GNOME - przyszłość Linuksa?

GNOME (GNU Network Object Model Environment) to rozbudowane, graficzne środowisko przeznaczone dla przeciętnego użytkownika, który nie chce lub nie ma czasu na zgłębianie tajników Linuksa. Ostatnie wydarzenia wskazują na to, że GNOME stanie się najważniejszym interfejsem użytkownika w Linuksie.

GNOME (GNU Network Object Model Environment) to rozbudowane, graficzne środowisko przeznaczone dla przeciętnego użytkownika, który nie chce lub nie ma czasu na zgłębianie tajników Linuksa. Ostatnie wydarzenia wskazują na to, że GNOME stanie się najważniejszym interfejsem użytkownika w Linuksie.

GNOME ma na celu utworzenie jednolitego interfejsu użytkownika w Linuksie. GNOME jest wzorowany na interfejsie Windows/Mac OS i próbuje łączyć najlepsze cechy obu tych systemów. W połowie sierpnia tego roku kilka największych firm komputerowych zadeklarowało chęć współpracy nad dalszym rozwojem GNOME i przystosowaniem go do potrzeb klientów biznesowych. W tym celu powołano GNOME Foundation - niekomercyjną organizację mającą wspierać dalszy rozwój GNOME. Firmy tworzące GNOME Foundation podzieliły się pracą i rozwojem poszczególnych komponentów tego środowiska. Współpracujące firmy chcą zmienić GNOME w zwarte środowisko dla aplikacji internetowych - działające od komputerów domowych po urządzenia przenośne i sprzęt powszechnego użytku. GNOME ma być również zintegrowany z pakietem StarOffice, który niebawem będzie udostępniony przez firmę Sun w postaci kodu źródłowego. Prawdopodobnie najbardziej wartościowe komponenty tego pakietu zostaną przeniesione do środowiska GNOME i będą korzystać z mechanizmów CORBA, na których oparty jest GNOME.

Helix GNOME zawiera zestaw kilkunastu programów użytkowych

Helix GNOME zawiera zestaw kilkunastu programów użytkowych

Firma Compaq pracuje właśnie nad przygotowaniem wersji GNOME dostępnej dla komputerów typu handheld. Helix Code ma rozwijać programy użytkowe - głównie Evolution (patrz poniżej) oraz komponenty Bonobo umożliwiające korzystanie ze wspólnego kodu przez wiele różnych programów. Helix Code ma również rozwijać przeznaczone dla użytkownika końcowego programy do graficznej administracji, konfiguracji i zarządzania całym systemem. Istniejąca obecnie wersja GNOME (Helix) opracowana przez firmę Helix Code (znajdziesz ją na naszym CD-ROM-ie) jest zalążkiem tego, do czego dąży GNOME Foundation. Wkładem firmy Red Hat do GNOME Foundation jest środowisko obiektowe oparte na CORBA, technologie do tworzenia oprogramowania rozproszonego, obsługa czcionek i mechanizmy zarządzania programami (instalacja/usuwanie). IBM udostępnia natomiast swoje narzędzia do rozwoju aplikacji dostępnych przez WWW i tworzonych na podstawie HTML, JavaScript, DHTML, XML. Sun Microsystems ma wspomóc prace związane z obsługą drukowania, lokalizacją wielu języków, będzie również rozwijać zagadnienia związane z zapewnieniem bezawaryjnej pracy przyszłych wersji GNOME w środowisku biznesowym. Natomiast firma Eazel ma opracować menedżer plików Nautilus, który będzie zintegrowany z przeglądarką internetową Mozilla. Nautilus ma również zawierać mechanizmy pozwalające na zdalne zarządzanie środowiskiem GNOME.

Helix GNOME

Edytor AbiWord również znajduje się w GNOME Helix

Edytor AbiWord również znajduje się w GNOME Helix

Helix GNOME jest łatwą do instalacji (nieodpłatną) dystrybucją GNOME przeznaczoną do instalacji w działającym już systemie Linux. Jest również dostępny w postaci kodu źródłowego, ponieważ podobnie jak Linux jest objęty licencją GPL. Wszelkie poprawki są udostępniane nieodpłatnie. Siłą GNOME są możliwości znacznie wykraczające poza estetyczny, graficzny interfejs użytkownika. GNOME korzysta ze standardu CORBA (Common Object Request Architecture), który jest przemysłowym standardem do tworzenia aplikacji rozproszonych. CORBA umożliwia m.in. korzystanie przez wiele programów ze wspólnych obiektów (np. okien dialogowych, konwerterów dokumentów), przy czym nie ma różnicy czy programy te pracują na desktopie, czy zdalnie.

Firma Helix Code, która opracowała Helix GNOME zarabia na sprzedaży wersji binarnych (zestaw dwóch CD-ROM-ów kosztuje około 25 USD), które można zainstalować, uruchamiając jeden skrypt. Chce również zarabiać na sprzedaży usług i konsultacji. Helix GNOME jest dostępny nie tylko dla Linuksa i platformy Intel - obsługiwane systemy/dystrybucje to: Red Hat Linux 6.x, TurboLinux 6.0, Mandrake 6.1, 7.x, Caldera OpenLinux eDesktop 2.4, Debian GNU/Linux (Woody), Yellow Dog Linux Champion Server 1.2, SuSE 6.3/6.4, Solaris 2.7/UltraSPARC oraz LinuxPPC 2000. Cała struktura Helix GNOME została pomyślana i przemyślana tak, aby jak najbardziej ułatwić pracę z systemem przeciętnym użytkownikom, którzy mają, co najwyżej doświadczenia z systemem Windows 9x/2000.

Zamieszczony przez nas na CD-ROM-ie pakiet Helix GNOME zawiera 93 pakiety z oprogramowaniem różnego rodzaju - od programów biurowych, przez gry i narzędzia systemowe, po aplikacje internetowe. Zawiera menedżer plików, słynny program graficzny GIMP, arkusz kalkulacyjny Gnumeric, edytor AbiWord i wiele innych. Szczególnie interesujący jest program Evolution - zintegrowany program do obsługi poczty elektronicznej, kalendarz. Od strony wizualnej program jest wzorowany na MS Outlook, co ma ułatwić pracę użytkownikom Windows. Evolution integruje w jednym programie kalendarz, bazę kontaktów i program pocztowy.

Eazel Nautilus

Możliwość indywidualnego oznaczania plików jest bardzo użyteczną cechą Nautilusa.

Możliwość indywidualnego oznaczania plików jest bardzo użyteczną cechą Nautilusa.

Nautilus ma się stać "sercem" kolejnych wersji GNOME - jest to niezwykły program, który integruje desktop z właściwym menedżerem plików. Nautilus cechuje się niezwykle ergonomicznym i estetycznym interfejsem. Nic w tym dziwnego - firma Eazel (twórca Nautilusa) została założona przez dwóch (Andy Hertzfeld i Michael Boich) architektów interfejsu użytkownika Mac OS. Program zapewnia interaktywny podgląd zawartości plików i stosownie do ich zawartości dynamicznie zmienia się menu - na przykład, jeśli przeglądamy katalog z plikami MP3 to Nautilus włączy wbudowany odtwarzacz MP3 pozwalający na natychmiastowe przesłuchanie pliku (bez podwójnego klikania). Podobnie jest z innymi plikami multimedialnymi. Nautilus pokazuje zasoby plikowe w taki sam sposób - niezależnie czy pracujesz na dysku lokalnym, czy zdalnym serwerze FTP/NFS. Kolejną cechą tego programu są rozbudowane możliwości konfiguracji interfejsu - tutaj autorzy wyraźnie wzorowali się na standardowej powłoce użytkownika w Mac OS (Finder). Jest m.in. bardzo wygodna funkcja wyróżniania plików różnymi kolorami (np. na czerwono zaznaczamy te ważne), zmiana wyglądu przez mechanizm tematów, możliwość oznaczania plików i folderów naklejkami (emblems), które mogą oznaczać stopień ich ważności. Nautilus ma wbudowane funkcje związane z podstawowymi operacjami na plikach, tzn. kompresją, wysyłaniem jako załącznika. Program ma również wbudowaną wyszukiwarkę plików oraz funkcje klienta FTP. Nautilus był w momencie zamykania numeru dostępny jedynie w postaci kodu źródłowego do samodzielnej kompilacji (bardzo skomplikowanej i wymagającej instalacji kilkunastu pakietów dodatkowych) i nie nadawał się jeszcze do standardowego użytkowania. Pełna wersja będzie dostępna nieodpłatnie pod koniec roku.

Instalacja Helix GNOME

Nautilus - przyszły menedżer plików GNOME

Nautilus - przyszły menedżer plików GNOME

Dzięki uprzejmości firmy Helix Code na płycie CD-ROM znajdziesz pakiet Helix GNOME w wersji "Preview Two" przeznaczonej dla dystrybucji Mandrake 6.1 i 7.x (Mandrake 6.1 zamieściliśmy na płycie CD-ROM z numeru 12/99 PCWK). Całą instalację musimy przeprowadzić jako użytkownik, "root", ponieważ Helix GNOME dość głęboko ingeruje w cały system. Najpierw zamontuj CD-ROM w systemie plików i skopiuj instalator (plik installer-latest-intel.gz do dowolnego katalogu np. /tmp) i rozpakuj go poleceniem gunzip installer-latest-intel.gz. Teraz uruchom X-Window, a w oknie xterminala program instalacyjny poleceniem /tmp/installer-latest-intel. Powinieneś zobaczyć okno zapraszające do instalacji. Istotne jest określenie źródła, z którego mają być pobierane pakiety instalacyjne - w naszym przypadku jest to "local hard disk", a jako ścieżkę należy podać katalog, w którym znajdują się pakiety rpm (podkatalog "helix" na CD-ROM-ie).

Program pocztowy Evolution

Program pocztowy Evolution

Teraz instalacja powinna przebiegać w sposób intuicyjny - możesz wybrać pojedyncze pakiety do instalacji albo cały zestaw. Sam proces instalacji trwa dość długo - około 30 minut na szybkich komputerach i wymaga około 250 MB miejsca na dysku (ze względu na rozpakowywanie plików do katalogu tymczasowego przed instalacją). Jeśli miałeś zainstalowaną wcześniejszą wersję GNOME, to instalator automatycznie ją uaktualni - nawet podczas jego pracy. Pod koniec instalacji musisz jeszcze odpowiedzieć, czy chcesz, aby GNOME automatycznie uruchamiał się wraz z systemem, wtedy zamiast tekstowego ekranu logowania będziesz mógł od razu rozpocząć pracę w trybie graficznym.

Helix GNOME ma mechanizm umożliwiający automatyczną aktualizację środowiska - służy do tego program Helix GNOME Update. Oczywiście trzeba w tym celu dysponować stałym połączeniem internetowym.


Zobacz również