Optymalizacja nie tylko dla Windows 7

Środowiska operacyjne projektowane są z uwzględnieniem wielu kompromisów. Mają z nich przecież korzystać szerokie rzesze odbiorców. Oznacza to że szybkość działania nie zawsze jest priorytetem autorów. Niektórzy użytkownicy zwracają bowiem większą uwagę na wygląd systemu, dla innych ważniejsze jest bezpieczeństwo. Dlatego szerokie pole do popisu mają ci, którzy poświęcają się optymalizacji i szukają metod na przyspieszenie działania Windows.
Niektóre porady dotyczące optymalizacji sprawdzają się w każdym systemie operacyjnym. Skupmy się tym razem właśnie na takich. Nie zależą one od specyficznych ustawień konfiguracyjnych danej wersji Windows czy obecnych akurat w konkretnym wariancie narzędzi. Są uniwersalne jak na przykład regularne skanowanie antywirusowe, dbanie o porządek na dysku, oczyszczanie nośników ze zbędnych danych, regularna aktualizacja czy porządek w zainstalowanych aplikacjach. Pamiętać też należy, że zmiany w systemie, jego ustawieniach czy modyfikacja oprogramowania nie dają tak spektakularnych efektów przyspieszenia, jak aktualizacja sprzętu. Przy czym nie trzeba kupować od razu nowego komputera. Dodanie do systemu na przykład kości pamięci spowoduje, że nabierze on wiatru w żagle. Przewagę mają tu systemy 64-bitowe, które bez problemu obsłużą więcej RAM-u niż 4 GB. Drogim ale dającym znakomite efekty rozwiązaniem jest także instalacja Windows na dysku SSD.

Kasowanie niepotrzebnych programów i składników systemu
W nowym komputerze, zwłaszcza w kompletnym zestawie bądź laptopie bardzo często znajduje się zestaw do niczego niepotrzebnych, testowych i demonstracyjnych wersji aplikacji. Jest w nim mnóstwo zbędnych programów reklamowych, a nawet narzędziowych. W Windows umieszczone są do niczego nie potrzebne składniki. Dodatkowo część z nich staruje razem z systemem. Te wszystkie elementy zajmują cenne miejsce na dysku, przeszkadzają w pracy i obciążają niepotrzebnie system. Warto je odinstalować.

Na liście umieszczone są wszystkie funkcje systemu – zaznaczenie oznacza te działające 1. Rozwiń menu startowe i kliknij Panel sterowania. Uruchom aplet Odinstaluj program umieszczony w grupie Programy, bądź kliknij Programy i funkcje w widoku klasycznym. Zaznacz program do usunięcia i kliknij przycisk Odinstaluj ewentualnie Odinstaluj/zmień, który pojawi się na belce okna. Następnie postępuj zgodnie z krokami kreatora, który pozwoli ci odinstalować daną aplikację.

2. Po wyczyszczeniu Windows z niepotrzebnych programów kliknij łącze Włącz lub wyłącz funkcje systemu Windows widoczne w lewej części okna. Poczekaj aż system zaindeksuje wszystkie elementy i wyświetli ich listę. Te z zaznaczeniem są dostępne w systemie, brak zaznaczenia oznacza że funkcja nie jest zainstalowana/ Usuń zaznaczenie obok składnika, który chcesz odinstalować. Zaakceptuj zmiany przyciskiem OK. Zrestartuj system klikając Uruchom ponownie teraz.

Optymalny plik wymiany
Plik wymiany to za tak zwana pamięć wirtualna. To zarezerwowane na dysku miejsce, które służy do przechowywania danych w sytuacji, gdy system nie ma na nie miejsca w pamięci operacyjnej. Stanowi ono rozszerzenie tej pamięci. Gdy jednak w komputerze zainstalowane jest dużo RAM-u, to Windows niepotrzebnie traci czas na rezerwację miejsca na dysku, zapis i odczyt informacji oraz zajmuje cenne miejsce. Jeżeli komputer ma zainstalowane 4 lub więcej GB pamięci operacyjnej można spróbować wyłączyć plik wymiany. Inną opcją jest określenie jego rozmiaru na stałe, tak by system nie musiał nim zarządzać. Jeżeli pamięci wirtualnej nie można wyłączyć warto mieszczący ją plik przenieść na inny dysk fizyczny niż ten, na którym znajduje się system i dane

Konfigurowanie pliku wymiany Windows 1. Kliknij prawym przyciskiem myszy ikonę Komputer i wybierz polecenie Właściwości. Kliknij polecenie Zaawansowane ustawienia systemu, przejdź na kartę Zaawansowane i użyj przycisku Ustawienia w sekcji Wydajność. Kliknij przycisk Zmień w sekcji Pamięć wirtualna na karcie Zaawansowane.

2. Usuń zaznaczenie z opcji Automatycznie zarządzaj rozmiarem pliku stronicowania dla wszystkich dysków. Upewnij się, że na liście zaznaczony jest dysk systemowy. Plik wymiany zostanie wyłączony całkowicie po wybraniu opcji Bez pliku stronicowania. Jeżeli w opisie któregoś z pozostałych dysków widnieje inny komentarz niż Brak, zaznacz ten dysk i wskaż tę samą opcję.

3. Aby częściowo odciążyć system od zadań zarządzania wielkością pliku, możesz zaznaczyć opcję Rozmiar niestandardowy i w pola Rozmiar początkowy i Rozmiar maksymalny wpisać nową wielkość. Wartość w obydwu polach powinna być taka sama i wynosić około półtora do dwóch razy więcej niż pojemność zainstalowanej pamięci RAM.

4. Przeniesienie pamięci wirtualnej polega na zablokowaniu jej funkcjonowania na partycji domyślnej i uruchomieniu na innym dysku. W docelowym miejscu można pozostawić automatyczne dobieranie przestrzeni bądź, by zaoszczędzić na zasobach systemu, samodzielnie określić wielkość pliku. Na koniec, po wprowadzeniu wszystkich zmian kliknij przycisk Ustaw. Aby nowe ustawienia zaczęły funkcjonować uruchom ponownie komputer.

Automatyczne oczyszczanie dysku
W trakcie pracy na dysku pozostaje mnóstwo śmieci. Można tam znaleźć pliki instalacyjne, tymczasowe dane programów czy pozostałości po przeglądaniu stron internetowych. Zajmują one niepotrzebnie miejsce, a w sytuacji, gdy dysk ma zbyt małe rozmiary powodują obniżenie wydajności. Regularne czyszczenie dysku rozwiązuje ten problem. Można się posłużyć do tego celu dedykowanym narzędziem systemowym.

W krótkim czasie na dysku może zebrać się dużo niepotrzebnych śmieci 1. Uruchom narzędzie oczyszczania dysku. Rozwiń w tym celu menu startowe i kliknij kolejno Wszystkie programy, Akcesoria, Narzędzia systemowe i Oczyszczanie dysku. Wskaż nośnik do oczyszczenia. Zwykle będzie to dysk systemowy gdyż to on ma największy wpływ na wydajność systemu. Po zakończeniu skanowanie wyświetlone zostanie podsumowanie z podziałem plików na kategorie i z wyliczeniem zajmowanego przez nie miejsca. Aby usunąć dane z wybranej grupy wystarczy umieścić obok niej zaznaczenie, by je pozostawić na dysku usunąć zaznaczenie.

2. Jeżeli nie masz pewności jakie pliki zostały oznaczone do skasowanie możesz je przejrzeć po kliknięciu przycisku Wyświetl pliki. Opcja ta działa dla niektórych grup. Jeżeli aktualizowałeś Windows 7 z Visty nie zapomnij usunąć plików poprzedniego systemu zapisanych w katalogu Windows.old. Zaznacz koniecznie opcję Poprzednie instalacje WindowsTakie pliki systemowe, jak punkty przywracania czy obrazy usuniesz po wybraniu Oczyść pliki systemowe. Kliknij OK, by zaakceptować wybór i Usuń pliki, by włączyć oczyszczanie.

Automatyczne uruchamianie funkcji czyszczenia dysku za pomocą Harmonogramu zadań 3. Ręczne uruchamianie oczyszczania wymaga uwagi. A przecież śmieci pojawiają się w systemie regularnie. Proces sprzątania można zautomatyzować. Rozwiń w tym celu menu startowe i uruchom konsolę wpisując polecenie cmd. Użyj komendy cleanmgr /sageset:1 i wciśnij [ENTER]. Ustaw parametry oczyszczania zaznaczając odpowiednie pozycje na liście. Na koniec kliknij Ok. Opcja /sageset:1 powoduje zapisanie w rejestrze wybranego zestawu parametrów. W opisany sposób możesz stworzyć 65536 takich zestawów numerując je od 0 do 65535. Następnie Z menu startowego Windows wybierz Wszystkie programy, Akcesoria, Narzędzia systemowe i Harmonogram zadań. W prawym panelu harmonogramu rozwiń listę Harmonogram zadań (Lokalny) i kliknij polecenie Utwórz zadanie podstawowe.

4. W polu Nazwa umieść nazwę nowego zadania. Poniżej możesz dodać opis. Przejdź do kolejnego kroku kreatora. Na karcie Wyzwalacz określ, jak często ma być uruchamiane oczyszczanie. Możesz zaznaczyć na przykład Comiesięcznie. W kolejnym kroku wybierz opcję Uruchom program. W pole Program/skrypt wpisz C:\Windows\System32\cleanmgr.exe. Następnie w polu Dodaj argumenty (opcjonalne) wpisz /sagerun:1 {n10}, gdzie parametr /sagerun:1 używa do uruchomienia zapisany wcześniej pod numerem 1 zestaw parametrów oczyszczania. Kliknij Dalej i Zakończ.

Co jeszcze można skasować
Narzędzie oczyszczania dysku nie kasuje niektórych danych. Są wśród nich oczywiście pliki użytkownika ale także część informacji systemowych, które nie są niezbędne do pracy. Jeżeli korzystałeś kiedykolwiek z funkcji hibernacji Windows, na dysku może być zapisany plik ze stanem systemu. Można go usunąć.

1. Rozwiń menu startowe i wpisz polecenie cmd. Wciśnij [ENTER]. Aby wyłączyć i skasować plik hibernacji posłuż się komendą powercfg -h off. Do modyfikacji tego ustawienia musisz posiadać prawa administratora. Przywrócenie hibernacji wymaga użycia polecenia powercfg -h on

Pomocna defragmentacja dysku
W wydajnym odczycie danych z dysku pomaga porządek w zapisanych danych. Aby poukładać odpowiednio pliki, warto co jakiś czas wykonać defragmentację dysku. Operacja ta ma większe znaczenie podczas intensywnego używania starszych bądź wypełnionych po brzegi danymi nośników, mniejsze w przypadku nowoczesnych urządzeń.

1. Rozwiń menu startowe i kliknij kolejno Wszystkie programy, Akcesoria, Narzędzia systemowe i Defragmentator dysków. Zaznacz dysk, który chcesz poddać defragmentacji i kliknij Analizuj dysk. Po zakończeniu testu zobaczysz podsumowanie z informacją o czasie potrzebnym do uporządkowania oraz stopniu fragmentacji plików. By wystartować defragmentację użyj przycisku Defragmentuj dysk.

Czyszczenie rejestru
Sprawnemu i szybkiemu działaniu systemu sprzyja porządek w rejestrze. Błędne i niepotrzebne wpisy, czy zbyt duży rozmiar powodują wolne uruchamianie Windows i aplikacji, mogą prowadzić do zawieszania programów. Pojawiają się one wtedy gdy system został źle zamknięty, nieprawidłowo działają programy czy często instalowane i kasowane są różne narzędzia. Dodatkowo rejestr działa jak baza danych, usunięcie z niego jakiegoś wpisu nie zmniejsza jego rozmiaru. Puste przestrzenie znikają dopiero po kompresji.
Windows nie ma wbudowanych narzędzi do czyszczenia rejestru. Do tego zadania trzeba wykorzystać programy zewnętrzne. Doskonale spisuje się na przykład CCleaner.

Błędy w rejestrze mogą dotyczyć brakujących plików, nieprawidłowych odwołań, a nawet nieprawidłowych wpisów zapory systemowej 1. Zainstaluj CCleanera i uruchom go. Kliknij kategorię Rejestr. W lewej części okna widoczne są opcje skanowania. Upewnij się, że wszystkie zostały zaznaczone. Kliknij przycisk Skanuj by znaleźć problemy u dołu. Postęp operacji można obserwować na pasku postępu nad listą wyszukanych problemów.

2. Listę błędów możesz przejrzeć po zakończeniu testu. Domyślnie zaznaczone są wszystkie wpisy. CCleaner kwalifikuje je w ten sposób do naprawy. Jeżeli chcesz pominąć naprawę jakiegoś klucza po prostu usuń zaznaczenie z pola po lewej stronie. Kliknij Napraw zaznaczone problemy, by usunąć błędy w rejestrze.