Bity na 220V

Przeprowadzane w Polsce testy technologii Powerline Communications (w skrócie PLC) udowodniły, że także w naszym kraju możliwe jest udostępnianie Internetu poprzez linie niskiego napięcia.

Przeprowadzane w Polsce testy technologii Powerline Communications (w skrócie PLC) udowodniły, że także w naszym kraju możliwe jest udostępnianie Internetu poprzez linie niskiego napięcia.

Modularna budowa systemu PLC

Modularna budowa systemu PLC

Opracowana przez szwajcarską firmę Ascom technologia poddawana była próbom w Warszawie, Gdańsku i Zamościu przy współudziale polskich dostawców energii: Gdańskiej Kompanii Energetycznej Energa, Stołecznego Ośrodka Energetyki (STOEN) oraz Zamojskiej Kompanii Energetycznej. To, co do niedawna wydawało się technologiczną nowinką, dziś nabrało realnych kształtów. Można śmiało powiedzieć, że nadchodzi dostępowa rewolucja. W każdym mieście technologię PLC Ascomu sprawdzano w odmiennych warunkach po to, aby testowane instalacje poddać próbie możliwie największej liczby zakłóceń. W Gdańsku polem walki był budynek Gdańskiej Kompanii Energetycznej, w Zamościu - budynki wielorodzinne, a w Warszawie - osiedle domków jednorodzinnych Iwonka.

Rozwiązanie PLC Ascomu nie jest jedyną technologią typu PLC, którą w ubiegłym roku sprawdzano w Polsce. Za sprawą firmy Pattern Communications we współpracy z Zakładem Energetycznym Kraków i innymi dostawcami energii od lipca 2001 r. testowano również konkurencyjne rozwiązanie, opracowane przez izraelską firmę Main.Net. Ta technologia jest promowana pod hasłami Plus (Power Line Ultimate System) oraz TelPlus (Plus Telephony Access Network). Wyniki testów okazały są na tyle pomyślne, że przedstawiciele STOEN i firmy TeleNovum (firmy zamierzającej dostarczać usługi internetowe we współpracy ze STOEN i Ascom) zapowiadali rozpoczęcie komercyjnego świadczenia dostępu do Internetu z wykorzystaniem sieci niskiego napięcia w pierwszej połowie 2002 r.

W momencie pisania tego tekstu trwały jeszcze testy technologii PLC. Podobny termin wprowadzenia usługi - druga połowa marca 2002 r. - ogłosiła również Pattern Communications.

Trudne początki

O dużych nadziejach związanych z możliwością przesyłania danych kablami energetycznymi i stopniem zaawansowania prac nad rozwojem i wdrażaniem technologii typu PLC informowaliśmy już ponad rok temu w artykule "Internet z gniazdka". Wówczas nie było jeszcze do końca wiadomo, czy firmom takim jak Siemens i Ascom, które - przypomnijmy - równolegle pracowały nad opracowaniem własnych technologii, uda się wyprodukować urządzenia, które byłyby w stanie - w warunkach charakteryzujących się występowaniem silnych zakłóceń - przesyłać dane z prędkością kilku megabitów. Tworzenie komercyjnych wersji produktów opartych na technologii transmisji danych przez sieci niskiego napięcia jest trudnym zadaniem.

O randze wyzwania świadczy chociażby to, że jeden z pionierów w tej dziedzinie - nieistniejąca już dziś spółka Nor.Web, mimo opracowania technologii Digital Power Line (DLP), pozwalającej na transfer danych z prędkością 1 Mb/s - zrezygnowała z komercyjnego świadczenia dostępu do Internetu z wykorzystaniem tej technologii. Pokonanie problemów związanych z zakłóceniami panującymi w sieciach elektrycznych i wypełnienie europejskich norm, przy jednoczesnym utrzymaniu rentowności całego projektu, okazało się również niebagatelnym wyzwaniem dla Siemensa, z którym na razie firma nie była w stanie sobie poradzić. Kilka lat temu Siemens zapowiadał wręcz podbój rynku technologią PLC. Wyśrubowane normy emisji promieniowania elektromagnetycznego zmusiły także niemiecką firmę Oneline, próbującą utworzyć własną technologię typu PLC, do wstrzymania komercyjnej wersji produktu na co najmniej dwa lata. Jak jest dziś? Gotowe produkty umożliwiające transmisję danych sieciami niskiego napięcia ma Ascom oraz oferujące konkurencyjne wersje systemów PLC niemiecka firma iAd i, wspomniana już, izraelska Main.Net.

Spółka RWE Powerline (powołana przez potentata energetycznego RWE Energie) rozpoczęła w Niemczech w lipcu 2001 r. komercyjne świadczenie usługi dostępu do Internetu (wykorzystywała do tego produkty Ascomu), oferując ją grupie pierwszych 500 użytkowników. W chwili pisania artykułu korzystało z niej już kilka tysięcy użytkowników, a chęć połączenia się z Internetem poprzez linie energetyczne wyraziło dalszych kilkadziesiąt tysięcy. Warto zaznaczyć, że w Niemczech usługa ta jest kierowana nie tylko do użytkowników indywidualnych. Jej zmodyfikowaną formę RWE Powerline zaoferowała również szkołom. Placówki oświatowe, które zdecydują się z niej skorzystać, otrzymają nie tylko bardzo szybki dostęp do Internetu, lecz również rozwiązanie, które pozwoli im na tanie i bezproblemowe utworzenie szkolnych sieci komputerowych. Podobnych przykładów można by podać więcej, bowiem za pośrednictwem PLC Ascomu Internet udostępnia się w innych krajach, choćby w Austrii, Hiszpanii czy Norwegii. Lista referencyjna przeprowadzonych testów technologii PLC Ascomu obejmuje kilkanaście krajów oraz zakończone powodzeniem zastosowanie technologii w biurowcach, budynkach przemysłowych, domkach jednorodzinnych, osiedlach, szkołach, a nawet w 73-piętrowym wieżowcu.

Na początku był dziecięcy interkom

Pierwszym urządzeniem, które wykorzystywało domowe sieci niskiego napięcia do przesyłania danych, był dziecięcy... interkom. Dzięki niemu rodzice w pokoju odległym od sypialni mogli np. łatwo sprawdzić, czy ich pociecha nadal grzecznie śpi.

Wykorzystanie możliwości transmisji danych liniami średniego i wysokiego napięcia jest w przemyśle związane z początkiem lat dwudziestych ubiegłego wieku. Aby można było zapanować nad powiększającymi się w olbrzymim tempie sieciami energetycznymi, konieczne stało się znalezienie skutecznego sposobu monitoringu pozwalającego na natychmiastową reakcję w przypadku np. zerwania linii. Do przesyłania danych wykorzystano istniejącą infrastrukturę. Takie rozwiązanie bardzo pomogło koncernom energetycznym zwiększyć niezawodność w świadczeniu usług i dostarczaniu energii, co na pewnym etapie rozwoju gospodarczego w każdym kraju nabrało znaczenia strategicznego.

Dzisiejszymi wersjami takich rozwiązań są m.in. oferowane przez firmę Siemens systemy ESB 2000 i DCS 3000, instalowane na liniach średniego i wysokiego napięcia. W zależności od stanu technicznego linii i warunków zewnętrznych pozwalają na przesyłanie danych z prędkością 19,2 -128 Kb/s. Dzięki nim możliwe jest nie tylko powiadamianie o uszkodzeniach czy odczyty mierników na stacjach energetycznych, ale też transmisja skompresowanych danych głosowych.

Druga młodość sieci energetycznych to lata 80. i dynamiczny rozwój metod przesyłania danych domowymi sieciami energetycznymi na potrzeby automatyzacji tzw. inteligentnych domów. Powstały wówczas unowocześniane do dziś systemy X-10, Intellon, CEBus, Echelon i LonWorks. Cel, w jakim zostały one zaprojektowane, uniemożliwiał późniejsze ich zastosowanie do transmisji danych strumieniowych, wrażliwych na opóźnienia czasowe (czyli np. wideokonferencje). Poza tym ich poważnymi wadami były również: niska, jak na dzisiejsze standardy, przepływność i duża zawodność.

Architektura systemu

System PLC ma budowę modularną, w jego obrębie można wyróżnić dwa podsystemy: zewnętrzny i wewnętrzny. Zadaniem podsystemu zewnętrznego jest przesyłanie sygnału linią niskiego napięcia od transformatora do tzw. punktu dostępu w budynku. Podsystem ten jest podłączony poprzez tzw. kontroler zewnętrzny, np. APM-45o, do szkieletu telekomunikacyjnego zwykłego dostawcy usług internetowych. W testach przeprowadzonych w Warszawie dostawcą za pośrednictwem łącza światłowodowego, był NASK. Oczywiście, podłączenie do światłowodu nie jest konieczne.

W Niemczech RWE Powerline oferuje szkołom dostęp do Internetu z wykorzystaniem SDSL. Skrót APM-45o to nic innego jak Ascom Powerline Master (o jak outdoor - czyli zewnętrzny, zaś cyfry 4 i 5 oznaczają maksymalną szybkość przesyłania danych przez kontroler, która w tym przypadku wynosi 4,5 Mb/s!). Podsystem wewnętrzny znajdujący się w budynku odpowiada za doprowadzanie sygnału do każdego gniazdka elektrycznego. Oba podsystemy łączy urządzenie nazywane punktem dostępu, np. APM-45ap, instalowane zazwyczaj w punkcie dostępu do budynku (ap. to skrót od access point - punkt dostępu). Jego zadaniem jest dystrybuowanie sygnału pomiędzy poszczególnych użytkowników w obrębie budynku.

Podłączenie do Internetu lub lokalnej sieci poprzez system wewnętrzny z dowolnego gniazda umożliwia adapter wewnętrzny, np. APA-45i (APA - Ascom Powerline Adapter), nazywany też modemem użytkownika końcowego. Przesyłanie danych pomiędzy modemem a komputerem może się odbywać za pomocą jednego z dwóch interfejsów: Ethernet albo USB. Ponieważ PLC umożliwia również świadczenie usług telefonii VoIP, dostępne są modemy z dodatkowym wejściem - gniazdem telefonicznym.


Zobacz również