Ci wspaniali mężczyźni

Jeszcze niedawno komórkę nosiło się na pasku, bo była duża i ciężka. Miniaturyzacja spowodowała, że w najmniejszych modelach trzeba było dodać wysuwaną klapkę, bo bez niej mikrofon byłby bliżej ucha niż ust. W samochodach telefony są na tyle ukryte, że trudno szukać zarówno mikrofonu, głośnika, jak i miejsca na wsunięcie karty SIM.

Jeszcze niedawno komórkę nosiło się na pasku, bo była duża i ciężka. Miniaturyzacja spowodowała, że w najmniejszych modelach trzeba było dodać wysuwaną klapkę, bo bez niej mikrofon byłby bliżej ucha niż ust. W samochodach telefony są na tyle ukryte, że trudno szukać zarówno mikrofonu, głośnika, jak i miejsca na wsunięcie karty SIM.

We współczesnych systemach car audio zestawy nawigacji satelitarnej sprzedawane wraz z mapą danego rejonu są zintegrowane z systemami informacyjnymi, dostarczającymi kierowcy poprzez GSM wiadomości drogowych.

We współczesnych systemach car audio zestawy nawigacji satelitarnej sprzedawane wraz z mapą danego rejonu są zintegrowane z systemami informacyjnymi, dostarczającymi kierowcy poprzez GSM wiadomości drogowych.

Udowodniły to Blaupunkt i Clarion, wprowadzając systemy - DigiCeiver i CeNet, będące następcami zwykłego samochodowego radia. Istotą innowacji reprezentowanej przez DigiCeiver jest przejście na system całkowicie cyfrowego przetwarzania sygnału. Jak na liczącego się producenta sprzętu audio-samochodowego przystało, chodziło przede wszystkim o jakość odtwarzanego dźwięku. A w tej dziedzinie technika cyfrowa, po osiągnięciu wystarczającej skali integracji, bierze górę. Jednym z istotnych efektów jest wyraźny postęp w eliminowaniu zniekształceń, wynikających z faktu odtwarzania dźwięku w akustycznie fatalnej przestrzeni, jaką jest samochód.

Dzieje się tak dzięki zastąpieniu większości dotychczas oddzielnych, sprzętowych elementów, takich jak filtry i wzmacniacze IF, stereodetektory, demodulatory, RDS i SCA dekodery itd., czysto programowym przetwarzaniem cyfrowego strumienia danych.

Dlatego kod programu może być przez producenta, a nawet przez dilerów, dostosowywany do indywidualnych, specyficznych wymagań, bez fizycznych zmian w sprzęcie. Z technicznych niuansów wart dodania jest fakt, że DigiCeiver na wejściu dysponuje przetwornikami A/D o częstotliwości próbkowania 14,25 MHz, tj. 325 razy większej od częstotliwości niezbędnej do digitalizacji sygnału audio niskiej częstotliwości. Dlatego możliwe jest bezpośrednie cyfrowe przetwarzanie zmodulowanego pasma 10,7 MHz.

Wszystko w jednym

Ubocznym efektem cyfrowego zestawu Blaupunkta jest możliwość skierowania do obróbki w procesorze DSP dowolnego strumienia danych cyfrowych. Dlatego np. strumień danych z odtwarzacza CD może być kierowany do końcowego toru wzmacniaczy w postaci cyfrowej, z pominięciem pośredniej konwersji do sygnału analogowego. Bez wątpienia w znaczący sposób poprawia to jakość sygnału z odtwarzanej płyty CD.

Właśnie z powodu dużej wydajności i elastyczności procesora DSP wystarczyło dodać mikrofon, modulator nadawczy i odpowiedni kod programu zgodnego z telefonią GSM, by radio stało się pełnoprawną komórką, dodatkowo wyposażoną w układ głośnomówiący. Na identycznej zasadzie, po uzupełnieniu programu i dołączeniu do odbiornika anteny GPS wielkości pudełka od zapałek (Global Positioning System - satelitarny system określania położenia), zestaw audio przekształcił się w system nawigacyjny, czyli urządzenie dające kierowcy precyzyjną informację o położeniu pojazdu z dokładnością do kilkunastu metrów (np. we współrzędnych geograficznych lub odległości od podanych punktów orientacyjnych).

Obecnie liczba zestawów Blaupunkta, wykorzystujących w najróżniejszych konfiguracjach możliwości chipów DigiCeiver, liczy kilkanaście modeli. Od typów wyłącznie audio, przez modele z telefonem, a bez GPS-u, aż po wszystko w jednym.

Drugie podejście

Clarion w tym roku wprowadził do sprzedaży całkowicie nowy system, oparty na odmiennej od Blaupunkta filozofii. Radioodbiorniki nie mają układów DSP, istotą innowacji jest natomiast zastosowanie zewnętrznej, ale za to szerokopasmowej i jednolitej dla wszystkich dołączanych elementów, magistrali cyfrowej, nazywanej CeNet. Dzięki takiemu podejściu zestaw audio może rozrosnąć się aż do pełnego systemu multimedialnego z AutoPC, czyli samochodową wersją komputera osobistego, z tunerem TV, odtwarzaczem VHS, kanałami wideo dla kamer, modułami GPS-a, systemem nawigacyjnym, interfejsami do różnych modułów telefonów komórkowych oraz szeroką gamą zmieniaczy płyt CD, MD i oddzielnym modułem DSP - umożliwiającym dowolne manipulacje dźwiękiem. Wszystko działa na zasadzie plug and play, tzn. wystarczy wetknąć wtyczkę, by nowy element zestawu został rozpoznany i uwzględniony w układzie sterowania.

<font face="Arial" size="-1" color="#0080C0">Na wolnym, niewojskowym rynku pierwszy kompletny układ do odbioru i dekodowania sygnałów GPS był płytką wielkości paczki papierosów.

Podstawową zaletą systemu CeNet jest wzajemne współdziałanie wszystkich elementów i możliwość kontrolowania każdego z nich w jednolity sposób z jednego miejsca.

Oferta ciekłokrystalicznych ekranów do zainstalowania w samochodowym teatrze multimedialnym Clariona obejmuje kilka modeli - od 10-calowego, z pełną gamą kolorów i wejściami sygnałów VGA oraz composite video, poprzez modele o przekątnej 7 i 5,8 cala, aż po model czarno-biały - przeznaczonych do wyświetlania obrazu z pokładowej kamery wideo.

Plac zabaw

Innym sposobem wykorzystania zintegrowanych systemów GPS i GSM są rozwiązania do automatycznej lokalizacji skradzionego samochodu i powiadamiania o jego aktualnej pozycji centrum monitoringi. Włoska firma Sena GPS proponuje zestaw, składający się z odbiornika GPS, terminala GSM i jednostki centralnej, której zadaniem jest sterowanie pracą pierwszych dwóch wymienionych urządzeń.

<div align="center">

Linia RadioPhone Blaupunkta jest wyposażona w telefon GSM, umożliwiający zapisanie do 199 numerów na karcie SIM, a także pilot zdalnego sterowania z kierownicy. Jako opcję Blaupunkt oferuje dodatkową słuchawkę.
</div>

Jak twierdzą przedstawiciele Seny, system jest w stanie zlokalizować, a następnie podać pozycję pojazdu w wiadomości SMS z dokładnością do 15-20 m. Centrum monitoringu, dysponując dokładną bazą obszaru, po którym poruszają się zarejestrowane w systemie samochody, zawiadamia o kradzieży policję, o ile oczywiście właścicielowi nie udało się w porę zapobiec włamaniu poprzez wbudowane w system funkcje alarmowe.

Podobne rozwiązanie oferuje na rynku niemieckim Magnatec (www.powies.net/gps), którego zestaw składa się dodatkowo z jednej dla obu systemów - GSM i GPS - anteny, a także oprogramowania Fleet do zarządzania systemem.

W Polsce systemy radiolokacyjne powiązane z powiadamianiem poprzez GSM 900/1800 oferuje wielu producentów. Rozwiązania firm Garmin, Telnet czy OptoScan umożliwiają nie tylko odczyt na odpowiednim telefonie pozycji, prędkości, kierunku jazdy oraz stanu pojazdu, ale również automatyczną transmisję pozycji po przekroczeniu określonego obszaru, który przez centrum monitoringowe nazywany jest "placem zabaw". Za pośrednictwem telefonu można sterować obwodami samochodu, czyli unieruchomić go zdalnie poprzez wysłanie odpowiedniego SMS-a, a także odczytać jego miesięczną trasę, zapisaną w "czarnej skrzynce". Ubocznym efektem instalacji "czarnej skrzynki" jest umożliwienie rozliczania kosztów transportu.

Standardowy kod zapewnia precyzję pozycji wynoszącą około 15-25 metrów. Jednak amerykański Departament Obrony wprowadził tzw. selektywną dostępność GPS, która pozwala na zakłócanie sygnałów satelitów w celu obniżenia precyzji wyznaczania pozycji do 100 metrów. Doświadczenia wskazują, że błąd wynikający z zastosowania GPS jest nie większy niż 40 metrów. Takie dokładności pomiarowe są wystarczające dla większości zastosowań. Istnieje metoda korekcji różnicowej DGPS, która zapewnia dokładność pomiaru pozycji na poziomie 2-10 metrów. Polega ona na użyciu odbiornika zlokalizowanego w punkcie o dokładnie wyznaczonych współrzędnych np. siedzibie firmy do porównania jego pozycji z pozycją obliczaną na bieżąco na podstawie informacji satelitarnej GPS. Tym sposobem uzyskujemy wielkość błędu - tzw. poprawkę różnicową, którą uwzględniamy w danych odbieranych z monitorowanych pojazdów.

Głównymi użytkownikami systemów radiolokacyjnych w Polsce są grupy serwisowe, firmy taksówkowe, transportowe, banki, wojsko i policja.

Komórka i GPS: małżeństwo na stałe?

Na wolnym, niewojskowym rynku pierwszy kompletny układ do odbioru i dekodowania sygnałów GPS był płytką wielkości paczki papierosów z kilkoma układami scalonymi i kilkunastoma elementami dyskretnymi.

Dzisiaj odbiorniki GPS produkuje wiele firm, a przykładowy układ firmy Philips typu SAF1576 to pojedynczy, 44-końcówkowy płaski chip, zawierający wszystkie niezbędne składniki, tj. 16-bitowy procesor, pamięci RAM i ROM programu oraz zegar czasu rzeczywistego. Wymaga jedynie dołączenia anteny i litowej baterii do podtrzymania pamięci RAM i zegara. Być może dzięki temu układowi (tegoroczna premiera) GPS-y już niedługo na stałe zagoszczą również w zwykłych komórkach.


Zobacz również