytkownikami innych serwerów.

Nieco odmienną politykę przyjęli twórcy komunikatora Tlen. Tworząc go, zmienili protokół Jabbera, dostosowując go do swoich potrzeb, i uniemożliwili komunikację z innymi serwerami. Dlatego Tlen jest chyba obecnie jedyną siecią, z którą nie połączysz się z komunikatorów Jabbera. Jest jednak światełko w tunelu - ostatnio na forach dyskusyjnych pojawiła się informacja, że twórcy Tlenu rozważają zmianę polityki.

W rozwój Jabbera niezaprzeczalny wkład ma też kilku innych Polaków, np. Jacek Konieczny ("jajcus") - autor m.in. bramki Gadu-Gadu, Tomasz Sterna ("smoku") - autor m.in. bramki SMS oraz administrator jednego z największych polskich serwerów Jabbera, chrome.pl, czy Mariusz Smykuła, twórca największego polskiego serwisu o Jabberze www.jabberpl.org i wielki popularyzator tego standardu. Mariusz i Jacek są też członkami Jabber Software Foundation.

Najpopularniejsze komunikatory Jabbera

Psi

Najpopularniejszy wśród średnio zaawansowanych użytkowników komunikator Jabbera i jedyny, który oferuje możliwość korzystania z wielu jego kont jednocześnie. Bardzo dynamicznie rozwijany: wersje testowe są publikowane przez autorów co kilka dni. W najnowszych oferuje możliwość korzystania z ikon symbolizujących sieć użytkownika. Obsługuje najwięcej platform.

Zalety

elastyczny interfejs użytkownika

możliwość korzystania z wielu kont Jabbera naraz

możliwość uruchomienia na wielu platformach (m.in. Windows, Linux, MacOSX)

dużo opcji dla zaawansowanych użytkowników

polska wersja językowa

Wady

brak możliwości przesyłania plików (planowane dopiero w wersji 1.0)

brak "czarnej listy" (nielubianych użytkowników)

brak statusów opisowych na liście kontaktów

Informacje: psi.affinix.com/

RhymBox
Wyjątkowo prosty w konfiguracji i użyciu komunikator, który można polecić wszystkim początkującym użytkownikom. Automatycznie wyświetla ikony symbolizujące sieć użytkownika na liście kontaktów oraz status opisowy. Oferuje także dodatkowe elementy graficzne - awatary (ikony symbolizujące użytkownika) i różne zestawy emotikonów.

Zalety

estetyczny interfejs użytkownika

łatwa konfiguracja, oparta na kreatorach

statusy opisowe na liście użytkowników

polska wersja językowa

Wady

wymaga Internet Explorera 5.5 lub 6.0

niewiele możliwości administracyjnych

można korzystać z wielu kont Jabbera, ale tylko jednego naraz

Informacje www.rhymbox.com/

JAJC
Jeden z najbardziej rozbudowanych komunikatorów Jabbera. Oferuje wiele opcji konfiguracji (w tym skórki) oraz możliwość korzystania z wtyczek.

Zalety

skórki, różne zestawy emotikonów, awatary

dużo opcji dla zaawansowanych użytkowników

polska wersja językowa

Wady

można korzystać z wielu kont Jabbera, ale tylko z jednego naraz

brak statusów opisowych na liście kontaktów

Informacje jajc.ksn.ru/

Autor dziękuje za konsultacje techniczneTomaszowi Sternie.

12 3 4 dalej »

Spis treści: Styczeń 2004

Wystaw ocenę:

Średnia ocena:

(Głosów: )

» Dodaj komentarz

Komentarze

Redakcja PC World nie ponosi odpowiedzialności za wypowiedzi Internautów opublikowane na stronach serwisu oraz zastrzega sobie prawo do redagowania, skracania bądź usuwania komentarzy zawierających treści zabronione przez prawo, uznawane za obraźliwie lub naruszające zasady współżycia społecznego. Osoby zamieszczające wypowiedzi naruszające prawo lub prawem chronione dobra osób trzecich mogą ponieść z tego tytułu odpowiedzialność karną lub cywilną.

Liczba zatwierdzonych komentarzy (13) |
dodaj komentarz |
zobacz wszystkie

Cobra

ocena: 5
IP: 212.14.47.31
03-01-2004, 14:02

Fajny artykuł, mam małe zastrzeżenie - użytkownik może być zasugerowany (tak, tylko zasugerowany, nie napisali?cie nieprawdy), że serwer chrome.pl na port 80 przyjmuje tylko połšczenia nieszyfrowane a na 443 szyfrowane - natomiast:
# Serwer przyjmuje połšczenia na portach: 5222, 5223, 80, 443, 8080.
# Na wszystkich portach działajš zarówno połšczenia nieszyfrowane, jak i szyfrowane SSL/TLS.

Ke

ocena: 5
IP: 80.54.40.96
03-01-2004, 15:07

Ale miło, że wreszcie polskie czasopisma zaczynajš pisać o Jabberze. :)

Szpak

ocena: 5
IP: 157.25.5.67
03-01-2004, 15:23

Fajnie, że kto? co? napisał o Jabberze. Drobna uwaga. Wg Road Map'u transport plikow w Psi ma byc w wersji 0.9.2 a nie 1.0 (http://psi.affinix.com/?page=development)