Hałas nie ma szans

Głośne komponenty to jedna z bardziej irytujących wad nowych technologii. Coraz szybsze procesory, karty graficzne, twarde dyski wymagają coraz lepszego chłodzenia, a co za tym idzie, najczęściej mocno hałasują. My wybraliśmy karty graficzne, które są szybkie, lecz jednocześnie pracują bardzo cicho lub wręcz bezgłośnie.

Głośne komponenty to jedna z bardziej irytujących wad nowych technologii. Coraz szybsze procesory, karty graficzne, twarde dyski wymagają coraz lepszego chłodzenia, a co za tym idzie, najczęściej mocno hałasują. My wybraliśmy karty graficzne, które są szybkie, lecz jednocześnie pracują bardzo cicho lub wręcz bezgłośnie.

Cichej karty graficznej poszukują wszyscy użytkownicy pecetów. Zdając sobie z tego sprawę, producenci coraz częściej przygotowując modele, kładą nacisk nie tylko na prędkość działania, lecz również na cichą pracę układu chłodzącego procesor i moduły pamięci. Są to zazwyczaj produkty o podstawowych specyfikacjach (taktowanie procesora i pamięci), ponieważ każde zwiększenie nominalnej częstotliwości taktowania powoduje, że karta wydziela więcej ciepła i dlatego wymaga wydajniejszego chłodzenia.

Cicho, ale nie bez wad

Pomysłów na ciche karty graficzne jest wiele. Dominują jednak dwie szkoły: chłodzenie całkowicie pasywne, bezgłośne (odprowadzaniem ciepła z komponentów karty zajmują się wyłącznie radiatory) oraz aktywne (ciepło również absorbuje radiator, ale wentylator pomaga je wyprowadzić na zewnątrz obudowy). W pierwszym wypadku o skuteczności rozwiązania decyduje materiał użyty do konstrukcji radiatora (najczęściej zamontowanego po obu stronach karty graficznej) oraz kształt i precyzja wykonania jego żeberek. Najlepszy współczynnik wydajności absorpcji ciepła do ceny ma miedź i z niej właśnie wykonywane są bardzo wydajne radiatory. Jeśli znajdują się po obu stronach karty graficznej, to wykorzystuje się tzw. rury cieplne (heat pipe), aby zwiększyć przewodzenie ciepła. W rurkach znajduje się mieszanka cieczy i składników chemicznych, która pod wpływem wyższej temperatury zmienia postać z ciekłej w gazową. Następnie schłodzony gaz skrapla się i proces ten powtarza się od nowa. Producenci stawiający na ciche chłodzenie aktywne serwują z kolei ogromne radiatory i równie imponujące wentylatory. Choć taki układ budzi niepokój, bo przywołuje myśl o hałasie, to w praktyce sprawdza się doskonale i jest przede wszystkim cichy. Tajemnica tkwi właśnie w rozmiarach użytych komponentów - duży radiator wydajnie odprowadza ciepło, natomiast wentylator o dużej średnicy nie musi obracać się szybko i zarazem głośno, aby szybko wyprowadzić nagromadzone ciepło na zewnątrz komputera.

Co dla kogo?

Parametry techniczne i wyniki testów

Parametry techniczne i wyniki testów

Pasywnie chłodzone karty graficzne na pierwszy rzut oka nie mają wad - pracują szybko i bezgłośnie. W praktyce nie jest tak pięknie. Karty te bardzo mocno się nagrzewają, a gorące powietrze pozostaje w obudowie. Z tego powodu pozostałe komponenty zestawu pracują w wyższej temperaturze, a to już może zagrażać stabilności systemu. Jeśli stosujesz pasywnie chłodzoną kartę graficzną, musisz bardzo dobrze chłodzić wnętrze peceta. Dwa dodatkowe wentylatory - zasysający chłodne powietrze z otoczenia i usuwający nagrzane na zewnątrz obudowy - to absolutne minimum. Warto pomyśleć o kominie powietrznym na bocznej ściance obudowy, bo w ten sposób dodatkowo obniżysz temperaturę w obudowie. Pasywne układy chłodzenia cichych kart najczęściej zajmują miejsce przewidziane na dwa gniazda - PCI Express lub AGP 8x oraz standardowe gniazdo PCI. Cały radiator jest wówczas otoczony plastikową osłoną, zakończoną otworem ujścia powietrza na śledziu tylnej ścianki obudowy. Dzięki temu gorące powietrze nie przedostaje się do obudowy. Wadą tego rozwiązania jest, oczywiście, powodowany przez wentylator hałas - niewielki, ale to nie to samo, co całkowicie bezgłośny radiator.

Kierunek przyszłość

Mimo że wciąż skuteczne, tradycyjne układy chłodzenia sięgają już granic swoich możliwości, a nowe procesory wydzielają coraz więcej ciepła. Firma nanoCoolers opracowała system chłodzący, który rozwiązuje problem przez wykorzystanie płynnego metalu. Ogromną zaletą prototypowego rozwiązania jest jego prostota - całość składa się z odbiornika ciepła, czynnika chłodzącego, którym jest płynny metal, pomp elektromagnetycznych, wymiennika ciepła oraz łączących wszystko przewodów. Druga ciekawa innowacja to zastosowanie nieskomplikowanych pomp elektromagnetycznych (EM), zapewniających przepływ metalu w układzie.

Płynny metal jako czynnik chłodzący ma wiele zalet. Ze względu na wysoką temperaturę wrzenia, ponad 2000 stopni Celsjusza, może chłodzić bardzo wydajne źródła ciepła. Jest niepalny, nietoksyczny i nieszkodliwy dla środowiska. Doskonale przewodzi ciepło i jest świetnym odbiorcą energii cieplnej z jej źródeł, może również szybko oddać pobraną energię w wymienniku.

Płynny metal wypełniający cały układ jest dobrym przewodnikiem elektrycznym, co pozwala na zastosowanie w układzie pomp elektromagnetycznych do wymuszenia jego obiegu. Zaletą takiego rozwiązania jest cicha praca, bo urządzenie nie ma żadnych ruchomych części. Główne składniki pompy to magnesy i dwie elektrody. Kiedy przez przewodnik (płynny metal) znajdujący się w polu magnetycznym przepuścimy prąd, powstanie siła Lorentza, która spowoduje jego ruch w układzie.

Pole magnetyczne jest tutaj generowane przez magnesy stałe, a prąd elektryczny przepuszcza się przez przewodnik za pomocą elektrod pompy EM. Pierwszą firmą, która przymierza się do instalacji takich układów chłodzenia jest Sapphire.

ASUS EAX800Silencer/2DTV/256M/A

Model wyposażony w unikatowy system pasywnego chłodzenia z obracanym radiatorem.

Procesor Radeon X800 zaopatrzono w całkowicie bezgłośny, nowatorski układ chłodzenia. Nie tylko bardzo ciekawie wygląda, ale także jego pracy niewiele można zarzucić. Jest to najlepsze, naszym zdaniem, pasywne chłodzenie, jakie do tej pory zastosowano na kartach graficznych. ASUS wykorzystał system z ruchomym miedzianym radiatorem pomocniczym, przytwierdzonym do głównego rurą cieplną (heat pipe). W zależności od ilości wolnego miejsca w obudowie i rozlokowania w niej wentylatorów wyprowadzających gorące powietrze na zewnątrz, radiator Asusa można ustawić pionowo lub poziomo. Polecamy pierwsze ustawienie, lecz tylko wtedy, gdy masz obudowę z kominem powietrznym umieszczonym na bocznej ściance. Taka kombinacja sprawdzi się najlepiej. Z kolei jeśli masz zainstalowany na procesorze bardzo duży układ chłodzenia, to ustawienie pionowe nie będzie możliwe. Jak widać, Asus pomyślał o każdym odbiorcy. Radiator ma bardzo drobne, precyzyjnie wykonane żeberka z miedzi i dlatego jego skuteczność jest doskonała.

Radeon X800 w akcji

W zależności od zabudowy wnętrza peceta, radiator na karcie Asusa możesz ustawić w kilku pozycjach.

W zależności od zabudowy wnętrza peceta, radiator na karcie Asusa możesz ustawić w kilku pozycjach.

Sercem karty jest dobrze znany procesor graficzny ATI Radeon X800. Jest taktowany z częstotliwością 412 MHz, natomiast 256 MB pamięci GDDR3 - z częstotliwością 742 MHz. Karta ma też podwójne wyjścia monitorowe DVI-I, co może być istotną informacją dla osób korzystających z dwóch monitorów LCD. Jej wydajność jest gorsza niż wersji Radeon X800 GTO, ale wyraźnie lepsza niż standardowo taktowanego GeForce 6600 GT. Te ostatnie modele w specyfikacji wyższej niż zaleca producent (np. ujęty w naszej tabeli Gigabyte) oferują lepszą wydajność niż Radeon X800. Karta doskonale sprawdzi się w grach ustawionych na rozdzielczość 1024x768 pikseli. Jej wadą jest wysoka cena, która ogranicza krąg odbiorców.

Informacje

ASUS Polska, http://www.pl.asus.com

Cena 1000 zł

Wyniki testów

3DMark 2005 (Default, pkt) 4385

The Chronicles of Riddick (Shader Model 2.0, klatki/s)

1024x768x32 bity 53

1280x1024x32 bity (AA 4x, FA 4x) 18

FarCry (Very High, demo regulator, klatki/s)

1024x768x32 bity 88

1280x1024x32 bity (AA 4x, FA 4x) 40

Doom 3 (Ultra High, klatki/s)

1024x768x32 bity 63

1280x1024x32 bity (AA 4x, FA 4x) 36

HIS Radeon X800 IceQ II Turbo

Chłodzona aktywnie, lecz pomimo dobrej wydajności pracująca prawie bezgłośnie.

Przedstawiony na sąsiedniej stronie model z procesorem Radeon X800 to popisowy pod względem skutecznego, pasywnego układu chłodzenia układ Asusa. HIS, produkując własne karty, ma inny pomysł na redukcję hałasu - bardzo pokaźne radiatory i wentylatory, które skutecznie i bardzo cicho odprowadzają ciepło. Na obu kartach zainstalowano takie same procesory graficzne, ale o zupełnie różnej częstotliwości taktowania. Procesor graficzny Asusa taktowany jest z wyższą częstotliwością, natomiast HIS wolniejszy, ale za to pamięci pracują szybciej. W rezultacie wyniki obu modeli są podobne, choć jak widać w tabeli, różnią się w zależności od rozdzielczości i trybu wyświetlania obrazu w grach. HIS produkując własną odmianę kart X800, nie opierał się na projekcie wzorcowym otrzymanym od ATI, lecz opracował bardzo ciekawy i rozbudowany układ chłodzenia, który otrzymał handlową nazwę IceQ II.

Chłodzenie na całego

Producent obiecuje temperaturę niższą aż o 11 stopni Celsjusza, o 40 procent cichszą pracę układu i o 30 procent mniej ciepła odprowadzanego z karty do obudowy. Dodatkowym atutem jest możliwość dalszego przetaktowania procesora i pamięci. Wadą systemu IceQ II jest zajmowanie przez kartę aż dwóch gniazd na płycie głównej. Standardowe Radeony X800 PRO nie przeszkadzają w instalacji kart w sąsiednim porcie PCI. W testach model ten uzyskał wyniki zbliżone do innych X800 PRO. Wydajność 12-potokowej jednostki obliczeniowej jest bardzo wysoka, przewyższa wyniki konkurencyjnych GeForce 6800, lecz ustępuje modelom GeForce 6800 GT. Zaletą dwugniazdowego układu chłodzenia jest to, że nagrzane powietrze wyprowadzane jest specjalnym kanałem na zewnątrz. Dzięki temu karta może pracować nawet w słabo wentylowanym komputerze.

Informacje

Pronox Technology, tel. 032 2075600

http://www.pronox.com.pl

Cena 850 zł

Wyniki testów

3DMark 2005 (Default, pkt) 4398

The Chronicles of Riddick (Shader Model 2.0, klatki/s)

1024x768x32 bity 57

1280x1024x32 bity (AA 4x, FA 4x) 20

FarCry (Very High, demo regulator, klatki/s)

1024x768x32 bity 82

1280x1024x32 bity (AA 4x, FA 4x) 45

Doom 3 (Ultra High, klatki/s)

1024x768x32 bity 70

1280x1024x32 bity (AA 4x, FA 4x) 29


Zobacz również