BIOS wygodnie

Droga do wydajnego, cichego i stabilnego peceta prowadzi często przez stary, dobry BIOS. Jednak manipulowanie w BIOS-ie nie jest łatwe, na szczęście są aplikacje, które docierają z poziomu Windows do wielu jego ustawień.

Droga do wydajnego, cichego i stabilnego peceta prowadzi często przez stary, dobry BIOS. Jednak manipulowanie w BIOS-ie nie jest łatwe, na szczęście są aplikacje, które docierają z poziomu Windows do wielu jego ustawień.

BIOS ma zasadniczy wpływ na wydajność twojego komputera. To od niego zależy, czy pecet wlecze się niczym ślimak, czy pędzi w imponującym tempie. Ten niewielki program, zapisany w niepozornym układzie scalonym na płycie głównej, stanowi centrum dowodzenia komputera, wczytuje podstawowe procedury systemowe, jeszcze zanim dochodzi do głosu Windows, a ponadto ma pieczę nad licznymi podzespołami sprzętowymi peceta. Ale kto zna się dokładnie na wszystkich funkcjach, od których roi się w przeładowanych menu BIOS-u? Przechadzka po BIOS-ie przypomina spacer po nieoświetlonej piwnicy - zawsze się człowiek o coś potknie.

BIOS - graficznie

Precz z przeszkodami walającymi się na podłodze. Gwiżdż na spartańskie menu BIOS-u i podkręć swój komputer bezpośrednio z poziomu Windows. Wyszperaliśmy liczne narzędzia, które pomogą ci sterować funkcjami BIOS-u i dostosować swój komputer do własnych potrzeb. A dzięki przewodnikowi krok po kroku nawet początkujący użytkownik może podkręcić swój pecet.

Dla każdego coś fajnego

To ty jesteś szefem swojego komputera, a programy służą ci pomocą w realizowaniu zamierzeń, dlatego przez cały czas musisz mieć rozeznanie w parametrach swojego komputera. Pomoże ci w tym bezpłatny Everest Home Edition. Gdy zechcesz ustalić producenta BIOS-u, częstotliwość taktowania procesora, pamięci roboczej czy karty graficznej - wspomniany program dostarczy wszystkie wymagane informacje.

A może masz zamiar przetaktować procesor, podkręcić pamięć roboczą i kartę graficzną, wyciszyć wentylator czy sprawdzić, jak bezpieczne są dane przechowywane na twardym dysku? Zebraliśmy narzędzia, które sprostają powyższym zadaniom. Kolekcję, którą przedstawiamy w poniższym materiale, kończy program benchmarkowy PCMark05. Użyj go przed i po podkręceniu komputera, a dowiesz się, jakie efekty przyniosły twoje starania.

Ryzykowne zabawki

Za pomocą narzędzi, które opisujemy poniżej, można naprawdę sterować wydajnością peceta. Nie służą do symulowania osiągów, które można by uzyskać w określonej konfiguracji sprzętowej, gdybyś miał dostęp do ustawień BIOS-u. Podkręcisz nimi system tak samo, jakbyś majstrował bezpośrednio w BIOS-ie. Jeśli się zagalopujesz i doprowadzisz do zawieszenia komputera, zrestartowanie systemu może nie wystarczyć do przywrócenia pierwotnej funkcjonalności. Jeśli zostaną uszkodzone podzespoły sprzętowe, nie wskrzesi ich nawet najlepiej skonfigurowane oprogramowanie. Jednak używając omawianych narzędzi przezornie i rozważnie, nie powinieneś spowodować uszkodzeń. Szczególną ostrożność należy zachować, posługując się narzędziami, które zwiększają częstotliwość magistrali FSB (Front Side Bus) na płycie głównej. Operacja ta przyspiesza działanie wielu składników sprzętowych jednocześnie (procesor, pamięć RAM i karty rozszerzające). Początkujący użytkownicy powinni trzymać się z dala od tych narzędzi bądź używać ich pod nadzorem doświadczonego kolegi.

Pamiętaj, że przetaktowując komputer, użytkujesz podzespoły sprzętowe poza zakresem ich specyfikacji. Tylko ty ponosisz ryzyko ewentualnych kłopotów czy wręcz awarii. Ponadto tracisz uprawnienia gwarancyjne przyznawane przez producenta.

Aktualizowanie BIOS-u

Nie ma idealnego komputera. Ciągle są wprowadzane na rynek nowe urządzenia i technologie. Na szczęście możesz zadbać o to, aby twój pecet był na bieżąco ze wszystkimi nowinkami technicznymi. Pomogą ci w tym aktualizacje BIOS-u. Czynność ta wcale nie musi kojarzyć się z dyskietkami startowymi i poleceniami DOS-u wpisywanymi litera za literą na czarnym ekranie. Czasy aktualizowania BIOS-u w trybie tekstowym odchodzą do przeszłości. Obecnie można to robić wygodnie z poziomu środowiska Windows.

Everest Home Edition

Cel Niezależnie od platformy, na której majstrujesz (BIOS lub Windows) - podkręcając komputer, musisz wiedzieć, z jakich podzespołów się składa. Trzeba znać m.in. ich dokładną nazwę modelu, producenta, wersję firmware'u i częstotliwość taktowania. Wszystkie te informacje zapewni ci program Everest Home Edition.

Jak to zrobić? Jeśli potrzebne ci szczegóły techniczne dotyczące BIOS-u, rozwiń gałąź Płyta główna i wskaż podgałąź BIOS. W panelu po prawej stronie jest wymieniony m.in. Producent BIOS-u, a także Data BIOS-u systemowego. Pamiętaj, że Everest Home Edition stosuje amerykański format daty miesiąc/dzień/rok. Dane techniczne procesora ustalisz, klikając gałąź Płyta główna | Procesor. Oprócz dokładnej nazwy i typu procesora narzędzie może podawać takie informacje, jak napięcie wejściowe i napięcie rdzenia. Entuzjaści przetaktowania powinni zajrzeć do gałęzi Komputer | Przetaktowanie. Znajdą tu częstotliwość taktowania procesora, FSB, modułów pamięci i karty graficznej. Szczegółowe dane o taktowaniu magistrali gromadzi gałąź Płyta główna | Płyta główna.

Everest Home Edition zawiera ponadto drobny program benchmarkowy do badania wydajności komputera. W obrębie gałęzi Testy znajdziesz punkty Odczyt z pamięci, Zapis do pamięci i Czas oczekiwania pamięci. Każdy z nich służy do ustalania przepustowości procesora i pamięci RAM. Abyś mógł lepiej ocenić osiągi swojego peceta, Everest Home Edition wyświetli je w porównawczym zestawieniu z innymi platformami sprzętowymi. W razie potrzeby możesz utworzyć raport zawierający określone dane o twoim komputerze. Wskaż w tym celu menu Raport | Kreator raportów i zastosuj się do wskazówek wyświetlanych w kolejnych oknach.

Konfiguracja

Bez BIOS-u nie uda ci się uruchomić komputera. Zawiera podstawowe informacje startowe systemu operacyjnego i wszystkich podzespołów sprzętowych. Należą do nich procesor, chipset, pamięć RAM, twarde dyski, nagrywarka, karty (graficzna i inne). Chcąc podkręcać BIOS, powinieneś znać główne parametry swojego hardware'u. Znajdziesz je w menu BIOS-u lub ustalisz za pomocą programów diagnostycznych takich jak Everest Home Edition.

Informacje http://www.lavalys.com (rozmiar pliku - 2,8 MB)

Cena bezpłatny

System Windows 95/98/Me, NT4, 2000, XP, XP X64

SpeedFan

Cel Obecnie płyty główne są wyposażane w sensory, wykrywające poziomy temperatury określonych podzespołów. Są wyświetlane w menu BIOS-u. Chcąc mieć je pod stałym nadzorem, użyj programu SpeedFan, który podaje wszystkie temperatury bezpośrednio w środowisku Windows. Ponadto podaje wskaźniki kondycji i wydajności twardego dysku.

Jak to zrobić? Najpierw ustaw polski interfejs użytkownika. Kliknij przycisk Configure na karcie Readings i przejdź do karty Options. Wybierz opcję Polish w polu listy Language. Sprawdź od razu, czy w rubryce Pozwól SpeedFanowi na bezpośredni dostęp do sensorów są zaznaczone pola wyboru ISA BUS i SMbus. Na poszczególnych kartach okna Ustawienia można zdefiniować różne zdarzenia. Karta Temperatury zdradzi ci poziomy nagrzania poszczególnych podzespołów komputera. Jeśli chcesz zmniejszyć zalecaną temperaturę urządzenia, kliknij je. W dolnej części ekranu pojawią się bieżące ustawienia. Zmniejsz wartość w polu Przeznaczenie. Doświadczeni użytkownicy mogą pokusić się o zmianę napięcia zasilającego poszczególne podzespoły (karta Napięcia). Karta Zegar niektórych płyt głównych oferuje w głównym oknie programu opcję podwyższenia częstotliwości FSB.

Jeśli chcesz z niej skorzystać, wybierz model swojej płyty głównej i układ PLL (patrz dalej). UWAGA! Wskazując niewłaściwe wartości, możesz nieodwracalnie zniszczyć płytę główną komputera.

Jeśli zechcesz sprawdzić swój twardy dysk pod kątem ewentualnych błędów, wskaż kartę S.M.A.R.T. i wybierz dysk w polu listy Dysk twardy (HDD). W oknie pojawi się obszerna lista atrybutów SMART i ich bieżące wartości.

Sensory

Temperaturę podzespołów rejestrują sensory na płycie głównej połączone ze specjalnym układem scalonym. Jeśli system nie podaje bieżącej temperatury, sprawdź w instrukcji, jak należy skonfigurować sensory. Jeśli chcesz wpisać ręcznie dopuszczalne limity temperatury w programie do sterowania wentylatorami, muszą być zgodne z zaleceniami producenta. Szczegółów należy szukać w jego witrynie internetowej.

Informacje http://www.almico.com/speedfan.php (rozmiar pliku - 1,4 MB)

Cena bezpłatny

System Windows 95/98/Me, NT4, 2000, XP

RightMark CPU Clock Utility

Cel Chciałbyś wyciszyć komputer, redukując hałas wentylatora. Godzisz się na ograniczenie częstotliwości taktowania procesora. Aby zrobić to z poziomu BIOS-u, musiałbyś ustawić inny mnożnik częstotliwości i inne napięcie procesora. Alternatywnie możesz skorzystać z bezpłatnego narzędzia, które działa w środowisku Windows.

Jak to zrobić? Na karcie General znajdziesz pole CPU Core Clock, podające bieżącą częstotliwość procesora. Są tu również wiersze Multiplier (FID) (mnożnik częstotliwości) i Req. Voltage (wymagany poziom napięcia). Kolumna Current oznacza wartość bieżącą, kolumna Startup - wartość w trakcie wczytywania systemu, kolumna Minimal - wartość minimalną, a kolumna Maximal - maksymalną. Przejdź na kartę Management i zaznacz pole wyboru Use P-State Transitions (PST). Następnie - jeśli procesor zapewnia taką możliwość - zmieniaj kombinacje częstotliwości i napięcia procesora. Najistotniejszy parametr to maksymalna częstotliwość taktowania. Zaznacz najwyższą wartość w wierszu FID. Przyciskiem Modify ustawisz nową wartość napięcia zasilającego Requested Voltage Level (VID). Zmniejsz je tylko o jeden poziom. Potwierdź zmiany przyciskami OK i Apply. W razie niestabilnego działania komputera podnieś zredukowane uprzednio napięcie. A jeśli wszystko działa bez zarzutu, zmniejsz napięcie także na pozostałych poziomach częstotliwości.

Ponadto radzimy zaznaczyć pole wyboru Restore CPU Defaults on Exit. Dzięki temu podczas zamykania programu RightMark CPU Clock Utility będą przywoływane wartości domyślne napięcia i częstotliwości procesora. To bywa przydatne w razie zawieszania się systemu ze względu na za niskie wartości wspomnianych parametrów.

Wentylator

Procesory energooszczędne (np. Intel Centrino lub AMD z technologią PowerNow) obniżają zużycie prądu poprzez częstotliwość taktowania lub napięcie. Pobór energii = częstotliwość x napięcie2. Chcąc obniżyć wydajność procesora, aby zredukować ilość ciepła i prędkość wentylatora, zmniejszaj przede wszystkim napięcie zasilające. Przyniesie to lepszy rezultat niż ograniczenie częstotliwości taktowania.

Informacje http://www.softpedia.com (rozmiar pliku - 124 KB)

Cena bezpłatny

System Windows 2000, XP, XP X64


Zobacz również