Backup od podszewki

Jeśli przechowujesz w komputerze dokumenty, zdjęcia z aparatu cyfrowego czy inne ważne materiały, powinieneś zrobić ich kopie zapasowe, tym bardziej, że nie jest to, wbrew pozorom, tak mozolne, jak się powszechnie sądzi.

Jeśli przechowujesz w komputerze dokumenty, zdjęcia z aparatu cyfrowego czy inne ważne materiały, powinieneś zrobić ich kopie zapasowe, tym bardziej, że nie jest to, wbrew pozorom, tak mozolne, jak się powszechnie sądzi.

Bagatelizowanie tworzenia kopii zapasowych może mieć bardzo nieprzyjemne konsekwencje. Wprawdzie najnowsze twarde dyski znacznie rzadziej ulegają awariom niż starsze modele, ale zawsze należy się liczyć z możliwością utraty danych, bo mogą do niej doprowadzić również inne czynniki: atak wirusa czy choćby przypadkowe skasowanie. Odzyskanie utraconych danych będzie trudne lub wręcz niemożliwe, a na pewno żmudniejsze, niż zrobienie wcześniej kopii zapasowej.

Niestety, domowi użytkownicy nie traktują backupowania poważnie, uważają je za nudne, czasochłonne i niedające żadnych korzyści - komputer wcale nie działa stabilniej i szybciej. A przecież nie jest to uciążliwy obowiązek. Pokazujemy, jak z użyciem odpowiednich programów zautomatyzować tę ważną czynność. Omawiamy tajniki tworzenia backupu, których poznanie pozwoli ci zoptymalizować tworzenie kopii zapasowych. A gdy dojdzie do awarii, zobaczysz, że warto było poświęcić na to czas. Wszystkie ważne pliki, począwszy od firmowych dokumentów, a skończywszy na rodzinnych zdjęciach, odzyskasz z kopii bezpieczeństwa.

Na początku artykułu omawiamy różne aspekty tworzenia backupu: kompresję danych, rodzaj nośnika przechowywania kopii zapasowej, typy kopii, automatyzację zadań itp. Dzięki temu uzyskasz wiedzę niezbędną do korzystania z programów, które omawiamy w dalszej części artykułu. Przedstawiamy również warsztat, omawiający krok po kroku przygotowanie automatycznych niezbędnych zadań w programie Abakt 0.9.1.

Backup, czyli co?

Bezpłatny Back4Win 5.0.0.2 potrafi archiwizować oprócz plików, również ustawienia przeglądarek internetowych.

Bezpłatny Back4Win 5.0.0.2 potrafi archiwizować oprócz plików, również ustawienia przeglądarek internetowych.

Po prostu kopiowanie wybranych plików do innej lokalizacji, na przykład na inny twardy dysk czy płytę CD/DVD. Podstawową zasadą jest właśnie stosowanie innego nośnika, bo robienie kopii zapasowej na tym samym twardym dysku nie ma sensu (w razie jego awarii utracisz zarówno oryginał, jak i kopię plików). Najprostszą metodą jest ręczne skopiowanie plików do innego folderu, a do tego wystarczy Eksplorator Windows lub program nagrywający. W warunkach domowych to często wystarcza, na przykład do zrobienia na płycie kopii zdjęć z wakacji, ale są również komplikacje. Jeśli w twoim komputerze regularnie przybywa nowych, ważnych plików, warto tworzyć kopię zapasową regularnie, np. raz w tygodniu. Wtedy musisz pamiętać o zrobieniu kopii, sam wybierać pliki do skopiowania itp. Lepiej sięgnąć po jeden z wyspecjalizowanych programów, który po skonfigurowaniu zajmie się automatycznie archiwizowaniem plików. Niektóre są bezpłatne i oferują zestaw potrzebnych funkcji.

Przefiltrować pliki

Najczęściej w kopii zapasowej umieszcza się tylko wybrane katalogi oraz znajdujące się w nich pliki i ewentualnie podkatalogi. Kopiowanie całej zawartości twardego dysku z reguły nie ma sensu. Na przykład możesz być zainteresowany zarchiwizowaniem tylko katalogu Moje dokumenty lub Zdjęcia. W programie do backupu wystarczy wskazać foldery, które cię interesują. Poza tym często przydają się filtry, pozwalające na definiowanie bardziej szczegółowych reguł wyboru plików do backupu, np. z określonymi rozszerzeniami. W ten sposób łatwo wyselekcjonujesz wszystkie pliki graficzne rozrzucone po różnych katalogach.

Obraz dysku

Większość narzędzi do backupu potrafi kopiować tylko katalogi i pliki, tymczasem na twardym dysku są zapisane jeszcze informacje o sektorze rozruchowym, wielkości partycji, systemie plików czy tablicy alokacji plików. Aby zrobić kopię zapasową również tych informacji, potrzebujesz programu wykonującego plik obrazu dysku (tzw. image), np. Norton Ghosta 10.0 lub bezpłatny DriveImage XML 1.0.

Po odtworzeniu zawartości dysku z pliku obrazu odzyskasz nie tylko zarchiwizowane pliki, ale będziesz mieć od razu działający system operacyjny.

Kiedy archiwizować?

W Windows XP atrybut Plik jest gotowy do archiwizacji informuje program do backupu, że dany plik ma zostać umieszczony w kopii zapasowej. System operacyjny automatycznie oznacza tak każdy nowy lub zmodyfikowany plik.

W Windows XP atrybut Plik jest gotowy do archiwizacji informuje program do backupu, że dany plik ma zostać umieszczony w kopii zapasowej. System operacyjny automatycznie oznacza tak każdy nowy lub zmodyfikowany plik.

Warto regularnie tworzyć kopie zapasowe. Częstotliwość zależy od tego, jak szybko przybywa nowych plików i jak ważne są to dla ciebie dane zapisane na dysku. Możesz zaprogramować różne zadania automatycznego backupu, nie musisz za każdym razem zabezpieczać wszystkich dokumentów. Jeśli na przykład piszesz pracę dyplomową, zawierające ją pliki powinieneś kopiować na zapasowy nośnik możliwie często, nawet codziennie, natomiast pozostałe dane - raz w miesiącu. Uwzględniaj zdarzenia, które zwiększają ryzyko utraty danych. Kopię zapasową należy tworzyć przed wprowadzeniem istotnych zmian w komputerze, np. podczas instalowania nowego systemu operacyjnego lub nowego oprogramowania.

Zwróć uwagę, że programy do back-upu oferują funkcje umożliwiające zaprogramowanie automatycznego wykonania zadań w określonym terminie lub cyklicznie (raz dziennie, raz w tygodniu, itp.). Nie będziesz już musiał pamiętać, że trzeba zrobić kopię zapasową. Zostanie wykonana automatycznie.

Skompresować i na płytę

Masz do wyboru kilka metod tworzenia kopii bezpieczeństwa. Po pierwsze, dane mogą być po prostu kopiowane do innej lokalizacji lub kompresowane w pliku ZIP. To drugie rozwiązanie jest bardziej praktyczne. Kopia zajmuje mniej miejsca, a algorytm kompresji ZIP jest na tyle szybki, że tworzenie skompresowanego archiwum trwa niewiele dłużej od zwykłego kopiowania. Poza tym zawartość pliku ZIP można łatwo przeglądać, wydobywać pojedyncze pliki lub dodawać nowe.

Problemem pozostaje wybór nośnika, na którym zostanie zapisana kopia.

Najwygodniej robić ją na drugim twardym dysku. Już za ok. 200 zł kupisz dysk o pojemności 80 GB, więc warto pomyśleć o takim rozwiązaniu. Dobrym pomysłem jest również wykorzystanie starego, nieużywanego dysku. Pewnie wielu użytkowników ma twarde dyski o niewielkiej pojemności, np. 4 GB, idealnie nadające się do archiwizowania dokumentów. Jeśli pracujesz w sieci lokalnej, masz jeszcze do rozważenia opcję zapisywania bezpośrednio na twardym dysku innego komputera.

Mniej wygodnym, ale tańszym rozwiązaniem jest zapisywanie na płytach CD/DVD. W tym przypadku nie wchodzi w rachubę automatyczny backup, chyba że będziesz stale trzymać płytę w napędzie. Poza tym niewiele programów potrafi archiwizować dane bezpośrednio na płytach CD/DVD. Większość zapisuje na twardym dysku kopię zapasową, którą następnie możesz nagrać na płycie, korzystając z odpowiedniej aplikacji. Zapis na płytach CD/DVD jest dobrym rozwiązaniem, gdy chodzi o jednorazowy pełny backup bez aktualizowania go w przyszłości o nowe lub zmienione pliki.

Jeśli dysponujesz łączem internetowym oferującym szybki transfer, może zainteresować cię przechowywanie kopii zapasowej na serwerze FTP. Taką opcję oferuje wiele programów do backupu. W Internecie znajdziesz serwisy specjalizujące się właśnie w udostępnianiu na serwerach miejsca do przechowywania kopii zapasowych, np. Connected Data Protector ( http://www.connected.com ) czy FirstBackup ( http://www.firstbackup.com ). Za tego rodzaju usługi trzeba zapłacić.

Poufne dane

Nawet jeśli twój komputer i znajdujące się w nim pliki są dobrze zabezpieczone, to po zrobieniu kopii zapasowej prawdopodobnie znajdą się poza chronionym obszarem. A przecież mogą się w niej znaleźć poufne dane, wymagające dodatkowej ochrony. Dlatego należy przemyśleć zapisanie jej w zaszyfrowanym pliku i zabezpieczenie dostępu hasłem. Odpowiednie funkcje znajdziesz w niektórych programach do backupu.

Programy do backupu

Wbudowany w Windows XP Professional program Kopia zapasowa umożliwia wygodne odzyskanie plików z backupu.

Wbudowany w Windows XP Professional program Kopia zapasowa umożliwia wygodne odzyskanie plików z backupu.

Uwzględniając powyższe uwagi, można ustalić zestaw cech dobrej aplikacji do tworzenia kopii zapasowych. Będą to:

  • kreatory ułatwiające konfigurację programu;
  • programowanie automatycznego tworzenia kopii zapasowych;
  • archiwizowanie danych w formacie ZIP, w którym kompresja odbywa się bardzo szybko;
  • zapisywanie kopii zapasowej na różnych nośnikach;
  • tworzenie kopii zapasowych podstawowego typu (zwykła i przyrostowa);
  • selekcja plików z użyciem filtrów;
  • dostęp do zawartości kopii zapasowej oraz odtwarzanie z niej wszystkich lub tylko wybranych plików.
Przyda się również: określanie stopnia kompresji kopii zapasowej, tworzenie kopii zapasowej przez sieć lokalną, na nośnikach pamięci USB, taśmach czy serwerze FTP, tworzenie kopii zapasowej ustawień użytkownika, np. Ulubionych.

Wybór programów jest bardzo duży i można wyróżnić kilka ich grup, od dość prostych bezpłatnych narzędzi, przez kosztujące po kilkaset złotych programy o możliwościach zaspokajających potrzeby bardziej wymagających użytkowników i małych firm, skończywszy na drogich systemach do backupu, odpowiednich do dużych przedsiębiorstw. Są też programy o specjalnym przeznaczeniu, np. do tworzenia obrazów dysków lub wyłącznie do archiwizacji na płytach CD/DVD. Omówimy przede wszystkim najbardziej przydatne dla użytkowników domowych, przedstawiając pokrótce możliwości najbardziej zaawansowanych.


Zobacz również