Jak się tnie w Polsce

Według badania Deloitte, ponad dwie trzecie polskich firm realizuje projekt optymalizacji kosztów, a prawie 75% planuje taką optymalizację w ciągu najbliższych 12 miesięcy. Blisko 40% firm liczy, że uzyska jeszcze ponad 10% oszczędności.

Badanie Deloitte przeprowadzono pomiędzy marcem a majem 2009 roku na grupie dyrektorów finansowych i członków kadry zarządzającej ponad 50 polskich firm. Większość realizowanych projektów obejmuje wszystkie obszary w firmie i przynosi efekty redukcji kosztów pomiędzy 5% a 10% bazy kosztowej.

Kiedy i dlaczego?

Dwie trzecie ankietowanych firm jest obecnie w trakcie programu optymalizacji kosztów a prawie trzy czwarte planuje taki program w ciągu najbliższych 12 miesięcy. 46% ankietowanych ocenia prawdopodobieństwo uruchomienia takiego programu w firmie w ciągu najbliższego roku jako pewne, a dalsze 28% jako bardzo duże. Tylko 4% stwierdza, że jest to mało prawdopodobne lub niemożliwe.

Programy optymalizacji kosztów wdrażane są z różną częstotliwością. Nieco ponad połowa ankietowanych cyklicznie podejmuje takie inicjatywy. Częściej niż raz w roku, albo corocznie, programy takie pojawiają się w co trzeciej firmie. Pozostała część (44%) reaguje jedynie w odpowiedzi na sytuację. Według ponad połowy ankietowanych, programy takie powinny pojawiać się co roku, dalsze 42% uważa, że raz na 2-4 lata.

Spadek rentowności w związku z kryzysem nie jest najważniejszym powodem, dla którego prowadzona jest optymalizacja kosztów. Doświadczyło go na własnej skórze nieco ponad 40% ankietowanych i tyle mniej więcej podaje go jako przyczynę wprowadzenia programu optymalizacji kosztów. 57% badanych jako powód podało ogólną sytuację w gospodarce, a 37% - niższą efektywność kosztową w porównaniu z konkurencją. 16% zamierza uzyskać z oszczędności środki na nowe inwestycje a 10% przygotowuje się do połączenia z innym podmiotem.

Dobre doświadczenia

Potencjał oszczędnościowy kolejnego programu jest w ocenie większości badanych znaczny, dwie trzecie badanych uważa, że redukcje mają szansę sięgnąć powyżej 5%, przy czym 37% ocenia, że powyżej 10%. Dotychczas, programy optymalizacji w badanych firmach w ponad 80% przypadków spełniły bądź przewyższyły zakładane cele. Program cięć powstaje najczęściej na podstawie analizy wewnętrznej, ocenie efektywności procesów w firmie. Deklaruje tak 83% badanych. W przypadku blisko jednej trzeciej firm inspiracji dostarcza też analiza poczynań konkurencji a u jednej piątej firm - oczekiwań inwestora.

Linia cięcia

Dla większości firm najbardziej oczywistym źródłem oszczędności

jest usprawnienie funkcji ogólnego zarządu oraz optymalizacja posiadanego majątku firmy. Działania w tym obszarze nie mają bezpośredniego wpływu na relacje z klientami lub bieżące transakcje. Najbliższy program optymalizacji obejmie ten obszar w ponad 85% firm, co jest wyraźną zmianą w stosunku do poprzednio realizowanych projektów, które dotykały tych kwestii u 70% podmiotów. 73% firm poszuka oszczędności poprzez optymalizację majątku (poprzednio realizowany program oszczędności dotyczył majątku firmy u nieco ponad połowy ankietowanych). Wzrośnie także odsetek programów szukających oszczędności w optymalizacji kosztów produkcji (z 49% do 53%). Natomiast zmniejszy się odsetek programów oszczędnościowych opartych na redukcji wynagrodzeń (z 55% do 53%).

W porównaniu z wcześniejszymi programami optymalizacji kosztów, wyraźnie wzrosła liczba programów obejmujących całą firmę - z 64% do 76%. Do 27% z 20% wzrośnie liczba programów poszukujących oszczędności w działach IT, a z 11% do 20% - liczba programów obejmujących funkcje administracyjne (G&A). Spadnie liczba programów szukających oszczędności w produkcji towarów (z 18% do 8%), finansach (z 18% do 6%) i HR (z 11% do 6%).

Najczęściej stosowanym narzędziem optymalizacji są: ustanowienie kontroli wydatków (deklaruje tak 70% ankietowanych), zmiana poziomu akceptacji wydatków (43%) i zamrożenie rekrutacji (47%). W przypadku 37% firm dokonuje się zwolnień pracowników.

W ocenie ankietowanych, najważniejsze dla powodzenia programu optymalizacji kosztów jest uzyskanie wsparcia kadry zarządzającej i umiejętność zarządzania zmianą. Czynniki te, jako warunkujące efektywność wymienia ok. połowy ankietowanych.


Zobacz również