Jak odzyskać informacje z uszkodzonych nośników

.. / Sprzęt / Składowanie danych: Napędy dyskowe
.. / Oprogramowanie / Zarządzanie systemem: Wymazywanie/odzyskiwanie danych

Bartłomiej Dymecki

Twardy dysk, CD, DVD, pendrive - każdy nośnik danych może ulec uszkodzeniu. Powodem bywa błąd człowieka lub niespodziewany wypadek. Czy można samemu odzyskać dane? Czasami tak, ale w niektórych przypadkach jedynym wyjściem bywa powierzenie tego zadania specjalistycznej firmie.

Zobacz też:

Pobierz: 4DiskClean Lite 4.0 Dysk przeleżał pół roku na dnie morza. Dane przetrwały Jak dbać o sprzęt w czasie mrozów

Dla średnich i dużych przedsiębiorstw oraz instytucji skorzystanie z profesjonalnej usługi odzyskiwania danych w firmie dysponującej odpowiednim laboratorium jest oczywistym rozwiązaniem. Coraz częściej także użytkownicy prywatni nie próbują odzyskiwać danych samodzielnie. Czy będzie to nieopatrznie skasowany film z wakacji, praca magisterska czy ślubne zdjęcia przechowywane na uszkodzonym dysku twardym - skorzystanie z pomocy ekspertów zajmujących się zawodowo odzyskiwaniem danych może być niezbędne w wielu sytuacjach życiowych.

Jakie dane ulegają uszkodzeniu

W serwisie aukcyjnym Allegro sprzedawane są używane dyski twarde. Można się domyślać, że wielu sprzedających mogło nie zadbać o skuteczne usunięcie przechowywanych danych. Skuteczność odzyskiwania danych na świecie wynosi obecnie 78%. Uzyskanie takich rezultatów w warunkach domowych jest praktycznie niewykonalne. Tylko profesjonalne laboratoria dysponujące odpowiednim sprzętem, oprogramowaniem i fachową kadrą mogą odzyskać dane utracone w naprawdę trudnych sytuacjach, jak powódź lub pożar. Możliwy jest odzysk danych z różnego rodzaju nośników, od tradycyjnych dysków twardych, przez płyty CD, DVD i pamięci USB, aż po karty pamięci, kamery cyfrowe czy telefony komórkowe.

Dane można utracić z wielu przyczyn. Powodem może być po prostu zużycie nośnika. Każdy dysk twardy posiada określoną żywotność i z czasem może odmówić posłuszeństwa. Utrata danych może nastąpić także na skutek prostych błędów ludzkich, jak nieuważne usunięcie pliku, sformatowanie niewłaściwej partycji, czy przypadkowe nadpisanie jednego systemu operacyjnego innym, co czasami zdarza się np. w przypadku nowych i niedoświadczonych użytkowników Linuksa. Dane możesz utracić również na skutek fizycznego uszkodzenia dysku spowodowanego upadkiem lub z powodu zniszczenia elektroniki na skutek zwarcia.

Koszt odzyskiwania danych

Popyt na usługi odzyskiwania danych prawdopodobnie będzie wzrastać wraz z coraz większym wkraczaniem nowoczesnych technologii w nasze życie. Coraz więcej osób korzysta z zaawansowanych smartfonów, które są wykorzystywane do wiele zadań. Według specjalistów z firmy Mediarecovery z telefonów odzyskiwać można takie dane, jak lista kontaktów, spis połączeń, SMS-y, MMS-y, pliki wideo i audio, kalendarz, czy nawet historia przeglądanych stron WWW.

Koszt usługi odzyskiwania danych jest uzależniony od różnych czynników. W przypadku uszkodzeń fizycznych na możliwość odzyskania danych wpływa rodzaj nośnika. Jest to trudniejsze w przypadku np. macierzy RAID lub dysku SCSI. Natomiast w przypadku zaistnienia uszkodzeń logicznych, jak usunięcie pliku lub formatowanie dysku, większe znaczenie ma sama pojemność nośnika danych. Znaczenie dla laboratorium odzyskującego dane będzie także mieć zakres usługi oraz czas wykonania.

W zależności od firmy koszt odzyskania usuniętych plików rozpoczyna się już od 300-400 zł netto, co nie jest wygórowaną kwotą za przywrócenie plików o krytycznym znaczeniu. Z kolei odzyskanie danych z karty pamięci aparatu cyfrowego może kosztować do kilkudziesięciu złotych w przypadku uszkodzeń logicznych do setek złotych i więcej w przypadku skomplikowanych uszkodzeń mechanicznych. Podobnie wahają się ceny odzysku danych z innego rodzaju nośników.

Warto wspomnieć, że niektóre firmy odzyskujące dane współpracują z producentami dysków. Jeśli twój dysk został uszkodzony i podlega wymianie zgodnie z warunkami gwarancji, to otrzymasz nowy dysk bezpośrednio od firmy przeprowadzającej odzyskanie danych i bez konieczności interweniowania u producenta lub sprzedawcy.

Odzyskiwanie danych w warunkach domowych

Na polskim rynku działa wiele mniejszych i większych firm oferujących odzyskiwanie danych. Ceny niektórych są przystępne, a inne kierują swoją ofertę głównie do firm i klientów instytucjonalnych. Decyzja o tym, czy zamiast skorzystania z usług specjalistycznej firmy lepiej podjąć się samodzielnego odzyskania danych zależy od kilku czynników. Z pewnością ważną kwestią jest budżet, którym dysponujesz. Jeśli masz pewność, że i tak nie skorzystasz z usługi profesjonalnego laboratorium, to przetestowanie darmowych rozwiązań raczej nie pogorszy twojej sytuacji. Pamiętaj także, że odzyskanie danych w amatorskich warunkach jest możliwe przy uszkodzeniach logicznych. Nie należy jednak podejmować się naprawiania dysku, który uległ fizycznemu uszkodzeniu, o ile nie masz odpowiedniej wiedzy.

Jeśli utracone dane znajdowały się na dysku twardym, na którym zainstalowany był system operacyjny, to pierwszym krokiem powinno być wyłącznie komputera i wyjęcie dysku. Każda zmiana w zapisanych na dysku danych będzie utrudniać odzyskanie danych. Dysk podłącz do innego komputera lub zainstaluj system operacyjny na innym dysku twardym. Aby odzyskać dane możesz posłużyć się wieloma darmowych programów. Z bezpłatnych programów do odzyskiwania danych warto wymienić Recuva lub PC INSPECTOR File Recovery.

Inne programy ułatwiają odzyskanie danych z płyt CD i DVD, np. aplikacja IsoBuster. Z kolei program Smart Flash Recovery pomoże w odzyskaniu danych z pamięci flash.