Brain, pierwszy pecetowy wirus. To już 25 lat...

Być może trudno w to uwierzyć, ale wirusy komputerowe towarzyszą nam już od 25 lat. Ponad ćwierć wieku temu zaatakował Brain, pierwszy pecetowy szkodnik w historii.

Witamy w Lochu © 1986 Basit * Amjad (pvt) Ltd. BRAIN COMPUTER SERVICES 730 NIZAM BLOCK ALLAMA IQBAL MIASTO LAHORE-PAKISTAN TELEFON: 430791,443248,280530. Strzeż się tego WIRUSA.... Skontaktuj się z nami, by się zaszczepić...

Wiadomość o takiej treści w styczniu 1986 r. odczytały setki użytkowników komputerów osobistych, zaniepokojonych dziwnie wolną pracą napędów dyskietek. Tak właśnie objawił się Brain.

Jego twórcami byli dwaj Pakistańczycy, Basit i Amdżad Farooq Alvi. Programiści do spółki z trzecim bratem, Szahidem, kilka lat wcześniej założyli jedną z pierwszych w kraju firm komputerowych. Ich dziełem był m.in. program do monitorowania akcji serca. Aplikacja cieszyła się jednak dużą popularnością wśród piratów, wobec czego autorzy postanowili przeciw temu zaprotestować. Formą sprzeciwu wobec powszechnej dostępności ich dzieła w nieautoryzowanym obiegu był właśnie Brain.

Wirus antypiracki

Wirus nie powodował wielkich szkód: jego celem było zainfekowanie kilku bajtów w sektorze rozruchowym dyskietki, zmiana jej etykiety i spowolnienie działania napędu dysków. Twórcy wirusa często podkreślali w mediach, że robak jest praktycznie nieszkodliwy - nie zawsze jednak deklaracje te miały pokrycie w faktach. Ustalono bowiem, że jedna z wersji Braina uszkadzała dyskietki używane w komputerach Apple, uniemożliwiając innym programom zapisywanie nowych informacji.

Brain wywołał panikę - użytkownicy chcący zdobyć "szczepionkę" na wirusa zaczęli dzwonić na telefony podane w komunikacie, co w efekcie doprowadziło do odcięcia linii telefonicznych braciom Farooq Alvi. Warto jednak podkreślić, że do infekcji dochodziło tylko w konsekwencji użycia pirackiej wersji programu medycznego.

Bracia Farooq Alvi stali się prawdziwymi celebrytami branży IT (korespondent magazynu Time Ross Monroe przeprowadził nawet z nimi wywiad). Zostali jednak zmuszeni do rozwiązania swojej firmy z powodu pozwu o odszkodowanie za szkody, jakie wyrządzał Brain.

Wkrótce założyli kolejną spółkę, Brain NET, uznawaną za pionierską w historii Internetu w Pakistanie. Firma stworzyła pierwszy system pocztowy i jako pierwsza świadczyła usługi dostępu do Sieci w tym kraju. "Brain Pomimo iż stał się pierwszym znanym wirusem działającym na komputerach klasy PC i wzorem dla innych, o wiele bardziej szkodliwych programów, pomógł w położeniu podwalin pod raczkującą wówczas branżę bezpieczeństwa komputerowego" - ocenia firma F-Secure.

Przez następne 10 lat, aż do 1995 r., wśród wirusów komputerowych dominowały szkodniki atakujące sektory startowe napędów. Podobnie jak Brain, wirusy takie jak Stoned, Cascade, Form, V-Sign, Den Zuk, Monkey czy Joshi, raczej nie wyrządzały dużych szkód. Od tej zasady zdarzały się wyjątki, np. Michelangelo (1992 r.) blokujący dostęp do danych na wszystkich dyskach zainfekowanego komputera lub One_half (bez wiedzy użytkownika szyfrował określone dane na dysku twardym, a jego usunięcie przez program antywirusowy mogło skutkować całkowitą utratą danych). Opisywana generacja wirusów charakteryzowała się długim czasem rozprzestrzeniania się (około roku). W połowie lat 90. szkodniki te w zasadzie zupełnie zanikły.


Zobacz również