Grafika w Internecie

Współczesna strona WWW nie może obejść się bez grafiki - rastrowej, wektorowej lub coraz częściej wysokiej rozdzielczości. Ilustracje na stronach stanowią nie tylko element dekoracyjny, ale bardzo często wpływają na funkcjonalność całego serwisu, na przykład gdy są częścią systemu nawigacji.

Współczesna strona WWW nie może obejść się bez grafiki - rastrowej, wektorowej lub coraz częściej wysokiej rozdzielczości. Ilustracje na stronach stanowią nie tylko element dekoracyjny, ale bardzo często wpływają na funkcjonalność całego serwisu, na przykład gdy są częścią systemu nawigacji.

Do dyspozycji kreatywnego webmastera jest obecnie wiele formatów graficznych: GIF, JPEG, JPEG2000, LWF, DjVu, SVG, PNG i SWF.

Jednak pomimo różnorodności formatów zapisu i metod kompresji nadal prym wiodą GIF, JPEG i wektorowy SWF.

Poczciwy JPEG zaistniał na nowo dzięki technologiom publikacji ilustracji wysokiej rozdzielczości. Przyjrzymy się również, do czego służy webmasterom Flash oraz jakie alternatywne, wobec GIF i JPEG, formaty zapisu grafiki warto poznać, a może i zacząć stosować.

GIF, czyli prosto i bez strat

Format GIF bardzo dobrze nadaje się do zapisywania ilstruacji o jednolitych kolorach takich jak logotypy.

Format GIF bardzo dobrze nadaje się do zapisywania ilstruacji o jednolitych kolorach takich jak logotypy.

Format GIF (Graphics Interchange Format) jest obecnie bardzo szeroko stosowany przez twórców stron WWW. Format ten został stworzony w 1987 roku na zamówienie CompuServe Inc, obecnie AOL. I nadano mu nazwę GIF87a. Dwa lata później został udoskonalony (między innymi dodano obsługę przezroczystości i animacji) i jako GIF89a używany jest do dzisiaj.

W formacie wykorzystywany jest algorytm kompresji LZW, który zapewnia bezstratną kompresję danych. Metoda kompresji polega na wyszukiwaniu w pliku powtarzających się sekwencji informacji o obrazie. Sekwencje zastępowane są odpowiednimi kodami liczbowymi. Zasada jest dość prosta: im więcej powtarzających się sekwencji, tym lepsza kompresja, a w rezultacie mniejsze rozmiary pliku GIF.

GIF operuje na palecie 8-bitowej, czyli 256 kolorów. Zastosowanie tej palety przez twórców formatu podyktowane było zarówno ograniczeniami używanych w ówczesnych latach komputerów, jak i minimalizacją objętości plików. Każda ilustracja, wykorzystująca 24-bitową paletę kolorów (16,7 mln) po konwersji do formatu GIF zmniejsza ilość informacji potrzebnej do zapisu obrazu - odbija się to, niestety, na jakości grafiki. Dlatego też GIF nie nadaje się do zapisu fotografii i ilustracji, zawierających intensywne przejścia tonalne barw.

Interesującą właściwością tego formatu jest zapis z parametrem przeplotu, tzw. interlace, który umożliwia stopniowe wyświetlanie obrazka co drugą linię. Dzięki temu użytkownik może zorientować się, co przedstawia obrazek, zanim zostanie wyświetlony do końca.

O ile jeszcze do niedawna format GIF był szeroko stosowany w animacjach reklamowych, np. bannerach, o tyle teraz formatu tego używa się przeważnie do zapisu prostych ilustracji o ograniczonej palecie. Najlepiej stosować go do zapisu grafik, takich jak ikony, napisy graficzne, elementy menu i tła strony lub dużych jednokolorowych powierzchni.

Największą zaletą formatu jest 100-procentowa zgodność ze wszystkimi przeglądarkami internetowymi występującymi na rynku. Obsługa GIF-u jest w nie wbudowana i nie wymaga żadnego dodatkowego plug-inu do poprawnego wyświetlania. Wadą natomiast jest to, że metoda kompresji LZW stosowana w tym formacie, należy do firmy CompuServe i każdy producent oprogramowania graficznego wykorzystującego format musi uiścić opłatę.

Fotografia w Internecie, czyli JPEG

Twórcy formatu JPEG (Joint Photographic Experts Group) wykorzystali wady postrzegania obrazów przez ludzkie oko i stworzyli algorytm kompresji, który usuwa zbyt precyzyjne informacje, dotyczące kolorów poszczególnych pikseli ilustracji. Utrata jakości, do której dochodzi w wyniku kompresji, nie jest dostrzegalna gołym okiem. Format dopuszcza kompresję od 1:1 do 1:100, jednak należy pamiętać, że im wyższy stopień kompresji, tym większa strata jakości.

Format JPEG idealnie nadaje się do zapisywania fotografii. Jednak jest to kompresja stratna i należy uważać na jej współczynnik, inaczej czeka nas niemiła niespodzianka.

Format JPEG idealnie nadaje się do zapisywania fotografii. Jednak jest to kompresja stratna i należy uważać na jej współczynnik, inaczej czeka nas niemiła niespodzianka.

Zwykle jednak jeśli webmaster zapisując plik graficzny nie przekroczy współczynnika 1:30, a czasem 1:40, to ludzkie oko nie będzie w stanie dostrzec różnicy. Dla małych zdjęć można się nawet pokusić o kompresję wynoszącą 1:70.

Plik w formacie JPEG może być zapisany jako plik progresywny, co pozwala na wyświetlanie jego zawartości etapami. Jest to metoda podobna do parametru przeplotu w formacie GIF.

Format ten nadaje się znakomicie do zapisywania ilustracji o pełnej (24-bitowej) palecie kolorów. Pliki, które bez kompresji zajmują kilkadziesiąt megabajtów, po zapisaniu w formacie JPEG zmniejszają się do rozmiaru kilkudziesięciu kilobajtów.

Jest to wręcz idealny format do zapisu wielobarwnych fotografii i grafiki komputerowej, zawierającej subtelne przejścia kolorystyczne; nadaje się również do zapisu obrazu czarno-białego. Należy jednak unikać wykorzystywania go do zapisu ilustracji o dużych obszarach jednolitego koloru i o ostrych krawędziach linii, oraz do małych obrazków, ikon. Format ten nie ma także możliwości zapisu informacji o przezroczystości koloru, co wyklucza jego zastosowanie w tworzeniu napisów graficznych.

Format ten nie wymaga od użytkownika instalowania żadnych plug-inów do przeglądarek internetowych.

Zobaczyć więcej - wysoka rozdzielczość na WWW

Do niedawna publikacja zdjęć o wysokiej rozdzielczości w Internecie była ograniczona do ilustracji o dużym stopniu kompresji w formacie JPEG, co odbijało się niekorzystnie na ich jakości lub też wymuszało znaczne zmniejszenie rozmiaru zdjęcia. Tak było... jednak pojawiła się technologia, która sprawia, że zdjęcia o bardzo wysokiej rozdzielczości mają szansę pełnej, niczym nie ograniczonej publikacji na stronach internetowych, i to przy wykorzystaniu istniejących formatów zapisu internetowej grafiki rastrowej, takiej jak jpeg i gif.

Technologii dla publikacji tego typu ilustracji na stronach WWW jest kilka, m.in. Adobe ZoomView, ZOOMImage i Zoomify.

Jednak najbardziej interesująca - bo nie wymagająca instalowania żadnych plug-inów i prosta w obsłudze, jest technologia Zoomify. Umożliwia ona prezentację w Internecie obrazów dwu- i trójwymiarowych, włączając w to zdjęcia satelitarne o bardzo wysokiej rozdzielczości, zdjęcia lotnicze, mapy cyfrowe, zdjęcia mikroskopowe oraz każdy inny rodzaj danych cyfrowych, zapisanych w formatach rastrowych o rozmiarach dochodzących nawet do kilkunastu gigabajtów. Za pomocą aplikacji z rodziny Zoomifyer można dokonać niemal kompletnej obróbki obrazów o bardzo dużych rozdzielczościach, włączając konwersję, publikację oraz ich przeglądanie na stronie internetowej.

Technologia Zoomify wykorzystuje specjalny enkoder zawarty w aplikacjach Zoomifyer automatycznie tworzy sporo kopii przetwarzanego obrazu w wielu rozdzielczościach - warstwach, zaczynając od rozdzielczości obrazu źródłowego, aż do miniatury. Następnie każda warstwa jest dzielona na wiele małych kawałków tiles (tryb mozaikowania). Wszystkie kawałki z każdej warstwy są przechowywane w katalogu jako pliki JPEG lub utworzony zostaje jeden nowy plik (jest to opcjonalna metoda, nazwana One-File). Wszystkie kawałki obrazu są odpowiednio indeksowane.

Kawałki obrazu tiles są zorganizowane w strukturę piramidy, zaczynając od miniatury, poprzez kolejne warstwy, aż do najwyższej rozdzielczości.

Podczas oglądania przekonwertowanego obrazu przeglądarką Zoomify Flash Viewer (może to być również przeglądarka Quick Time lub Java Viewer) lokalizuje, dekompresuje, udostępnia i wyświetla tylko wybrany przez użytkownika fragment obrazu. Gwarantuje to szybkie dostarczenie fotografii do komputera oglądającego. Zdjęcie takie może być dodatkowo w trybie rzeczywistym przybliżane (pojawiają się niewidoczne wcześniej szczegóły), oddalane i obracane.


Zobacz również