AMD Phenom kontra Intel Penryn

W końcu jest. Długo oczekiwany przez fanów AMD nowy Phenom, nadzieja na przerwanie dominacji Intela, który od czasów Core 2 Duo niepodzielnie panuje na rynku CPU. Czy nowy układ je spełni, czy okaże się odpowiednio wydajny i - co istotne - czy jego cena będzie odpowiednia do możliwości? Nie ma co czekać, dowiedzmy się.

AMD przygotowało jeszcze jedną nowość: platformę sprzętową, którą nazwano Spider (pająk). "Sieć pajęcza" oprócz nowych procesorów obejmuje także nowe chipsety oraz karty graficzne. O Radeonach HD 3850/70 piszemy w bieżącym wydaniu. Jeśli chodzi o procesory Phenom, to pierwsze trafią na rynek modele 9600 (2,3 GHz) i 9500 (2,2 GHz). Później dołączą do nich 9700 i 9800, taktowane z częstotliwością 2,4 i 2,6 GHz.

Phenomy wykonane są w technologii 65 nm. AMD potwierdziło, że dopiero w połowie 2008 roku pojawią się pierwsze modele wyprodukowane w nowym procesie technologicznym 45 nm. Firma podkreśla, że Phenomy są pierwszymi "prawdziwie" 4-rdzeniowymi układami. Procesory Intela de facto składają się z dwóch 2-rdzeniowych układów zamkniętych we wspólnej obudowie. Teoretycznie powinny mieć niższą wydajność, lecz czy tak jest w istocie, przekonasz się, analizując wyniki testów Penryna i Phenoma.

Monolityczny procesor, jaki przygotowało AMD, nie jest pozbawiony wad. Szczególnie dotyczy to sfery produkcji, bo z powodu uszkodzenia elementów rdzenia cały układ może być bezużyteczny. AMD zamierza jednak, podobnie jak Intel, wykorzystywać je - modele z jednym uszkodzonym rdzeniem trafią na rynek jako 3- lub nawet 2-rdzeniowe, co powinna zwiększyć opłacalność produkcji. W Phenomie zastosowano nową mikroarchitekturę K10. AMD wprowadziło nowy zestaw instrukcji multimedialnych SSE4a, podobnie jak Intel w Penrynie (SSE4.1). Instrukcje są 128-bitowe, co stanowi istotną zmianę w stosunku do 64-bitowych SSE w Athlonach 64. Niestety, instrukcje AMD i Intela są ze sobą niekompatybilne i aby móc je wykorzystać do przyśpieszenia określonych operacji (np. dekodowania czy kodowania wideo), producent oprogramowania będzie musiał je przystosować do obu zestawów. AMD wprowadziło także zaawansowany mechanizm pobierania danych bezpośrednio z pamięci RAM do pamięci podręcznej pierwszego poziomu L1. Omijana jest dzięki temu pamięć L2 (każdy rdzeń ma jej po 512 KB), co zmniejsza opóźnienie dostarczania danych do procesora. Jeśli mowa o pamięci podręcznej, to po raz pierwszy w procesorach AMD jest to L3 (współdzielone 2 MB). Działa także na zasadzie bufora pamięci systemowej, co może powodować niewielki wzrost wydajności. Podobnie jak Athlony 64 i X2, także Phenom ma wbudowany kontroler pamięci (ale podwójny 64-bitowy, a nie pojedynczy 128-bitowy). Współpracuje z modułami DDR2 400-1066 MHz.

Nowe chipsety

Nowych procesorów AMD nie trzeba instalować na płytach głównych z najnowszymi chipsetami, ale ze względu na kilka nowości w układach RD770, 790X i 790FX warto pomyśleć o takiej właśnie konfiguracji, która zapewni maksimum wydajności. Chipsety pozwalają na obsługę interfejsu PCI Express 2.0 (mają go nowe karty Radeon 3850/70 i GeForce 8800 GT), a model 790FX umożliwia instalację czterech kart graficznych ATI i ich wspólną pracę w trybie CrossFireX (w styczniu 2008 roku pojawi się sterownik umożliwiający uzyskanie wymiernego wzrostu wydajności podsystemu graficznego).

Ciekawa cecha nowych chipsetów to ich niewielkie zapotrzebowanie na energię - tylko 10 W. Jest to możliwe dzięki produkcji chipsetów w 65 nm (modele Intela wykonane są w 90 nm i potrzebują 26 W). Nowe chipsety pozwolą wykorzystać kilka unikatowych nowych funkcji CPU AMD, m.in. zastosowaną w układach Phenom obsługę interfejsu komunikacyjnego HyperTransport w wersji 3.0. Jego maksymalna przepustowość wynosi obecnie 20,8 GB/s, co może być szczególnie istotne przy stosowaniu kilku kart graficznych, jednocześnie generujących sceny 3D (CrossFire). HyperTransport jest kompatybilny wstecz, więc jeśli Phenoma umieścisz na płycie z gniazdem AM2 i chipsetem obsługującym wolniejsze wersje tego interfejsu, 1.0 czy 2.0, będzie z nią współpracował, ale odpowiednio wolniej. Wraz z nowym procesorem wprowadzono także nową podstawkę AM2+. Na szczęście, jest kompatybilna z AM2 i jak twierdzi producent, znajdzie zastosowanie w nowych procesorach aż do 2009 roku. Phenoma będzie można umieścić także w podstawce AM3, która wprowadzi m.in. obsługę pamięci DDR3 1333 MHz. Maksymalna moc wydzielana przez Phenoma 9700 wynosi 125 W (przy maksymalnym napięciu 1,225 V), czyli o 30 W więcej niż w wypadku Penryna Q9450. Modele 9600 i 9500 charakteryzują się TDP na poziomie 95W.

Cicho i chłodno w nowej wersji

AMD wprowadziło w Phenomie drugą wersję technologii Cool'n'Quiet. Jest to zaawansowany mechanizm oszczędzania energii, pozwalający na redukcję częstotliwości pracy każdego z rdzeni niezależnie. Gdy moc procesora nie jest wykorzystywana, taktowanie każdego z rdzeni może zostać obniżone nawet do 1200 MHz (taka wartość jest wymagana, ponieważ interfejs HyperTranspord 3.0 pracuje właśnie z taką częstotliwością). Nowością jest także technologia Dual Dynamic Power Management, pozwalająca na zmianę częstotliwości taktowania i napięcia rdzenia (do minimum 1,050 V) bez wpływu na częstotliwość pracy mostka północnego i prędkość transmisji danych interfejsem HyperTransport.

Konfiguracja platformy sprzętowej Intel: płyta główna ASUS P5K3 Deluxe, 2x1 GB pamięci RAM DDR3 1066 MHz (GoodRAM PC8500), karta graficzna ASUS EN8800 GTX AquaTank/HTDP/768M, twardy dysk Seagate Barracuda 7200.7 80 GB, zasilacz Spire 600 W, system operacyjny Windows Vista 32-bitowy.

Konfiguracja platformy sprzętowej AMD: płyta główna ASUS M3A32-MVP Deluxe, 2x1 GB pamięci RAM DDR2 1066 MHz (Corsair Dominator TWIN2X2048-8500C5D), karta graficzna ASUS EN8800 GTX AquaTank/HTDP/768M, twardy dysk Seagate Barracuda 7200.7 80 GB, zasilacz Spire 600 W, system operacyjny Windows Vista 32-bitowy.

Ile kosztują?

Testowany przez nas Phenom 9500 (2,2 GHz) to najtańszy z oferowanych model. Kosztuje w hurcie 251 dol., co oznacza, że w Polsce jego cena wyniesie około 830 zł. Phenom 9600 (2,3 GHz) wyceniany jest na 281 dol. (około 930 zł). Do naszego porównania włączyliśmy zatem układy Intel Core 2 Quad Q6600 (2,4 GHz), kosztujący około 850 zł i jego następcę, Core 2 Quad Q9450 (2,66 GHz) z rdzeniem Penryn, który ma kosztować 1040 zł (nie mogliśmy dobrać tańszego 4-rdzeniowego Penryna, bo model Q9450 ma być najwolniejszym procesorem z nowej serii wyposażonym w 12 MB pamięci L2. Takim procesorem obecnie dysponujemy i możemy go przyrównać do nowego Phenoma AMD). Niestety z naszego 9500 nie mogliśmy "zrobić" modeli wyższych. Mnożnik został w nim zablokowany na maksymalnej wartości 11, inaczej niż w udostępnionych części prasy do testów modelach 9700 (2,4 GHz), gdzie był odblokowany.

Ważne uwagi o wydajności

Do prezentowanych przez nas wyników testów należy podchodzić z dystansem. AMD twierdzi, że płyta główna ASUSA, którą wykorzystywaliśmy w teście Phenoma, ma nieoptymalny BIOS i pewne wady, mogące obniżać wydajność nawet o 10 procent. Informujemy o tym i mamy nadzieję, że bardzo szybko uzyskamy zestaw testowy z płytą niebudzącą wątpliwości. Wówczas od razu przedstawimy zaktualizowane wyniki testów. Na razie wstrzymujemy się z wydaniem werdyktu na temat wydajności Phenoma, bo za dużo jest niewiadomych. Nie mogliśmy porównać Phenoma do procesora Intela o zbliżonym taktowani, porównaliśmy jednak Q6600 i Phenoma 9500, których ceny nie powinny się wiele różnić. Na razie w każdym teście wygrywa Intel, ale już wkrótce trafią do nas kolejne Phenomy.


Zobacz również