Awaryjne zasilanie nie tylko dla komputera

Planując zakup zasilacza awaryjnego do ochrony komputera, możecie wybierać z szerokiej oferty różnorakich modeli, również tych tańszych, które nie wytwarzają czystej sinusoidy na zasilaniu bateryjnym. Ochrona urządzeń domowych wymaga jednak zastosowania zasilaczy awaryjnych o lepszej charakterystyce pracy.

Z pewnością wiele osób nie raz zastanawiało się czy każdy zasilacz awaryjny dedykowany do ochrony komputera można wykorzystać również do zasilania silnika bramy garażowej, pompy CO czy innego urządzania pracującego w domu. Niestety nie zawsze jest to zalecane, a wręcz przeciwnie, podłączenie do taniego zasilacza awaryjnego urządzeń domowych może spowodować ich uszkodzenie.

Winna jest jakość generowanego prądu wytwarzanego na zasilaniu akumulatorowym przez tanie zasilacze, która dalece odbiega od charakterystyki prądu dostarczanej przez sieć elektryczną zamontowaną w domu. Prąd z sieci elektrycznej ma przebieg sinusoidalny, można zaobserwować drobne wahania, ale nie powinny być duże. Pomiar jakości prądu dokonany na wyjściu taniego zasilacza awaryjnego przyprawia o gęsią skórkę. Zamiast czystej sinusoidy zobaczycie jej schodkową aproksymację. Czyli wykres, który w niewielkim stopniu przypomina sinusoidę, a często ma postać wystających do góry i na dół prostokątów o ściętych wierzchołkach. Taka charakterystyka prądu jest wręcz zabójcza dla domowej elektroniki i większość urządzeń po prostu jej nie akceptuje.

Zobacz również:

Jak to się dzieje jednak, że komputer działa bez większych problemów? To zasługa zasilaczy komputerowych, które tolerują słabej jakości prąd. Paradoksalnie jednak im lepszej jakości jest zasilacz komputerowy tym wymaga lepszej jakości prądu i np. zasilacze awaryjne z aktywnym modułem PFC często nie działają poprawnie z tanimi UPS-ami. Objawia się to np. restartowaniem komputera gdy zasilacz awaryjny przełącza się na pracę z akumulatora.

Topologia zasilaczy awaryjnych

Na jakość działania zasilaczy awaryjnych decydujące znaczenie ma topologia ich wykonania: „offline”, „line-ineractive” i „online”. Zasilacze awaryjne wykonane w topologii „offline” są najprostsze i najtańsze. Kierowane są głównie do ochrony komputerów PC, urządzeń peryferyjnych przed awarią zasilania, lekkimi obniżeniami napięcia i przepięciami.

UPS „offline” monitoruje parametry pracy sieci zasilającej. Jeśli jakość zasilania pogorszy się poniżej pewnego poziomu, lub prąd zostanie odcięty, wówczas przełącza się na pracę z akumulatorów. Tego typu zasilacze podczas pracy dostarczają energię do urządzeń bezpośrednio z sieci zasilającej, która jest najczęściej tylko filtrowana, ale bez aktywnej konwersji.

Najprostsze zasilacze typu „offline” obarczone są poważnymi wadami, jak np. długim czasem przełączania na pracę z akumulatorów (akceptowalny dla komputerów, lecz często za długi dla wielu innych urządzeń), oraz brakiem synchronizacji przebiegu napięcia po zaniku zasilania z sieci i przełączeniu na pracę bateryjną. Tego typu zasilacze nie zaleca się używać w misjach gdzie jakość prądu dostarczanego z sieci elektrycznej jest słaba.

Większość zasilaczy awaryjnych wykonanych w topologii „offline” po przełączeniu się na pracę z akumulatorów wytwarza prąd o schodkowych przebiegu. Są jednak modele, które oferują sinusoidalny przebieg napięcia akceptowalny przez zasilacze komputerowe z aktywnym układem PFC. Można też je wykorzystać do zabezpieczenie pracy kotłów centralnego ogrzewania, itp.

W zasilaczach wykonanych w topologii „line-interactive” transformator łączy funkcje prostownika i falownika, co pozwala skrócić czas przełączania zasilacza na pracę z akumulatorów i zdecydowanie poprawić synchronizację przebiegu napięcia. Tego typu zasilacze wyposażone są też w mechanizm AVR, który w pewnych granicach może korygować poziom napięcia w sieci (np. podwyższać je, gdy jest za niskie) bez przełączania UPS-a na zasilanie z akumulatorów.

Tego typu zasilacze dostępne są w tańszych wersjach oferujące schodkową aproksymację sinusoidy i również o sinusoidalnym przebiegu. Te drugie be problemów można wykorzystać do ochrony urządzeń peryferyjnych, multimediów, TV, Video, Hi-Fi, kominków z płaszczem wodnym, układów solarnych, jak również systemów sterowania oraz automatyki, które są podstawą działania inteligentnego domu.

Elitę wśród zasilaczy awaryjnych stanowią modele wykonane w topologii „online” z podwójną konwersją. Te zasilacze doskonale chronią podłączonych do nich urządzenia przez zanikaniem, obniżeniami i podwyższeniami napięcia, przepięciami, szumami, wahaniami częstotliwości i zakłóceniami harmonicznymi.

To zasługa zaawansowanej elektroniki, która izoluje podłączone do UPS-u urządzenia od sieci zasilającej. W UPS-ach wykonanych w topologii „online” prąd na wyjściu jest zawsze dostarczany z akumulatorów, cały czas doładowywanych. Wysokiej jakości falowniki prąd stały zamieniają na prąd zmienny o przebiegu w pełni sinusoidalnym i zsynchronizowanym. Nie występuje też czas przełączania, bo UPS cały czas działa na akumulatorze. Wadą zasilaczy awaryjnych wykonanych w topologii „online” - oprócz wyższych kosztów zakupu – jest za to wyższe zużycie prądu. Tego typu zasilacze awaryjne mogą być używane z każdym rodzajem urządzeń a nawet są zalecane, szczególne gdy sieć elektryczne z której korzystamy jest stara i występują w niej zakłócenia.

Dobierz odpowiednią moc zasilacza awaryjnego

Moc zasilaczy awaryjnych podawana jest w jednostka: VA (woltamper) i watach (W – jednostka mocy). Woltoamper określa moc pozorną (wyliczoną), która w zależności od jakości zasilacza i jego efektywności może być równa mocy czynnej (rzeczywistej) podawanej w watach. Moc podawana w watach określa rzeczywistą moc zasilacza, czyli dopuszczalne obciążenie z jakim może pracować. Najlepszej jakości zasilacze awaryjne mają moc pozorną równą mocy czynnej (współczynnik mocy = 1). Bardzo dobrej jakości zasilacze awaryjne oferują współczynnik 0,9 a przeciętne 0,7.

Przed wybraniem odpowiedniego zasilacza musicie zsumować moc urządzeń, które zamierzacie do niego podłączyć. Można tego dokonać miernikami energii elektrycznej, lub opierać się na specyfikacji technicznej urządzeń, czy odczytując pobór energii poszczególnych urządzeń z tabliczek znamionowych.

Każdy model zasilacza awaryjnego dostępny jest przynajmniej w kilku wersjach różniących się mocą i pojemnością akumulatorów. Dobierając moc zasilacza awaryjnego zawsze lepiej jest wybrać model dysponujący przynajmniej 50% zapasem mocy. Gdy np. podłączamy urządzenia o mocy 300 W, to moc rzeczywista zasilacza powinna oscylować w granicach 500 W. Pamiętajcie, że w mocniejszych zasilaczach montowane są często wydajniejsze akumulatory i UPS dłużej będzie na nich działać. Niektóre urządzenia (np. silnik bramy garażowej) pobierają więcej energii w momencie rozruchu niż podczas normalnej pracy. Warto więc wybrać zasilacz, który będzie wstanie znieść wyższe krótkotrwałe obciążenie.

Zabezpieczcie nie tylko przed przerwami w dostawie prądu.

O zastosowaniu UPS-a warto pomyśleć już na etapie projektowania instalacji elektrycznej. Dotyczy to zwłaszcza inteligentnego domu. Montując duży zasilacz awaryjny o mocy 3kVA, który jest bezpośrednio wpięty do instalacji elektrycznej możemy skutecznie zabezpieczyć takie urządzenia jak rolety antywłamaniowe, pompy CO, silnik bramy garażowej czy systemy alarmowe przed przerwami w dostawie prądu. Zapewnimy im też dobre warunki pracy i co ważne zabezpieczymy przed nagłymi przepięciami powstającymi np. po uderzeniu pioruna. Ważną funkcją zasilaczy awaryjnych montowanych w domach jest też funkcja zimnego startu, która pozwą na uruchomienie UPS-a bez działającego prądu.

Polecane zasilacze awaryjne

Najlepszym wyborem do ochrony przed przerwami w dostawie prądu są zasilacze „line – interactive”. Kosztują trochę więcej niż modele wykonane w topologii „offline”, ale za to potrafią korygować poziom napięcia (układ AVR) bez konieczności angażowania akumulatorów. Co ważne sporo UPS-ów „line – interactive” podobnie jak modele wykonane w topologii „online” potrafi wytworzyć czystą sinusoidę podczas pracy na akumulatorze i bez problemów współpracują z różnymi urządzeniami.

Niektórzy producenci oferują specjalnie zaprojektowane zasilacze awaryjne np. do pracy piecami CO. Dzięki nim awaria prądu nie wstrzyma działania systemu ogrzewania. Co ważne są to zasilacze awaryjne, które często pozwalają na podłączenie dodatkowych modułów akumulatorowych, lub akumulatorów samochodowych, które znacznie wydłużają ich czas pracy.

Ever jako jeden z nielicznych opracował linię zasilaczy awaryjnych Specline dedykowanych do zabezpieczania pracy kotłów centralnego ogrzewania, kominków z płaszczem wodnym, układów solarnych. Można je też wykorzystać do zasilania sprzętu telekomunikacyjnego czy systemów alarmowych. Co ważne zostały one przetestowane i zaaprobowane przez czołowych producentów kotłów pieców centralnego ogrzewania.

Ever Specline

Ever Specline

To urządzenia wykonane w technologii „offline” ale generują w trybie pracy bateryjnej napięcie wyjściowe o kształcie sinusoidalnym. Wyposażony są w mikroprocesorowa kontrolę parametr rów pracy skutecznie chroniąc urządzeni przed zwarciem. Mają też możliwość uruchomienia bez podłączonej sieci zasilającej („Zimny start”). Co ważne można do nich podłączyć zewnętrzne moduły akumulatorowe, które wydłużają ich prace (opcjonalnie akumulator samochodowy).

Aktualnie dostępne są trzy modele zasilaczy Evera z serii Specline. Dwa o mocy 700 i 1000 VA (bez wbudowanych wewnętrznych akumulatorów) i Specline Pro 700, który ma wbudowany akumulator wewnętrzny 12 V / 7 Ah.

Eaton Protection Station 800

Eaton Protection Station 800

Eaton Protection Station 800 to z kolei polecany przez nas zasilacz awaryjny, który z powodzeniem może zastąpić listwę sieciową. Nie zajmuje dużo miejsca a jest dobrze wyposażony. Ma cztery gniazda z pełną ochroną przepięciową i akumulatorową (dwa gniazda Eco Controll, jedno standardowe i dodatkowe z obsługą łącza PLC -Power line communication). Dzięki technologii ECO Controll zasilacz automatycznie wyłącza urządzenia peryferyjne, wraz z wyłączeniem komputera, tak żeby nie pobierały niepotrzebnie prądu. Ma też dodatkowe cztery gniazda z ochroną przepięciową.

Z boku obudowy zamontowano też dodatkowe gniazda do ochrony łącza internetowego (także xDSL) oraz gniazdo USB. To prosty i niedrogi zasilacz, który zalecamy do ochrony zestawy komputerowego. Do gniazd pozbawionych ochrony akumulatorowej można podłączyć telewizor, konsolę czy inny drogi sprzęt elektroniczny, który będzie chroniony przed przepięciami spowodowanymi np. uderzeniem pioruna.

APC  SMART-UPS C 1000VA

APC SMART-UPS C 1000VA

Jeśli szukacie mocniejszego i niedużego zasilacza, który generuje czystą sinusoidę na wyjściu to APC SMART-UPS C 1000VA LCD 230V spełni wasze oczekiwania. Wykonany jest w topologii „line-interactive” i wyposażony jest w bezobsługowe akumulatory ołowiowo kwasowe. (12 x 7000 mAh). Z przodu UPS-a zamontowano podświetlany wyświetlacz, na którym można sprawdzić podstawowe parametry pracy urządzenia i obciążenia generowanego przez podłączone do niego urządzenia. Z tyłu zasilacza zamontowano osiem gniazd z pełną ochroną akumulatorową i przed przepięciami.

Eaton 9100

Eaton 9100

EATON 9130 o mocy 1000 VA spełni wymagania nawet wymagających użytkowników. Dzięki dużej mocy i wysokiej sprawności (współczynnik mocy 0,9), idealnie nadaje się do ochrony kilku urządzeń. To zaawansowany zasilacz wykonany w topologii „online” z podwójną konwersją.


Zobacz również