Cyfrowe oko

Gdy wybierasz się na majówkę, urlop czy imprezę rodzinną, często myślisz o tym, jak zatrzymać miło spędzony czas. Sięgasz wówczas po aparat fotograficzny lub kamerę, która pozwala dokładniej zarejestrować wydarzenie. Na rynku kamer cyfrowych jest bez liku i może być problem z doborem odpowiedniego modelu. Postaramy się w tym pomóc.

Gdy wybierasz się na majówkę, urlop czy imprezę rodzinną, często myślisz o tym, jak zatrzymać miło spędzony czas. Sięgasz wówczas po aparat fotograficzny lub kamerę, która pozwala dokładniej zarejestrować wydarzenie. Na rynku kamer cyfrowych jest bez liku i może być problem z doborem odpowiedniego modelu. Postaramy się w tym pomóc.

Od ponad roku w naszym laboratorium przetestowaliśmy ponad czterdzieści modeli cyfrowych kamer wideo. W tym wydaniu "Cyfrowe Wideo" prezentujemy wyniki testów (najnowszych tabeli) i opisy najnowszych siedemnastu urządzeń (w dołączonej książeczce). W tabeli znalazły się również wszelkie informacje dotyczące innych, testowanych wcześniej, a obecnych jeszcze na rynku kamer.

Kolejne proponowane przez producentów urządzenia stają się doskonalsze pod względem technicznym, co jest zauważalne w wynikach naszego testu. Rozwój kamer - szczególnie pod względem jakości rejestrowanego przez nie obrazu - nie jest jednak tak szybki, jak cyfrowych aparatów fotograficznych. Nie jest, gdyż nie odczuwa się aż tak silnej potrzeby. Otóż, obraz rejestrowany przez kamkorder jest dużo lepszy od tego, jaki są w stanie nagrać kamery analogowe VHS. Cyfrowe aparaty odwrotnie - wciąż jeszcze "gonią" jakość tradycyjnych urządzeń i materiałów foto.

VHS kontra DV

Najpowszechniej stosowane kamery wideo to urządzenia analogowe, zapisujące obraz na taśmie magnetycznej w standardzie VHS lub nieco lepszym Super VHS (S-VHS). Kamery cyfrowe również rejestrują obraz na taśmie, lecz w innej postaci - wszelkie informacje o obrazie są opisane za pomocą zer i jedynek. Co to zmienia? Jednym z podstawowych atutów cyfrowego zapisu danych jest niezmienna jakość w procesie reprodukcji. Jeśli nakręcisz swój film na niewielkiej kasecie (na przykład w standardzie Hi8 lub miniDV), którą obsługuje twoja kamera, musisz przegrać go na nośnik, używany w magnetowidzie. Jeśli kopiowane będzie nagranie analogowe, zawsze musisz liczyć się z utratą jakości. Jeśli zaś kopiowany jest film cyfrowy, nie występuje ryzyko jej pogorszenia.

Różnica między VHS a DV nie leży tylko w sposobie zapisu danych. Znacznie lepsza jakość obrazu rejestrowanego cyfrowo spowodowana jest głównie jego większą rozdzielczością. Cóż to takiego? Obraz wyświetlany na ekranie twojego telewizora składa się z miniaturowych linii pionowych i poziomych. Od tego, ile ich jest, zależy jego rozdzielczość. Im więcej linii, tym obraz jest większej rozdzielczości, co przejawia się w jego ostrości, zdolności pokazania szczegółów. Urządzenia cyfrowe DV zapisują obraz z większą rozdzielczością wynoszącą 500-530 linii, kamery VHS oferują zaledwie 200-300 linii (Super VHS i Hi8 ok. 400). Dla porównania warto zaznaczyć, że stacje telewizyjne emitują sygnał dający obraz o rozdzielczości ok. 600 linii. Ruchome obrazy zarejestrowane cyfrową metodą DV bardziej przypominają jakością profesjonalne nagrania telewizyjne.

Optyka

To oko kamery. Soczewki umieszczone w obiektywie "koncentrują" obraz na powierzchni przeznaczonej do jego przechwycenia matrycy CCD (patrz schemat). Obiektyw, jak każdy inny element kamery, może być lepszej bądź gorszej jakości.

Wybierając kamerę, warto zwrócić uwagę na parametry optyczne. Liczą się głównie dwie wartości: rozpiętość ogniskowych oraz "światło" obiektywu.

  • Wybierz kamerę, która ma największe "światło" obiektywu - określa się je w następujący sposób: 1 : x, gdzie x jest wartoś- cią wyrażoną w ułamku dziesiętnym - na przykład 1,8 lub 1,6. Im liczba po dwukropku jest mniejsza, tym lepiej - oznacza to, że jasność obiektywu jest większa. Na przykład oznaczenie 1 : 1,4 określa jaśniejszy obiektyw niż 1 : 1,8.

  • Im większego cyfrowego powiększenia użyjesz, tym mniejsza będzie rozdzielczość obrazu. Aby zachować wysoką jakość, nie należy korzystać z tej funkcji.

  • Rozdzielczość kamery nie jest jedynym czynnikiem, wpływającym na jakość nagrań. Ważna jest także jakość matrycy (bądź matryc CCD) i obiektywu. Nie bez znaczenia jest również sprawność funkcji poprawiającej - cyfrowo lub optycznie - stabilność obrazu.

    Pierwszy parametr określa różnicę między najszerszym kątem widzenia kamery a największym zbliżeniem. Innymi słowy rozpiętość czy zakres ogniskowych określa, w jakim stopniu możemy przybliżyć lub oddalić filmowaną scenę. Na ogół producenci oznaczają to w postaci cyfry określającej "krotność zooma" - na przykład 10x lub 20x. Na obiektywie znajdziesz cyfry określające ogniskową (patrz schemat). Jeśli jest to na przykład f = 3,7 - 37 mm, oznacza to, że kamera jest w stanie dziesięciokrotnie przybliżyć obraz (37 : 3,7 = 10). Jeśli natomiast pojawi się oznaczenie f = 3,7 - 92,5 mm, mamy do czynienia z zoomem o większym zakresie pracy - w tym przypadku 25x (92,5 : 3,7 = 25). O stopniu maksymalnego powiększenia optycznego filmowanego obrazu mówi największa liczba ogniskowej obiektywu - na przykład przy wspomnianym wyżej obiektywie jest nią 92,5 mm. Najszerszy kadr, jaki możemy zarejestrować, określa pierwsza wartość - w tym przypadku 3,7 mm.

    W porównaniu z aparatami cyfrowymi kamery dysponują obiektywami o znacznie większym zakresie ogniskowych. Aparaty na ogół są wyposażone w optykę o trzykrotnym współczynniku zbliżenia.

    Istnieje jeszcze bardzo istotny parametr określający optykę. Jest nim "światło" lub jasność. Chodzi o zdolność obiektywu do wpuszczania do kamery odpowiedniej ilości światła. Na optyce kamery, oprócz oznaczenia ogniskowych, znajduje się liczba określająca jej "światło" (patrz schemat). Generalnie im jest ona mniejsza, tym więcej światła może dotrzeć na matrycę CCD. Ma to znaczenie wówczas, gdy filmujemy w słabych warunkach oświetleniowych.

    Często producenci informują o dwóch wartościach określających jasność danego obiektywu: największa - występująca wówczas, gdy ustawiona jest najkrótsza ogniskowa oraz, po myślniku, mniejsza (patrz ilustracja), która określa maksymalny otwór obiektywu przy ustawieniu go na najdłuższą ogniskową. Istnieje, bowiem, zależność między długością ogniskowej obiektywu a jasnością optyki. Im bardziej chcemy dany obiekt przybliżyć, tym ciemniejszy staje się nasz obiektyw.

    Zoom cyfrowy

    Producenci prześcigają się w podawaniu coraz to większych liczb określających tak zwany zoom cyfrowy. Cóż to takiego? Jest to nic innego jak tylko wycięcie większego lub mniejszego fragmentu rejestrowanego kadru i powiększenie go. Gdy korzystasz z zoomu cyfrowego, zawsze musisz się liczyć z poważną utratą jakości. Zmniejsza się wówczas rozdzielczość obrazu.

    Stabilizacja obrazu

    Gdy kręcimy film, szczególnie wtedy gdy trzymamy kamerę w ręku, zdarza się, że obraz drży (problem jest jeszcze większy, kiedy korzystamy z małej kamery). Producenci starają się zniwelować ten problem, stosując tak zwany stabilizator obrazu. Występują dwa jego rodzaje: cyfrowy (w ten wyposaża się prawie wszystkie urządzenia) oraz optyczny (dający lepszy efekt). Pierwszy system dokonuje korekcji filmu już zapisanego w elektronicznej postaci. Optyczny (oznaczany np. "Optical Image Stabilizer") jest w stanie zapobiec wstrząsom, jeszcze na etapie przechwytywania obrazu przez element CCD. Informacje o wstrząsach pochodzą z czujników mechanicznych i elektronicznych. Kamera automatycznie reaguje na drgnięcie poprzez spowodowanie ruchu bądź soczewek w optyce, bądź elementu CCD.


    Zobacz również