Kopiowanie to wyzwanie

Kopiowanie płyt CD powinno być dziecinną zabawą - w końcu każdy program do nagrywania oferuje funkcję kopiowania. Ale dlaczego kopie zapasowe na CD tak często nie działają? Na czym to polega i jak kopiować z powodzeniem?

Producenci sprzętu i oprogramowania do wypalania płyt CD naprawdę starają się zminimalizować liczbę nieudanych nagrań: dzięki takim technikom jak zapis pakietowy, Burn-Proof i Just-Link, irytujący komunikat "Brak danych w buforze" pojawia się coraz rzadziej. Jednak nadal są powody do frustracji, ponieważ albo program, albo nagrywarka odmawiają współpracy, kiedy próbuje się wykonać kopię zapasową z drogiego, oryginalnego CD lub kiedy z pozoru pomyślnie wykonana kopia zapasowa nie chce działać.

Kopię zapasową trzeba mieć

Producenci płyt CD często twierdzą, że ich produkty są odporne i nie wymagają kopii zapasowej. Ale zaprzeczy im z własnego doświadczenia nie tylko ten, kto ma dzieci lub zwierzęta domowe - płyty CD nie są niezniszczalne. To dla nas wystarczający powód, aby zgłębić problem: jak wykonać perfekcyjną kopię zapasową?

Na początek uwaga: jako producenci towaru objętego ochroną praw autorskich (czasopismo), opowiadamy się za tym, aby prawa autorskie były przestrzegane. Stosując zatem nasze wskazówki, pamiętaj o przepisach prawa.

Jak producenci oprogramowania chronią płyty CD

Pierścienie, wewnątrz lub na zewnątrz płyty, jeden lub kilka, oznaczają najcześciej, że płyta ma zabezpieczenie przed zapisem w postaci uszkodzonych sektorów.Źródłem problemów podczas wykonywania kopii zapasowych są mechanizmy zabezpieczające przed kopiowaniem, za pomocą których producenci oprogramowania chcą chronić swoje interesy i utrudnić zadanie piratom. Najpopularniejsze mechanizmy zabezpieczające to: Laserlock, Safedisc i Securom. Względnie często spotyka się również Protect-CD.

Co potrafią programy do wypalania?

Czasami można od razu ustalić, że płyta jest zabezpieczona - mechanizmem Laserlock po lewej lub Securom po prawej.Sprawdziliśmy, w jakim stopniu pięć popularnych programów do wypalania nadaje się do wykonywania kopii zapasowych (patrz tabela "Programy do wypalania kandydaci do testu" - str. 111). Jako napędu do odczytu i zapisu użyliśmy Mitsumi CR-4804. O tym, co potrafią programy, dowiesz się z tabeli "Programy do kopiowania: to naprawdę potrafią", str. 112. Dzięki tej wiedzy na pewno zniszczysz mniej czystych krążków.

1. Rozpoznawanie płyt zabezpieczonych przed kopiowaniem

Chciałbyś wykonać kopie zapasowe swoich płyt CD, ale nie wiesz, czy są zabezpieczone przed kopiowaniem. Oto istotna wskazówka: Twój do tej pory sprawdzony program do wypalania konsekwentnie odmawia skopiowania krążka i wyświetla komunikaty o błędzie, takie jak: "Nieważny", "Uszkodzony", "Błędny" lub "Nielegalny". Również jeśli napęd potrzebuje bardzo długiego czasu - nawet godzin! - na wczytanie najwyraźniej nieuszkodzonego krążka, płyta jest prawie na pewno zabezpieczona przed zapisem.

Nawet jeśli kopiowanie pozornie się powiodło, zabezpieczenie przed nim może Ci się dać we znaki - również gdy udało się zainstalować program z kopii. Najpóźniej w chwili, kiedy program zażąda płyty CD, chociaż jej kopia znajduje się w napędzie, będzie jasne: Twoja praca poszła na marne.

Niektóre programy kończą pracę natychmiast i bez ostrzeżenia, jeżeli w czasie startu wykryją w napędzie kopię płyty. Istnieją również programy chronione, które pozornie akceptują kopię, z czasem jednak ich praca staje się nienormalna. Dobry przykład: gra strategiczna Settlers III, uruchomiona z kopii płyty, początkowo funkcjonuje całkiem dobrze. Dopiero w dalszym przebiegu gry zaczynają dziać się rzeczy kuriozalne: osadnicy hodują tylko świnie, drzewa nie rosną, a nasza armia nie czyni przeciwnikowi prawie żadnych szkód.

2. Rozpoznawanie mechanizmu zabezpieczenia

Programowa identyfikacja mechanizmu zabezpieczającego: Copy Protection Detection szuka na płycie CD najczęściej stosowanych mechanizmów zabezpieczających.Oczywiście, nie zamierzasz marnować czystych krążków na kopie zapasowe, które nie będą działać, i chciałbyś z góry wiedzieć, na czym stoisz. Przyjrzyj się płycie CD od strony zapisu danych - niektóre mechanizmy zabezpieczające rozpoznasz gołym okiem. Czy widzisz jeden lub kilka pierścieni, które wydają się gładsze od pozostałej powierzchni płyty? To wskazuje na mocno uszkodzone sektory, a to z kolei na mechanizm zabezpieczający przed kopiowaniem typu Laserlock (patrz ramka "Zabezpieczenia przed kopiowaniem: tak działają", str. 114). Niektórzy producenci informują wprost o zabezpieczeniu przed kopiowaniem stosowną informacją na płycie. I tak, na niektórych znajdziesz napis "Laserlock", a płyty zabezpieczone mechanizmem Securom opatrzone są adnotacją "DADC" (patrz zdjęcie poniżej).

2a Nie możesz rozpoznać gołym okiem (patrz nasza rada 2), czy Twoja płyta jest zabezpieczona przed kopiowaniem? W takim razie ściągnij z Internetu program diagnostyczny, który automatycznie zbada ją pod tym kątem. Najbardziej przypadł nam do gustu angielski bezpłatny Copy Protection Detection - w naszych testach rozpoznał bez problemu najczęściej stosowane mechanizmy zabezpieczające (wyjątek: Protect-CD; program dostępny jest pod adresem www.cdmediaworld.com/hardware/cdrom/cd_utils. shtml, wielkość pliku 0,4 MB).

Przydatne są ponadto: niemiecki bezpłatny program Clone-CD Database (www.mod.myokay.net, 1,5 MB) oraz angielskojęzyczny Perfect Copy 2000 (www.cdmediaworld.com/hardware/cdrom/ cd_utils.shtml, 1,7 MB). Jednak oba miały mniejszą liczbę trafień od Copy Protection Detection. Wszystkie programy testowaliśmy w środowisku Windows 98.

Typowa budowa płyty CD zabezpieczonej mechanizmem Protect-CD: na koncu znajdują się dwie krótkie ścieżki audio, po kórych następuje ściezka danych.2b Jednak i bez pomocy programu diagnostycznego (patrz nasza rada 2a) masz szansę ustalić, jak jest zabezpieczona Twoja płyta. Przejdź do katalogu głównego płyty, której kopię chcesz wykonać. W Eksploratorze Windows 98 wybierz kartę Widok, następnie Opcje folderów / Widok i uaktywnij opcję Pokazuj wszystkie pliki, aby zobaczyć ukryte katalogi i pliki. Pamiętaj: w innych wersjach Windows poszczególne punkty menu mogą się nieco różnić.

Znalazłeś w katalogu głównym płyty ukryty katalog Laserlock? W takim razie płyta jest zabezpieczona mechanizmem Laserlock. Jeżeli zobaczysz pliki 00000001.TMP, CLCD16.DLL, CLCD32.DLL i CLOKSPI.EXE, to masz do czynienia z płytą zabezpieczoną przed nieuprawnionym kopiowaniem metodą Safedisc, natomiast obecność w katalogu głównym płyty plików CMS16.DLL, CMS_95.DLL lub CMS32_95.DLL i CMS_NT.DLL lub CMS32_Nt.DLL dowodzi zastosowania mechanizmu Securom.

Tryb zapisu w tym polu wyboru to RAW DAO, dający spore szanse wykonania perfekcyjnej kopii zapasowej z zabezpieczonej płyty.2c Jeżeli w katalogu głównym płyty CD nie znalazłeś żadnych śladów mechanizmu zabezpieczającego (patrz nasza rada 2b), szukaj dalej: czy druga i trzecia od końca to krótkie ścieżki audio, o czasie trwania mniejszym niż 5 sekund, a po nich następuje ostatnia ścieżka danych? Taka struktura wskazuje na mechanizm Protect-CD. Wiele programów do wypalania podaje informację o strukturze płyty automatycznie, gdy rozpoczynasz nową sesję kopiowania. Niektóre jednak mają w menu zakładkę, np. CD-Info, która umożliwia uzyskanie informacji o strukturze danych.

Na przykład w programie Clone-CD należy wybrać: Plik, Czytaj CD do pliku..., a w programie Discjuggler: Tools, Explorer i dwukrotnie kliknąć ikonę napędu. Program WinOnCD ma opcję Recorder, CD Info, Tracks, a w Nero Burning ROM wystarczy wybrać Recorder, CD-Info, jeśli płyta znajduje się w nagrywarce.