GeForce, który nie spustoszy kieszeni - test GTX 650 i GTX 650 Ti

Premiery najwydajniejszych kart graficznych budzą wśród użytkowników duże emocje. Niestety często okazuje się, że ze względu na bardzo ograniczony budżet, pozostaje kupno o wiele tańszych konstrukcji, których cena wynosi 400-800 zł. W tej cenie można kupić Radeona HD 7770, HD 7850, a także niedawno wydane GeForce’y GTX 650 i GTX 650 Ti. To właśnie dwie ostatnie konstrukcje są głównymi bohaterami artykułu.

Nvidia nie słynie z rozwiązań skierowanych dla graczy z mniej zasobnym portfelem. Większość wydanych w 2012 r. roku układów z serii GeForce GTX 600 kosztowała więcej niż 1000 zł. Dopiero we wrześniu premierę miały bardziej przystępne cenowo GeForce’y GTX 650 oraz 650 Titanium. Były to zarazem ostatnie karty w ramach obecnej serii. Nvidia przygotowała już bowiem modele drogie, dwurdzeniowe GeForce’y GTX 690 i bardzo wydajne GeForce’y GTX 680, GTX 670, GTX 660 Ti oraz GTX 660 bazujące na architekturze Kepler. Z kolei w niższym segmencie cenowym jest bazujący na tej samej architekturze GeForce GT640 oraz tańsze jednostki zbudowane na podstawie starszej architektury Fermi (GT630, GT620 i GT610).

Co za tym idzie, następną kartą graficzną ze stajni Nvidii będzie najprawdopodobniej GeForce GTX 780, bazująca na architekturze Maxwell. Wydaje się wątpliwe, że Nvidia stworzy nowe modele przez dodanie do obecnie wydanych kart przyrostku Ti. GeForce GTX 680 to karta najwydajniejsza - a tych zwyczajowo się nie poprawia. Z kolei GeForce GTX 670 zbyt mało różni się od niej wydajnością, by tworzyć jeszcze jedną kartę (GeForce GTX 670 Ti). Natomiast GeForce’y GT640 i słabsze są już zbyt wolne, by dodać je do serii Titanium.

Budowa kart

Karty GeForce GTX 650 i GTX 650 Ti zostały zbudowane w oparciu o architekturę Kepler, a ich procesory graficzne wykonano w 28-nanometrowym procesie technologicznym. Dokładną specyfikację kart zamieściliśmy w tabeli obok.

GeForce GTX 650 Ti bazuje na modelu GTX 660 z wyciętym kednym blokiem obliczeniowym.

GeForce GTX 650 Ti bazuje na modelu GTX 660 z wyciętym kednym blokiem obliczeniowym.

GeForce GTX 650 Ti to karta wyposażona w rdzeń GK106 używany do produkcji kart graficznych ze średnio-wysokiego segmentu cenowego. Ma 768 jednostek cieniujących, 16 jednostek ROP oraz 64 jednostki teksturujące. Dla porównania, GeForce GTX 660 ma kolejno 960, 24 i 80 takich jednostek. Zwężona została też szyna dostępu do pamięci, która ma teraz 128 zamiast 192 bitów szerokości. Karta jest wyposażona w 1 lub 2 GB pamięci RAM typu GDDR5. Częstotliwość taktowania zegara rdzenia wynosi 925 MHz. Nvidia nie zastosowała tu trybu GPU Boost podnoszącego taktowanie w trybie pracy. W wypadku pamięci parametr ten wynosi 1350 MHz (5400 MT/s efektywnie)

GeForce GTX 650 ma tylko dwa bloki obliczeniowe. Jego specyfikacja niemal pod każdym względem jest dwa razy gorsza niż w modelu Titanium.

GeForce GTX 650 ma tylko dwa bloki obliczeniowe. Jego specyfikacja niemal pod każdym względem jest dwa razy gorsza niż w modelu Titanium.

O wiele większe cięcia dotknęły GeForce’a GTX 650. Ma on 384 jednostki cieniujące, 16 jednostek ROP i 32 jednostki teksturujące. Oznacza to, że ma tyle samo jednostek ROP co GTX 650 Ti i dwa razy mniej wszystkich innych jednostek. Karta ma 1 lub 2GB pamięci RAM typu GDDR5. Częstotliwość taktowania zegara pamięci wynosi pamięci parametr ten wynosi 1250MHz (5000 MT/s efektywnie), a rdzenia - 1058 MHz. Nvidia i tu nie zastosowała trybu GPU Boost, podnoszącego taktowanie w czasie pracy.

Jak wygląda konkurencja?

Najtańsza karta GeForce GTX 650 kosztuje 390 zł. Jej bezpośrednim konkurentem jest droższy o 35 zł Radeon HD 7770. Został on wyposażony w 640 jednostek cieniujących, 16 jednostek ROP oraz 40 jednostek teksturujących. Częstotliwość zegarów taktujących rdzenia i pamięci wynosi kolejno 1100MHz i 1125MHz (efektywnie 4500 MT/s). Radeon HD 7770 jest wyposażony w 1024MB pamięci GDDR5 RAM pracującej na szynie o szerokości 128-bit.

Głównym rywalem GeForce GTX 650 jest Radeon HD 7770, którego można kupić już za 420 złotych.

Głównym rywalem GeForce GTX 650 jest Radeon HD 7770, którego można kupić już za 420 złotych.

Za ponad 600 zł można kupić GeForce’a GTX 650 Ti lub Radeona HD 7850. Specyfikacja karty AMD to 1024 jednostek cieniujących, 32 jednostki ROP oraz 64 jednostki cieniujące. Częstotliwość zegarów taktujących rdzenia to 860MHz, zaś ten parametr dotyczący pamięci wynosi 1200MHz (efektywnie 4800 MT/s). Radeon HD 7850 ma 1024MB pamięci GDDR5 RAM, która pracuje na szynie o szerokości 256-bit.

Dane te podaliśmy orientacyjnie, liczby jednostek w kartach GeForce i Radeon nie można porównywać ze względu na zastosowanie odmiennych architektur. Nvidia stosuje obecnie architekturę Kepler, zaś AMD Graphic Core Next.

Liczba klastrów się nie liczy

GeForce GTX 650 i 650 Ti powstały wskutek okrojenia GeForce’a GTX 660 z kilku bloków wykonawczych. Cięcia były dosyć znaczne. Zrobiono to jednak w sposób niestandardowy.

Rdzeń karty składa się z klastrów, które z kolei składają się z dwóch bloków obliczeniowych. Właśnie te bloki można ciąć. Nvidia podała zaś, że GTX 650 Ti jest wyposażony w dwa lub trzy klastry. Jest tak, bo model GTX 660 ma 960 jednostek cieniujących, co przekłada się na pięć bloków obliczeniowych, gdzie dwa klastry mają po dwa bloki obliczeniowe, a trzeci ma tylko jeden. Z tego układu został wycięty jeden blok obliczeniowy. Który? To zależy od konkretnej partii układów. Nie powinno to jednak interesować użytkownika, bo zmiana ta nie będzie miała żadnego wpływu na wydajność GeForce’ów GTX 650 Ti. Jedynym parametrem mogącym różnić ten sam model karty jest ilość pamięci i częstotliwości taktowania zegarów.

Tak jak w przypadku innych kart, tak też tutaj znajdziemy bardzo ciekawe wariacje producentów cechujące się m.in. zastosowaniem lepszego chłodzenia.

Tak jak w przypadku innych kart, tak też tutaj znajdziemy bardzo ciekawe wariacje producentów cechujące się m.in. zastosowaniem lepszego chłodzenia.

Nie kup starego Radeona HD 7770!

AMD chcąc uprzedzić wprowadzenie przez Nvidię nowych kart graficznych poprawiło parametry, a co za tym idzie, także wydajność swoich najnowszych układów z serii Radeon HD 7770. Częstotliwość taktowania zegara rdzenia zwiększono z 1000 do 1100 MHz. W ten sam sposób został potraktowany Radeon HD 7750 (rdzeń przyspieszony z 800 do 900 MHz).

W sklepach nadal jednak można dostać starsze, wolniejsze wersje kart. By samodzielnie je przyspieszyć, należy ściągnąć program Asus GPU Tweak, podnieść częstotliwości taktowania zegarów karty graficznej do odpowiedniego poziomu (GPU Clock to częstotliwość zegara taktującego rdzenia, a Memory Clock to częstotliwość zegara taktującego pamięci) i następnie kliknąć Apply. Zbyt wysokie podkręcenie może być niekiedy ryzykowne, ale w wypadku tych modeli podniesienie parametrów rdzenia o 100 MHz nie powinno sprawić najmniejszego problemu.

Testy wydajności

Układy GeForce GTX 680 / GTX 670 nie miały problemów z pokonaniem konkurencyjnych Radeonów HD 7970 i HD 7950. Z kolei GeForce’y GTX 660 / 660 Ti wypadały porównywalnie do kart graficznych AMD Radeon HD 7870 i HD 7950. W wypadku kart GeForce GTX 650 / GTX 650 Ti Nvidia nie ma już powodem do zadowolenia, bowiem prezentują się one gorzej od konkurencyjnych Radeonów HD 7770 i Radeona HD 7850 we wszystkich użytych przez nas do testów grach ("Anno 2070", "Battlefield 3", "Crysis 2", "Dirt 3", "Max Payne 3", "Metro 2033", "Skyrim").

Sytuacja ta mogłaby wyglądać zgoła inaczej, gdyby nie obniżki cen. Na początku października 2012 r. AMD obniżyło cenę Radeona HD 7770 ze 139 do 119 dolarów. Radeon HD 7850 w wersji 1GB został przeceniony ze 190 do 159 dolarów, zaś wariant z 2 GB pamięci z 210 do 189 dolarów. W takiej sytuacji głównym konkurentem GeForce’a GTX 650 Ti byłby Radeon HD 7770, który teraz rywalizuje ze słabszą jednostką. Warto też wspomnieć, że w ostatnich dniach października AMD wydało poprawione sterowniki Catalyst 12.11 do kart Radeon HD 7000 bazujących na architekturze Graphic Core Next (modele HD 7750 i lepsze), dzięki którym wydajność w najpopularniejszych grach poprawiła się o 15%. Nie mieliśmy okazji osobiście ich przetestować, ale nieliczni recenzenci, którzy już mogli się z nimi zapoznać przyznają, że nie są to czcze przechwałki i wzrost wydajności jest zauważalny.

Podkręcanie

Karty graficzne GeForce GTX 650 powinny podkręcać się całkiem dobrze. Konstrukcję MSI GTX 650 Power Edition udało się podkręcić do 1220MHz na rdzeniu i 1425MHz (5700 MT/s efektywnie) dla pamięci. Jest to wynik całkiem dobry i przekłada się na mniejszy niż 20% wzrost wydajności.

Podkręcanie gorzej poszło w przypadku karty GeForce GTX 650 Ti. W tym przypadku udało się podkręcić karty o około 100MHz, co przekłada się na 10-procentowy wzrost wydajności. Najwyższe uzyskane przez nas taktowanie wynosiło 1068MHz dla rdzenia i 1520MHz (6080 MT/s efektywnie) dla pamięci.

Pobór energii, głośność, temperatura

GeForce GTX 650 pobiera 196 watów w trybie aktywności i 92 w trybie spoczynku. Jest to wynik porównywalny z uzyskanym przez Radeona HD 7770. Z kolei GeForce GTX 650 w wariancie Titanium w trybie bezczynności zużywa 95 W, czyli niemal dokładnie tyle co Radeon HD 7850. Za to wypada lepiej w trybie aktywności i pobiera 210 W, gdy konkurent konsumuje dokładnie o 10% energii więcej. Testowane karty są za to bardzo ciche: pod względem kultury pracy wypadają lepiej niż produkty AMD.

GeForce GTX 650 jest bardzo małą kartą. Zapewne niebawem na rynku pojawią się jego wersje niskoprofilowe, przeznaczone do miniaturowych komputerów HTPC.

GeForce GTX 650 jest bardzo małą kartą. Zapewne niebawem na rynku pojawią się jego wersje niskoprofilowe, przeznaczone do miniaturowych komputerów HTPC.

Temperaturę przetestowaliśmy w dwóch trybach: aktywności i bezczynności, przy czym ten pierwszy jest znacznie ważniejszy, bo określa, do jakiego maksymalnego poziomu może rozgrzać się podzespół. Karty graficzne wygrzewaliśmy w stworzonym specjalnie do tego celu programie Afterburner. Maksymalna temperatura uzyskana przez GeForce’y GTX 650 i 650 Ti wynosiła kolejno 62 i 61 stopni Celsjusza. W wypadku Radeona HD 7770 i HD 7850 wyniki te wynoszą 71 i 68 stopni Celsjusza.

Podsumowanie

Jeżeli wziąć pod uwagę podstawowe kryteria wyboru karty graficznej - cenę i wydajność - staje się jasne, że GeForce GTX 650 oraz GTX 650 Ti są konstrukcjami nieopłacalnymi. W podobnych cenach można dostać Radeona HD 7770 i HD 7850, które charakteryzują się większą wydajnością niż podobne konstrukcje Nvidii.

Radeony wypadają porównywalnie z kartami GeForce jeśli chodzi o pobór energii. Tylko pod względem temperatury pracy są gorsze, ale można to zniwelować kupując układ z lepszym chłodzeniem lub samodzielnie je wymieniając. To samo dotyczy kultury pracy.

O ile poprzednie GeForce’y GTX 600 były świetne, to najnowsze wyglądają przy swoich konkurentach po prostu blado. To marne zwieńczenie tej serii GeForce’ów - fanom Nvidii pozostaje czekać (ok. pół roku) na nowe karty Nvidii - GeForce’y GTX 700. Póki co w przedziale cenowym 400-800 zł rządzi AMD.


Zobacz również