Jak dzwonić tanio? Testujemy polski VoIP!

Rozmowy głosowe, prowadzone za pośrednictwem komputera i Internetu, to przyszyłość - eksperci szacują, że firmy oferujące takie usługi wkrótce zdetronizują tradycyjne 'telekomy'. Również w Polsce pojawiło się już wiele firm, oferujących możliwość dzwonienia przez Internet - za ułamek ceny, którą za podobne usługi trzeba by zapłacić np. Telekomunikacji Polskiej. Postanowiliśmy więc przetestować dostępne na polskim rynku usługi VoIP (przyjrzeliśmy się m.in. nieudostępnionej jeszcze użytkownikom usłudze TeleGG!) - sprawdziliśmy ceny połączeń, ich jakość oraz wygodę korzystania z nich. Zapoznajcie się w wynikami testu i wybierzcie program, który pozwoli Wam zaoszczędzić na rozmowach!

Sygnałem do rozpoczęcia gwałtownych, wręcz rewolucyjnych zmian w obszarze usług VoIP, było wprowadzenie przez popularny głosowy komunikator Skype usługi SkypeOut. Do tego momentu, aby skorzystać z dobrodziejstw VoIP obydwie ze stron musiały posiadać komputer, łącze z Internetem oraz odpowiedni program. SkypeOut upowszechnił możliwość połączeń za pomocą komunikatora internetowego z telefonami stacjonarnymi i komórkowymi.

Wzrastająca popularność usługi SkypeOut pobudziła do działania nasze rodzime firmy. Dotychczas rynek tego typu usług właściwie w Polsce nie istniał, z połączeń VoIP na telefony tradycyjne można było korzystać tylko za pośrednictwem zagranicznych firm. Polskojęzyczne strony, oferujące tego typu usługi (np. Teleaikon), były jedynie pośrednikami, dzięki którym zakupienie konta VoIP nie wymagało wykonania międzynarodowego przelewu czy posiadania karty kredytowej.

Usługi VoIP nie mają dużych wymagań sprzętowych. Aby z nich korzystać potrzebny jest komputera z kartą full duplex (umożliwiająca jednoczesne odtwarzanie i nagrywanie dzwięku) - jedynie bardzo stare komputery mogą nie spełniać tego wymagania. Dodatkowo wymagane są głośniki lub (lepiej) słuchawki, oraz mikrofon. Wszystkie przedstawione rozwiązania działają na komputerach z systemem Windows 98/Me/NT/2000/XP/2003. Firmy oferujące usługi VoIP nie udostępniły dotychczas oficjalnych klientów, działających w innych systemach, jednak można korzystać z oprogramowania opensource. Niestety, aby uzyskać zadowalającą jakość, nie zawsze wystarcza zwykłe połączenie modemowe. Dla przykładu Tlenofon zaleca korzystanie z łącza o przepustowości minimum 115 Kb/s, natomiast Neutron IT twierdzi, że do korzystania z ich usług powinno wystarczyć połączenie modemowe o szybkości 28,8 Kb/s.

Zestawienie kosztów połączeń w polskich usługach VoIP

Ceny za minutę rozmowy.

Porównanie kosztu połączeń VoIP

Porównanie kosztu połączeń VoIP

Zachęcamy również do pobrania pliku PDF z pełnym zestawieniem cen połączeń - można go znaleźć tutaj.

Konflikt między Neutron IT a o2

W ostatnim czasie dwa popularne komunikatory: WPKontakt (związany z portalem Wirtualna Polska) i Tlen (związany z portalem o2) udostępniły funkcjonalne rozszerzenia, umożliwiające połączenie z telefonią tradycyjną - Nawijkę i Tlenofon. Różnica polega na tym, że WPKontakt pojawił się w nowej wersji, natomiast w Tlenie te same możliwości zostały wprowadzone poprzez plugin. Inną istotną kwestia jest to, że Nawijka została stworzona dla Wirtualnej Polski przez zewnętrzną (firmę Neutron IT), natomiast Tlenofon jest firmowany przez o2 - właściciela komunikatora.

W tym samym okresie pojawił się nieoficjalny plugin do "Tlenu" dodający analogiczną funkcjonalność jak Tlenofon, lecz stworzony bez współpracy z twórcami komunikatora. Autorem tego nieoficjalnego rozszerzenia jest Neutron IT firma, która stworzyła i obsługuje Nawijkę - konkurenta Tlenofonu. Dodatek ten - o nazwie o!phone - stał się przyczyną konfliktu między jego twórcami, a właścicielami Tlenu.

Portal o2 oskarża firmę Neutron-IT o podszywanie się ze swoją wtyczką pod usługę Tlenofon, bezprawne wykorzystywanie w reklamach marki komunikatora Tlen i nieuczciwą konkurencję. Z kolei zarząd firmy NEUTRON-IT, oskarża o2 o "kradzież pomysłu i próbę wykorzystania znaku o!phone do ułatwienia zbytu własnej usługi oraz domaga się zaniechania czynów nieuczciwej konkurencji i odszkodowania w wysokości 100 tys. zł., które w całości zostanie przeznaczone na cele społeczne."

Mimo wielu ostrych wypowiedzi obydwu stron, jak na razie osoby korzystające z komunikatora Tlen mogą wybierać między Tlenofonem, a wtyczką o!phone.

Przy całym zamieszaniu, jakie wprowadziło pojawienie się nowych funkcji WPKontaktu i Tlenu, dziwił dotychczasowy brak reakcji giganta wśród polskich komunikatorów - Gadu-Gadu. Jednak jak dowiedzieliśmy się jest to tylko pozorna bezczynność - firma SMS-Express (właściciel GG) współpracuje z Neutron IT w celu dodania analogicznej funkcjonalności do najpopularniejszego w Polsce komunikatora. Dzięki uprzejmości firmy Neutron IT, otrzymaliśmy to oprogramowanie w wersji beta w celu przetestowania usługi, która najprawdopodobniej będzie nosiła nazwę TeleGG.

Tlenofon

Tlenofon

Tlenofon

Jak już wcześniej pisaliśmy, jest to plugin, rozszerzający możliwości komunikatora Tlen. Tlenofon na razie działa jedynie w trybie 'postpaid', co oznacza, że za korzystanie z niego płaci się dopiero po zakończeniu okresu rozliczeniowego i otrzymaniu faktury. W efekcie, aby móc skorzystać z tej usługi, konieczne jest przesłanie papierowej wersji umowy z portalem o2.

Pierwszym warunkiem niezbędnym do skorzystania z Tlenofonu jest posiadanie konta na portalu o2 oraz zainstalowanie komunikatora Tlen. Następnie trzeba wypełnić umowę, wydrukować ją, podpisać, zrobić kserokopię dowodu osobistego i wszystko to wysłać do firmy o2.

Po zarejestrowaniu umowy zostanie nam przesłany e-mail wraz z wersją instalacyjną wtyczki. Wystarczy uruchomić przesłany program, a Tlenofon zostanie dodany do naszego komunikatora.

Jeśli wszystko poszło zgodnie z planem, to od momentu uruchomienia komunikatora mamy możliwość wykonywania połączeń telefonicznych z naszego komputera.

Wybór redakcji PC World Komputer Online - miejsce 1

Tlenofon - miał najlepszą jakość i nie było problemów z połączeniem się na jakiekolwiek numery, pozwala na odbieranie przychodzących rozmów telefonicznych. Niestety rozliczenia za usługę są dostępne na razie tylko w formie postpaid, jednak o2.pl zamierza wprowadzić prepaid w najbliższych dniach. Konto Tlenofonu jest zawsze aktywne niezależnie od ilości wykonywanych rozmów.

Jakość rozmów wykonywanych przez Tlenofon jest zadowalająca. W czasie testów wykonaliśmy wiele połączeń lokalnych, międzymiastowych oraz międzynarodowych. Ich jakość dla osoby dzwoniącej nie odbiegała od standardowych połączeń telefonicznych, jednak osoby odbierające rozmowę zauważały delikatne 'przycięcia' podczas transmisji głosu - nie były to jednak zakłócenia przeszkadzające w komunikacji. Należy podkreślić, że Tlenofon, jako jedyny z testowanych rozwiązań ( sprawdziliśmy również Eteria, Neutron IT, czy Skype), umożliwiał połączenie z telefonami komórkowymi w Portugalii.

Twórcy Tlenofonu przekonują, że w ramach ich usługi istnieje możliwość zarejestrowania stacjonarnego numeru, umożliwiającego odbieranie telefonów przychodzących z tradycyjnych telefonów, na komputerze. Koszt takiego udogodnienia został określony na poziomie 5 zł/miesiąc. Niestety, nie udało się tej funkcjonalności przetestować, ponieważ firma o2 nie była nam w stanie jej udostępnić. Zwykli użytkownicy też nie mają możliwości skorzystania z tej usługi, gdyż - wg informacji pokazujących się w panelu użytkownika - "Z powodu wyczerpania numerów usługa zamawiania numerów jest nieaktywna do około 06.12.2004.". Rozmowy przeprowadzane między numerami Tlenofonu mają być bezpłatne. W niedługim czasie powinna się również pojawić usługa faks2email, umożliwiająca odbieranie faksów za pośrednictwem poczty elektronicznej.

Jakość połączeń oferowanych przez Tlenofon możecie sprawdzić, odsłuchując przeprowadzoną za jego pośrednictwem rozmowę z Jackiem Świderskim założycielem i członkiem zarządu firmy o2.pl. Pobierz plik

Neutron IT

Firma Neurton IT, oprócz działań związanych z aplikacją rozwiązań umożliwiających rozmowy telefoniczne w komunikatorach, stworzyła również własny program do wykonywania rozmów telefonicznych z użyciem komputera - easyCALL.

Neutron IT jest w tej chwili najbardziej uniwersalnym operatorem VoIP, działa w dwóch liczących się komunikatorach Tlen i WPKontakt oraz - niezależnie od nich - w formie programu EasyCALL i za pośrednictwem strony EasyCALL.

Easy Call

Do wykonywania połączeń za pośrednictwem tej usługi, niezbędny jest komputer, program komunikacyjny oraz łącze z Internetem o odpowiedniej przepustowości. W celu skorzystania z tej usługi należy stworzyć konto na stronie http://www.easycall.pl i zamówić usługę następnie trzeba pobrać oraz zainstalować ze strony http://www.easycall.pl program, umożliwiający nawiązanie połączenia. Po rejestracji należy zasilić konto, w tym celu możemy wybrać jedną z czterech opcji opłatę za pośrednictwem: karty płatniczej, mTransferu, Inteligo, czy przelewu.

Wybór redakcji PC World Komputer Online - miejsce 2

Easycall - ma jakość trochę gorszą niż Tlenofon, czasami mogą się zdarzać problemy z połączeniem na zagraniczne numery telefoniczne. Klient easyCALL umożliwia również odbieranie przychodzących rozmów telefonicznych. Zdecydowanym minusem usługi jest konieczność przedłużania aktywności konta przez kolejne wpłaty.

Jakość rozmów wykonywanych dzięki usłudze EasyCALL jest zbliżona do rozmów wykonywanych z wykorzystaniem tradycyjnej telefonii. Jest ona jednak trochę gorsza niż w przypadku Tlenofonu. Jedną z przyczyn może być to, że w celu maksymalnego ograniczenia ilości przesyłanych danych w trakcie rozmowy (a co za tym idzie - w celu ograniczenia 'wysycenia' łącza), dane są transmitowane tylko gdy osoba korzystająca z komputera mówi do mikrofonu. W efekcie czasami mogą zostać obcięte fragmenty słów na początku lub końcu wypowiedzi. Jednak zdarza się to na tyle rzadko, że nie powoduje utrudnień w komunikacji, ani nie obniża znacząco jakości połączenia. Jak zapewnia Michał Jakubowski z Neutron IT, firma prowadzi już prace nad zastosowaniem kodeka, który pozwoli na ograniczenie zużycia łącza przy ciągłym przesyle danych, co powinno rozwiązać powyższy problem.

Klient EasyCALL umożliwia obsługę rozmów przychodzących - dla osób, które wykupiły własny numer stacjonarny. Aktualnie numery udostępnione przez usługodawcę należą do warszawskiej strefy numeracyjnej (prefix 22). Koszt takiego numeru to 5 zł/rok. Rozmowy między numerami zarejestrowanymi w tej usłudze są bezpłatne. Aktualne firma prowadzi testy usługi faks2email, która pozwoli odbierać faksy za pośrednictwem konta poczty elektronicznej.

Niestety, tak jak we wszystkich usługach oferowane przez Neutron IT, konto na które wpłacamy nasze środki ma ograniczony czas aktywności. Po przekroczeniu tego terminu konieczne jest wpłacenie kolejnych pieniędzy, by móc wykorzystać zgromadzone na koncie środki. Wpłata w wysokości 15 zł przedłuża funkcjonowanie konta o 30 dni, natomiast wpłata 50 zł pozwoli na korzystanie z easyCALL przez 90 dni.

Plugin o!phone

Jest to dodatek do komunikatora Tlen, pozwalający na skorzystanie w tym programie z usługi EasyCALL (można go pobrać ze strony http://www.easycall.pl). Oznacza to, że każda osoba posiadająca już konto easyCALL może z niego korzystać do wykonywania połączeń. Proces rejestracji konta jest taki sam jak w usłudze easyCALL. Jedyne, co trzeba zrobić później, to skonfigurować plug-in - tzn. wpisać swój login i hasło na karcie konfiguracyjnej o!phone.

Jakość rozmów jest taka sama jak w przypadku korzystania z oprogramowania easyCALL. Niestety, podobnie jak inne rozwiązania zintegrowane z komunikatorami, w obecnej wersji o!phone nie daje możliwości odbierania rozmów przychodzących.

Nawijka

Nawijka

Nawijka

Jest to usługa działająca w komunikatorze WPKontakt. Tak jak wszystkie usługi firmy Neutron IT, jest ona oferowana w formie prepaid, co oznacza, że zanim zaczniemy rozmawiać, musimy wpłacić określona kwotę na nasze konto.

Podobnie jak w przypadku Tlenofonu, do skorzystania z Nawijki niezbędny jest komputer, komunikator WPKontakt w wersji co najmniej 3.1.0. oraz łącze z Internetem o odpowiedniej przepustowości. Po uruchomieniu komunikatora na pasku zadań pojawia się ikonka Nawijki, lecz przed rozpoczęciem rozmów trzeba doładować konto. Aktualnie jest dostępnych pięć sposobów zasilenia konta: karta płatnicza, przekaz, przelew, mTransfer, Inteligo. Planuje się uruchomienie płatności za pomocą SMS i WAP.

Po wpłaceniu na konto określonej sumy i zarejestrowaniu tego zasilenia przez system, można rozpocząć telefonowanie. Niestety, jeśli pieniądze, które wpłacimy na nasze konto nie zostaną wykorzystane w określonym czasie, konto przestanie być aktywne i aby móc skorzystać z umieszczonych na nim pieniędzy, trzeba dokonać kolejnej wpłaty.

Zasilenie o wartości 5 zł przedłuża okres ważności konta o 30 dni, 15 zł przedłuża o 90 dni, a 50 zł pozwoli wykonywać telefony przez 180 dni.

Wybór redakcji PC World Komputer Online - miejsce 3

Nawijka - korzysta z tej samej platformy co easyCALL jednak jakość rozmów jest trochę gorsza - czasami pojawia się efekt echa (najprawdopodobniej przyczyną jest to że program jest ciągle w wersji beta). W ramach promocji konto uzyskuje dłuższą aktywność niż w easyCALL przy wpłatach o tej samej wysokości. Dużym minusem jest brak możliwości odbierania przychodzących połączeń telefonicznych.

Biling jest dostępny w panelu 'Historia'. Po jego otworzeniu można pobrać historię połączeń wraz z ich kosztem, oraz uzyskać informacje o środkach, które pozostały na naszym koncie.

Jeśli chodzi o jakość rozmów, to nie odbiega ona od tych wykonywanych za pośrednictwem innych usług firmy Neutron. Jedynym mankamentem, wynikającym zapewne z faktu, że komunikator obsługujący usługę Nawijka jest wciąż w wersji beta, jest efekt - echa odczuwalny, gdy obie strony rozmowy mówią jednocześnie.

Jak zapewnia przedstawiciel firmy Neutron IT - Michał Jakubowski - docelowo wszystkie usługi oferowane przez tą firmę będą miały identyczną jakość.

TeleGG

Wersja Gadu-Gadu obsługująca rozmowy telefoniczne powinna się pojawić w najbliższym czasie. W tej chwili pracownicy Neutron IT testują gotowe już rozwiązania i wprowadzają ostatnie poprawki. Jeśli chodzi o jakość rozmów przeprowadzanych z wykorzystaniem TeleGG to niestety nie byliśmy w stanie przeprowadzić pełnych testów, jednakże fakt, że rozwiązanie to korzysta z tej samej platformy, co Nawijka, o!phone i easyCALL pozwala sądzić że będzie ona zbliżona do tych usług.

Niestety nie jest znany cennik usług w TeleGG, ale przykład Nawijki sugeruje, że będzie on taki sam - bądź zbliżony - do oferty EasyCALL.

Jakość połączeń oferowanych przez usługę easyCALL możecie sprawdzić, odsłuchując rozmowę, przeprowadzoną za pośrednictwem usługi easyCALL z Michałem Jakubowskim, prezesem firmy Neutron IT.Pobierz plik

Inni operatorzy

TeleGG

TeleGG

Oprócz usługodawców związanych bezpośrednio z komunikatorami internetowymi, istnieją również firmy działające samodzielnie. Jedną z nich jest Eteria. Niestety, jakość rozmów przeprowadzanych za jej pośrednictwem pozostawia najwięcej do życzenia. W rozmowie z Arnoldem Buzdyganem - jednym z twórców tej usługi - dowiedzieliśmy się że cały czas są prowadzone prace mające na celu poprawienie jakości połączeń. Niewątpliwą zaletą usługi świadczonej przez Eterię jest jej cena oraz rozległość obszaru, który jest nią objęty. Niestety, przy obecnej jakości trudno ją porównywać do połączeń wykonywanych za pośrednictwem innych operatorów VoIP.

Plany rozwoju Eterii nie kończą się jedynie na poprawieniu jakości usług. Jak informuje przedstawiciel firmy, w niedługim czasie podobnie jak o2 czy Neutron IT zamierza ona wprowadzić możliwość przydzielenia użytkownikom własnych numerów telefonicznych, na które będzie można dzwonić z tradycyjnych telefonów. Co ciekawe, w przeciwieństwie do planów konkurencji, uzyskanie numerów byłoby bezpłatne. Planowana jest również usługa fax2email oraz dodanie możliwości korzystania z VoIP za pośrednictwem urządzeń mobilnych (komórki, palmtopy).

Jakość połączeń oferowanych przez Eterię możecie sprawdzić, odsłuchując rozmowę, przeprowadzoną z wykorzystaniem usługi z Arnoldem Buzdyganem z Eterii. Pobierz plik

Oprócz Eterii również firma Tele7, która dotychczas jedynie pośredniczyła w sprzedaży usług, przygotowuje się do uruchomienia własnej platformy VoIP.

Porównanie z SkypeOut

Rozwój polskich usług VoIP został zainspirowany min. przez powstanie SkypeOut usługi pozwalającej na połączenia z tradycyjnymi telefonami za pośrednictwem komunikatora Skype. Mimo to stworzone rozwiązania nie są w stanie całkowicie zdetronizować tego międzynarodowego operatora. Pod względem jakości połączeń oraz cen rozmów międzynarodowych żadna z polskich firm nie jest w stanie w wygrać konkurencji z tym VoIPowym potentatem.

Są jednak obszary, w których rodzime rozwiązania są zdecydowanie lepsze niż Skype. Są one bezkonkurencyjne w kwestii oferowania dodanych usług - np. możliwości przypisania stacjonarnego numeru telefonu do konta VoIP, czy ograniczenia kosztów połączeń lokalnych, międzymiastowych, i na telefony komórkowe. Oferta naszych operatorów VoIP, jest interesująca, gdyż pozwala na praktycznie całkowite zastąpienie tradycyjnego telefonu.

Komentuje Jacek Strzałkowski, rzecznik prasowy Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty

Usługi typu VoIP dotychczas nie były zdefiniowane. Brak jednolitego pojęciowo ich rozumienia powodował, że charakter tych usług mógł być różnie interpretowany. Najogólniej ten rodzaj usługi był rozumiany jako system pakietowej transmisji głosu w technologii VoIP polegający na zamianie sygnałów mowy na dane cyfrowe i przesyłanie ich łączami internetowymi (sieciami teleinformatycznymi). Odróżniało to ten sposób realizacji połączeń, od tradycyjnych usług telefonicznych.

W zależności od przyjmowanej interpretacji o świadczeniu usług VoIP można było mówić w przypadku, gdy np.:

a) dostawca usług umożliwiał realizację tego rodzaju połączeń w ramach świadczenia usługi zapewniania dostępu do sieci Internet (użytkownik jest przyłączony do sieci teleinformatycznej),

b) operator sieci transmisji danych lub podmiot korzystający z sieci innego operatora umożliwiał tranzyt połączeń telefonicznych między sieciami telefonicznymi (użytkownik telefoniczny mógł domyślać się, że korzysta z tego sposobu realizacji połączeń),

c) dostawca usług umożliwiał dostęp do tańszych połączeń telefonicznych (użytkownik telefoniczny świadomie korzystał z usługi oferowanej przez danego dostawcę),

d) operator sieci telefonicznej świadczył usługi VoIP jako usługi tranzytu połączeń telefonicznych w technologii VoIP z wykorzystaniem numeru dostępu do sieci NDS (gorszej jakości i po niższej cenie niż tradycyjne usługi telefoniczne).

Poprzednia ustawa Prawo telekomunikacyjne (obowiązywała do 2 września 2004 r.) wymagała, aby podmiot zamierzających wykonywać działalność telekomunikacyjną posiadał zezwolenie lub zgłoszenie.

Warunki zezwoleń (dla stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej) nie określały technologii wykorzystywanej do świadczenia usług telekomunikacyjnych. Brak jest informacji ilu operatorów telefonicznych świadczyło usługi określane jako "usługi VoIP". W przypadku zgłoszeń przedsiębiorca sam określał przedmiot działalności telekomunikacyjnej.

W związku z tym, że ten typ usługi (VoIP) nie posiadał własnej definicji, działalność ta nie była zgłaszana jako "usługa VoIP". Nie można, więc ustalić ilu operatorów wykonywało wymienioną usługę.

W nowym Prawie telekomunikacyjnym nie występuje określenie usługa VoIP, co nadal może sprawiać trudności w ustaleniu, kiedy świadczona jest tego typu usługa. Przedsiębiorca składający wniosek o wpis do rejestru przedsiębiorców telekomunikacyjnych ma obowiązek podać opis sieci telekomunikacyjnej, usługi lub udogodnień towarzyszących. Z opisu nie musi wynikać jednoznaczna kwalifikacja sieci lub usługi. W przygotowywanym przez Ministra Infrastruktury rozporządzeniu w sprawie określenia wzoru wniosku o wpis do rejestru wskazane mają być podstawowe rodzaje działalności telekomunikacyjnej, w tym m.in. działalność określona jako "usługa tranzytu połączeń telefonicznych w technologii VoIP z wykorzystaniem numeru dostępu NDS", którą można zaliczyć do kategorii usług VoIP.

Problem legalności lub nielegalności usług VoIP wiąże się z trudnościami w ścisłym zdefiniowaniu wymienionej usługi. Generalne Prawo telekomunikacyjne wymaga, aby każda działalność telekomunikacyjna będąca działalnością gospodarczą była wpisana do rejestru (niezależnie od tego, jakimi słowami została określona). Prowadzenie działalności telekomunikacyjnej w zakresie nieobjętym wpisem podlega karze.

Odpowiedzialność z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania usługi przedsiębiorca telekomunikacyjny ponosi na zasadach określonych w Prawie telekomunikacyjnym. Użytkownik końcowy może być narażony na to, że otrzyma usługę o jakości innej, niż ta jakiej oczekiwał. Należy pamiętać o tym, że w przeciwieństwie do połączeń telefonicznych, pakiety głosowe "biegną" po sieci teleinformatycznej różnymi drogami i poprzez różne serwery, stąd nadal może występować zjawisko "zagubienia" lub "spóźnienia się" danego pakietu. Najczęściej usługa typu VoIP może być mylona z tradycyjną usługą telefoniczną oferowaną w publicznej sieci telefonicznej i stąd mogą wynikać ewentualne reklamacje.

Usługa zaliczona do kategorii usług VoIP mogą stanowić konkurencję dla tradycyjnych usług telefonicznych, jeżeli będą oferowane po niższej cenie i przy zachowaniu porównywalnej jakości. Po zniesieniu monopolu TP SA na połączenia długodystansowe (głównie połączenia międzynarodowe) ceny tradycyjnych usług telefonicznych uległy znacznemu obniżeniu, co mogło spowodować zmniejszenie zainteresowania usługami VoIP. Natomiast nadal jest popyt na telefonię internetową, o czym może świadczyć fakt, iż sama TP SA zaproponowała usługi VoIP swoim klientom.


Zobacz również