Jak archiwizować dane na lata

Dane mają określoną żywotność - jej kres następuje przeważnie szybciej, niż przypuszcza wielu użytkowników. Stawiając na odpowiednie nośniki i formaty danych, utworzysz zapasowe kopie swoich zasobów tak, aby zminimalizować ryzyko ich utraty i dało się je odczytać po upływie kilku, kilkunastu czy nawet kilkudziesięciu lat.

Chciałbyś, aby twoje cyfrowe skarby przetrwały wieki. Tymczasem płyty DVD i CD stosunkowo szybko niszczą się od zadrapań, pendrive'y bardzo łatwo zgubić, a twarde dyski są podatne na uszkodzenia. Również poszczególne formaty plików takie jak DOC dokumentów Worda czy XLS arkuszy Excela nie są wieczne, o czym świadczy chociażby wprowadzenie przez Microsoft nowych wersji w Office 2007. Podpowiemy ci, które formaty plików mają przyszłość i jakie rodzaje nośników nadają się najbardziej do archiwizowania dokumentów, fotografii, muzyki i filmów.

Właściwe przygotowania. Zanim rozpoczniesz tworzenie zapasowej kopii swoich zasobów, powinieneś je uporządkować. Posortuj dokumenty, fotografie i muzykę, umieszczając je w oddzielnych folderach. Nadaj im takie nazwy, po których będziesz mógł łatwo zidentyfikować ich zawartość.

Sprzęt i formaty plików starzeją się szybko. Jeśli chcesz mieć dostęp do swoich danych nawet za 30 lat, nie wystarczy wybrać dobrego nośnika. Równie ważny jest długowieczny format plików. Przyczyna jest prosta - gdy wybrany przez ciebie format nie będzie obsługiwane przez ówczesne aplikacje, plik może okazać się bezużyteczny. Jeśli chcesz być pewny, że możesz jeszcze odczytać swoje archiwum sprawdzaj je co kilka lat. Zwróć uwagę na to, czy nadal są dostępne aplikacje obsługujące zawarte w nim formaty plików.

Oprócz tego warto upewniać się, że jest do dyspozycji sprzęt obsługujący użyte do archiwizacji nośniki. Tak jak stacje dyskietek należą obecnie do rzadkości, napędy DVD zniknęły obecnie z netbooków.

Które formaty pożyją długo?

Ten uniwersalny konwerter pomoże ci przekształcić filmy na format MPEG-2.

Ten uniwersalny konwerter pomoże ci przekształcić filmy na format MPEG-2.

Dokumenty. Do długoterminowego przechowywania dokumentów nadaje się m.in. format PDF/A (Portable Document Format / Archive). Został stworzony z myślą o archiwizowaniu dokumentów dostępnych w postaci cyfrowej. Gwarantuje, że będą wyglądały tak samo w każdym komputerze. W przeciwieństwie do konwencjonalnego PDF dokumenty w formacie PDF/A zawierają informacje o użytych w nim czcionkach. Do otwierania plików PDF/A wystarcza bezpłatny Adobe Reader, jednak nie umożliwia on edytowania dokumentów.

Chcąc tworzyć dokumenty PDF/A w aplikacjach pakietu Microsoft Office 2007, musisz zaopatrzyć się w bezpłatny Dodatek pakietu Microsoft Office 2007: Microsoft Zapisz jako PDF lub XPS. W pakiecie Open Office jest to możliwe bez konieczności instalowania jakichkolwiek dodatków.

Pliki multimedialne. Do archiwizowania fotografii świetnie nadaje się popularny format JPG. Wśród plików dźwiękowych najbardziej rozpowszechnił się format MP3. Bardzo wiele aplikacji radzi sobie z odtwarzaniem plików tego typu. Materiał wideo najlepiej archiwizować w formacie MPEG-2. Żaden z nowszych formatów takich jak DivX, XviD czy X.264 nie przyjął się na dobre. Filmy MPEG-2 możesz tworzyć np. za pomocą bezpłatnego programu Format Factory.

Do kopiowania zasobów na inne nośniki wystarczy dobry menedżer plików. Alternatywnie możesz skorzystać ze specjalnego oprogramowania do tworzenia zapasowych kopii, np. shareware'owego FileSync. Do nagrywania na płyty DVD nadaje się m.in. komercyjny pakiet Nero lub bezpłatne aplikacje takie jak ImgBurn czy CDBurnerXP Pro.

Idealna kopia - zalety i wady nośników

Jest wiele typów nośników, które umożliwiają przechowywanie zapasowych kopii danych. Poznaj ich wady i zalety i wybierz te, które najlepiej odpowiadają twoim potrzebom. Informacje o cenach należy traktować jako wartości orientacyjne, bo ulegają częstym zmianom.

Dysk zewnętrzny

Dysk zewnętrzny to dobre rozwiązanie dla użytkowników domowych.

Dysk zewnętrzny to dobre rozwiązanie dla użytkowników domowych.

Dyski zewnętrzne doskonale nadają się do szybkiego, łatwego archiwizowania domowych zasobów. Nie wymagają skomplikowanych czynności instalacyjnych - wystarczy podłączyć dysk do peceta. Maksymalna pojemność napędów tego typu wynosi obecnie 2 TB (czyli 2048 GB). Dyski zewnętrzne dysponują własnym zasilaniem lub nie. Te drugie pobierają energię elektryczną poprzez port USB lub interfejs eSATA-P. Dyski bez zasilacza są znacznie mniejsze, a więc poręczniejsze. Za to oferują przeważnie mniejszą pojemność. Niektóre huby USB ich nie obsługują.

Dysk zewnętrzny

Żywotność 7 lat

Zalety duża pojemność i opłacalność, szybkie i proste archiwizowanie

Wady stosunkowo krótka żywotność, łatwe uszkodzenie przez wstrząs (np. upadek dysku) w trakcie działania

Interfejs eSATA umożliwia znacznie szybszą transmisję danych niż USB, ale jest jeszcze mało popularny. Jeśli zdecydujesz się na model tego rodzaju, koniecznie sprawdź przed nabyciem, czy twój komputer dysponuje odpowiednim gniazdem.

Dyski o pojemności 1 TB można kupić już za ok. 350 zł. Żywotność dysków zewnętrznych nie przekracza 10 lat. Należy je wymieniać co ok. 7 lat.

Wady. Dyski zewnętrzne (zresztą jak i wewnętrzne) ulegają niekiedy awariom na długo przed ich upływem ich przeciętnego okresu trwałości. Oprócz tego dyski zewnętrzne są podatne na uszkodzenia w wyniku uderzeń i wstrząsów (np. gdy dysk spadnie na podłogę). Upewnij się więc, że twój dysk stoi na stabilnym podłożu.

Są już dostępne zewnętrzne dyski SSD (Solid State Disk). Wyposażone są one w pamięć flash i mają podobne wady i zalety co kieszonkowe pendrive'y. Na razie są jednak dużo droższe i oferują mniejsze pojemności niż standardowe dyski twarde.

Podsumowanie. Dyski zewnętrzne to dobre rozwiązanie archiwizowania danych dla użytkowników domowych. Nie są drogie, ale zapewniają duże pojemności. Jednak ich trwałość sięga tylko kilku lat.


Zobacz również