Fotograficzny zawrót głowy

Zdjęcia panoramiczne nie są już domeną doświadczonych profesjonalistów. Aparat cyfrowy w połączeniu z komputerem tworzy doskonały zestaw do budowania efektownych panoram, a praktycznie zerowy koszt wykonywania zdjęć cyfrówką zachęca do eksperymentowania i zabawy z fotografią.

Zdjęcia panoramiczne nie są już domeną doświadczonych profesjonalistów. Aparat cyfrowy w połączeniu z komputerem tworzy doskonały zestaw do budowania efektownych panoram, a praktycznie zerowy koszt wykonywania zdjęć cyfrówką zachęca do eksperymentowania i zabawy z fotografią.

Jeśli dysponujesz aparatem cyfrowym, przygotowanie efektownych zdjęć panoramicznych jest już w zasięgu ręki. Użytkownicy tradycyjnych lustrzanek również mogą spróbować swoich sił w wykonywaniu panoram, ale nie ukrywamy, że czeka ich trudniejsze zadanie. Możliwość szybkiego zgrania zdjęć do komputera, którą oferują aparaty cyfrowe, oraz praktycznie zerowy koszt wykonywania zdjęć mają w przypadku zdjęć panoramicznych kluczowe znaczenie. Tradycyjne aparaty fotograficzne mają również dobre strony: łatwiej dobrać do nich specjalne obiektywy szerokokątne (tzw. rybie oko), praktycznie niezbędne do tworzenia niektórych rodzajów panoram, np. obejmujących zamknięte pomieszczenie. Najważniejszą cechą, jaką powinien odznaczać się aparat do wykonywania zdjęć panoramicznych, jest możliwość ręcznego ustawienia czasu naświetlania i przesłony. Wiele cyfrówek automatycznie dobiera balans kolorów, dostosowując się do różnego rodzaju oświetlenia (np. słoneczne, tradycyjne żarówki, świetlówki). Gdy wykonujesz zdjęcia do panoramy, użyj tylko jednego ustawienia balansu kolorów do wszystkich zdjęć. Fotografie wykonywane w trybie pełnej automatyki mogą się znacznie różnić poziomem jasności, a nawet kolorystyką. Ich późniejsze połączenie stanie się wtedy kłopotliwe. Często konieczne jest użycie programu graficznego i wyrównanie jasności, kontrastu oraz kolorystyki.

Efekt paralaksy widoczny jest na zdjęciach obiektów położonych blisko obserwatora, utrudniając późniejsze łączenie zdjęć.

Efekt paralaksy widoczny jest na zdjęciach obiektów położonych blisko obserwatora, utrudniając późniejsze łączenie zdjęć.

Aby utworzyć najprostsze panoramy, nie potrzebujesz praktycznie żadnego dodatkowego sprzętu. Jeśli fotografujesz z ręki, zwróć szczególną uwagę na to, aby wszystkie zdjęcia wykonać na jednym poziomie. Jeśli na zdjęciu nr 1 linia drzew pojawi się w połowie kadru, a na zdjęciu nr 2 na samej górze, późniejsze połączenie fotografii okaże się dość trudne. Doskonałą pomocą będzie nawet najprostszy statyw z obrotową głowicą. Niektórzy profesjonaliści używają specjalnego oprzyrządowania, tzw. lustra parabolicznego lub nawet aparatów panoramicznych. Lustro paraboliczne umożliwia wykonanie zdjęcia panoramicznego jednym naciśnięciem migawki, jest to urządzenie przeznaczone dla zaawansowanych fotografów. Aparatów panoramicznych używa się rzadko, tym bardziej, że nie nadają się do "zwykłej" fotografii. Jeśli zasmakujesz w tworzeniu zdjęć panoramicznych, warto poszukać dodatku do statywu, tzw. głowicy panoramicznej, umożliwiającej dokładniejsze wykonywanie zdjęć tworzących panoramę. Głowica pozwala również usunąć efekt paralaksy, pojawiający się podczas wykonywania zdjęć z użyciem tradycyjnego statywu.

Kolejne zdjęcia powinny częściowo się nakładać, np. zdjęcie numer 2 powinno obejmować ok. 25-50 procent zdjęć numer 1 i 3. Aby ułatwić sobie robienie zdjęć i późniejsze ich łączenie, postaraj się, aby wspólne części zdjęć zawierały charakterystyczne elementy.

Pamiętaj, że nie wszystkie sceny będą się dobrze prezentować na zdjęciu panoramicznym. Jeśli chcesz objąć dość mały obszar, najlepiej użyć obiektywu szerokokątnego ("rybiego oka"). Wcześniej jednak upewnij się, że twój program do sklejania zdjęć obsługuje tak wykonane fotografie. Na zdjęciach panoramicznych nie najlepiej prezentują się również długie, wąskie obiekty przecinające fotografowaną scenę, np. ulice.

Przygotowując zdjęcia, które mają zostać połączone w panoramę, pamiętaj o kilku podstawowych zasadach:

  • Wszystkie zdjęcia powinny być wykonane na jednym poziomie.

  • Unikaj automatyki aparatu fotograficznego, użyj ręcznych ustawień przesłony i czasu naświetlania.

  • Użyj największej możliwej przesłony, aby uzyskać dużą głębię ostrości.

  • Unikaj dużych zmian parametrów ekspozycji pomiędzy sąsiednimi zdjęciami.

  • Ustaw ręcznie balans kolorów wszystkich zdjęć.

  • Użyj tego samego ustawienia ostrości do wszystkich zdjęć.

  • Duża odległość od fotografowanych obiektów pozwala zminimalizować efekt paralaksy.

  • Przy małej odległości użyj obiektywu szerokokątnego.

  • Unikaj używania lampy błyskowej.

  • Każde kolejne zdjęcie powinno częściowo obejmować obszar sfotografowany na poprzednim, najlepiej z kilkoma charakterystycznymi punktami. Wspólna część powinna wynosić 25-50 procent szerokości zdjęcia.
Budowa panoramy

Wykonanie zdjęć to dopiero połowa sukcesu. Zestaw oddzielnych fotografii trzeba połączyć w całość, najlepiej za pomocą specjalistycznego oprogramowania. Można, oczywiście, łączyć zdjęcia w dowolnym programie graficznym, ale odpowiednia aplikacja robi to znacznie szybciej, uwalniając użytkownika od wielu mozolnych prób.

Zdjęcie panoramiczne krok po kroku

Przyjrzyjmy się dokładnie kolejnym etapom tworzenia zdjęcia panoramicznego za pomocą programu Photovista Panorama 3.0. Prawidłowo wykonane fotografie nie wymagają wcześniejszej obróbki. Nawet jeśli sąsiadujące zdjęcia różnią się nieco poziomem jasności, program poradzi sobie bez ingerencji użytkownika.

Pierwszym etapem pracy jest wczytanie zdjęć do programu. Wybierz opcję File | Get Images i pliki z kolejnymi fotografiami. Już na tym etapie warto zachować prawidłową kolejność zdjęć (będą połączone zgodnie z ruchem wskazówek zegara), aby uniknąć późniejszego żmudnego przesuwania. W polu Panorama Type wybierz opcję 2D Panorama, a w polu Stitching wybierz Horizontal. To najbardziej typowy rodzaj zdjęcia panoramicznego. Jeśli twoje fotografie obejmują pełny widok dookoła obserwatora (360 stopni), możesz wybrać 3D Panorama i 360 Horizontal. Po kliknięciu przycisku OK zdjęcia zostaną wczytane do programu (może to potrwać dłuższą chwilę).

Następnie sprawdź, czy program przyjął odpowiednie parametry aparatu fotograficznego. Wybierz Image | Select Lens i wskaż rodzaj użytego obiektywu. Jeśli nie jesteś pewny, co wybrać, pozostań przy ogniskowej 35 mm - najczęściej mamy do czynienia właśnie z takim obiektywem. Sprawdź także, czy opcja Disable alpha blending nie jest zaznaczona. Teraz możesz już kliknąć przycisk Stitch Image i... udać się na kawę. Łączenie zdjęć potrafi trwać naprawdę długo.

Photovista Panorama 3.0 z reguły łączy kolejne zdjęcia bardzo sensownie, a poprawki użytkownika, jeśli w ogóle potrzebne, są nieznaczne. Poprawianie łączenia zdjęć sprowadza się do przesuwania myszą wybranej fotografii. Nakładające się zdjęcia są półprzezroczyste, umożliwiając dokładne dopasowanie charakterystycznych elementów.

W każdej chwili możesz sprawdzić efekt wprowadzonych zmian, klikając przycisk Preview - generowanie podglądu trwa znacznie krócej, niż budowanie pełnowymiarowej panoramy. Na etapie dopasowywania zdjęć nie przejmuj się zbytnio drobnymi niedociągnięciami. Nie da się połączyć wszystkich punktów sąsiadujących zdjęć, ważne, żeby możliwie najlepiej pokrywały się najbardziej charakterystyczne elementy na złączeniu.

Specjalnie nie wspominaliśmy dotąd o fotoretuszu zdjęć tworzących panoramę. Ten etap pracy należy zostawić na koniec. Po połączeniu elementów w Photovista Panorama 3 zapisz pracę np. w postaci JPG, a następnie otwórz do edycji w programie graficznym, takim jak Adobe Photoshop, Paint Shop Pro czy GIMP. Będziesz mógł wygodnie poprawić poziomy, nasycenie kolorów, wyretuszować niepożądane obiekty, a nawet te punkty na złączeniach zdjęć, które nie zostały idealnie dopasowane.


Zobacz również