Jak zostać władcą systemu

W serwerach sieciowych duże znaczenie ma wygoda klientów sieci. Nie mniej ważne jest sprawne zarządzanie systemem. Do realizacji tego zamierzenia niezbędna jest grupa narzędzi o szerokich możliwościach i przejrzystym interfejsie. Po bliższym poznaniu Windows Server 2003 wydaje się, że administrowanie systemem to całkiem przyjemne zadanie.

W serwerach sieciowych duże znaczenie ma wygoda klientów sieci. Nie mniej ważne jest sprawne zarządzanie systemem. Do realizacji tego zamierzenia niezbędna jest grupa narzędzi o szerokich możliwościach i przejrzystym interfejsie. Po bliższym poznaniu Windows Server 2003 wydaje się, że administrowanie systemem to całkiem przyjemne zadanie.

Jednym z celów, jaki sobie stawiają twórcy kolejnych wersji oprogramowania, jest zwiększenie komfortu pracy użytkowników. Przekonajmy się, czy narzędzia dostarczone z Windows Server 2003 są przydatne do sprawnego zarządzania i monitorowania działań systemu i użytkowników.

Dla każdego coś miłego

Microsoft przyzwyczaił użytkowników Windows do administrowania z wykorzystaniem narzędzi okienkowych. Standardowo, w celu zmiany konfiguracji systemu, należy skorzystać z odpowiedniego narzędzia i wybrać kilka opcji. Wraz z pojawieniem się Windows 2000 znacznie zwiększyły się możliwości zarządzania za pomocą programów wiersza poleceń. W Windows Server 2003 wprawny administrator wykona w ten sposób prawie wszystko. Dodatkowo dzięki możliwościom języków skryptowych, automatyzacja często wykonywanych czynności nie jest niczym skomplikowanym.

Zwiększenie liczby narzędzi tekstowych nie zmniejsza znaczenia podstawowego środowiska zarządzania systemem, czyli konsoli MMC oraz jej przystawek. W starszych systemach operacyjnych konfiguracja Windows była wykonywana przy użyciu programów stanowiących oddzielne narzędzia administracyjne. Na przykład w celu zarządzania kontami użytkowników i grup w domenach Windows NT należało uruchomić program usrmgr.exe. Począwszy od Windows 2000, głównym sposobem modyfikacji konfiguracji systemu stało się uruchomianie przystawek konsoli MMC. Warto pamiętać, że w tym wypadku mechanizm zarządzania wykorzystuje dwa elementy. Pierwszy to przystawka, która służy do zmiany ustawień poszczególnych komponentów systemu. Są oddzielne przystawki do zarządzania zasadami grup, lokacjami i usługami Active Directory itp. Drugim elementem jest konsola MMC. Stanowi ona środowisko, w którym uruchamiane są napisane przez programistów przystawki. Bez nich konsola jest bezużyteczna. Wprowadzone przez Microsoft rozszerzenia sposobu zarządzania oferują wiele korzyści, m.in. elastyczność, łatwość modyfikacji, prostą dystrybucję oraz możliwość tworzenia uproszczonych konsoli, przeznaczonych dla mniej zaawansowanych użytkowników. Firmy oferujące oprogramowanie do systemów okienkowych mogą dostarczać własne przystawki do zarządzania aplikacjami.

Administratorzy systemu Windows Server 2003, którzy chcą pracować zdalnie lub zautomatyzować często wykonywane czynności, znajdą dla siebie wiele przydatnych funkcji. Do zdalnego zarządzania można wykorzystać usługi zdalnego pulpitu. Ich konfiguracja nie jest niczym kłopotliwym. Jeżeli nie odpowiada nam tryb graficzny, możemy wykorzystać narzędzia wiersza poleceń. Na przykład grupa poleceń rozpoczynających się od ds*.*, np. Dsadd, Dsmod czy Dsrm, służy do administracji Active Directory. Oczywiście, narzędzia te z powodzeniem mogą być wykorzystywane do tworzenia skryptów. W efekcie powtarzanie takich samych czynności w odniesieniu do wielu serwerów może zostać bardzo uproszczone.

Wykorzystanie konsoli MMC

Konsola do administracji serwerem plików.

Konsola do administracji serwerem plików.

Konsola MMC pełni funkcję interfejsu przystawek służących do zarządzania systemem. Po zainstalowaniu Windows Server 2003 w grupie narzędzi administracyjnych znajdują się skróty do najczęściej wykorzystywanych przystawek. Dodatkowo po skonfigurowaniu jednej z dostępnych ról serwera, kreator przygotowuje konsole zarządzania wybranymi rolami - tak jest na przykład po dodaniu roli serwera plików. W folderze narzędzi administracyjnych pojawia się konsola Zarządzanie serwerem plików. Interfejs większości oferowanych przystawek podzielony jest na trzy części. Pierwsza z nich to pasek menu oraz pasek narzędzi. Poniżej obu pasków są dwa panele. Lewy przedstawia widok folderów, a prawy - szczegóły związane z zaznaczonym obiektem. Klasycznym przykładem konsoli zawierającej takie przystawki jest Zarządzanie serwerem plików.

Automatyczne przygotowanie przez Kreator konfiguracji ról odpowiednich przystawek ułatwia zarządzania serwerem. Jeśli jednak efekty działań kreatora nie są satysfakcjonujące, możemy zbudować własną konsolę, zawierającą potrzebne przystawki. W tym celu należy uruchomić konsolę MMC, wywołując polecenie Uruchom i wpisując mmc. Po naciśnięciu OK jest wyświetlana pusta konsola.

Pusta konsola MMC.

Pusta konsola MMC.

W celu przyłączenia nowej przystawki, z menu Plik wybieramy polecenie Dodaj/Usuń przystawkę. Podobny efekt przyniesie naciśnięcie kombinacji klawiszy [Ctrl M]. W nowym oknie klikamy Dodaj i z listy przystawek wybieramy te, które nam odpowiadają.

<font color="#FF0000">Uwaga! Jeśli chcemy, żeby lista zawierała wszystkie przystawki związane z administracją Windows Server 2003, należy zainstalować na serwerze pakiet narzędzi administracyjnych - Adminpak.msi. Odnajdziemy go w folderze I386 płyty instalacyjnej systemu.

W czasie dodawania przystawki możemy określić jej dodatkowe parametry. Najczęściej dotyczą wyświetlanych komponentów lub komputera, którym chcemy zarządzać. Zaletą stosowania konsoli MMC jest to, że w pojedynczej możemy umieścić grupę przystawek do administrowania tymi samymi komponentami systemu różnych stacji sieciowych. Naciśnięcie przycisku Zakończ zamyka właściwości dodawanej przystawki. Okno z listą elementów nie jest zamykane. Jeśli trzeba, możemy umieszczać w konsoli następne przystawki. Wybór przycisku Zamknij, a następnie OK kończy dodawanie obiektów. Ponieważ przystawki nie muszą być rozmieszczane jedna pod drugą, możemy zbudować podobną do struktury folderów na dysku, kaskadową hierarchię obiektów.

Przykładowa konsola do zarządzania udostępnieniami na dwóch komputerach.

Przykładowa konsola do zarządzania udostępnieniami na dwóch komputerach.

Umieszczanie grup przydatnych przystawek w jednej konsoli nie jest jedyną zaletą MMC. W miarę potrzeb administrator może kształtować jej wygląd. Oprócz standardowych modyfikacji związanych z wyświetlaniem lub ukrywaniem poszczególnych pasków jest opcja pozwalająca na tworzenie tzw. widoków bloków zadań. Widok bloku zadań to przystawka tak przekształcona, że korzystający z niej mogą wykonywać czynności konfiguracyjne w uproszczony sposób. Tworzenie bloków zadań przydaje się, jeśli chcemy powierzyć część zadań związanych z administracją komponentami systemu tym użytkownikom, którzy nie mają dużego doświadczenia w zarządzaniu Windows. Prosty blok zadań może zawierać dokładnie opisane ikony będące wyzwalaczami pojedynczych funkcji lub poleceń. Zamiast standardowego widoku przystawki z wszystkim obiektami, opcjami, parametrami, użytkownik będzie widział tylko te elementy, które chcemy mu pokazać. Dodatkowo możemy ograniczyć liczbę operacji, które będą wykonywane na wyświetlonych obiektach. W czasie zapisywania przygotowanej konsoli MMC określamy tryb jej uruchamiania. Są cztery tryby uruchamiania: autorski, użytkownika z pełnym dostępem, użytkownika z ograniczonym dostępem z możliwością wyświetlania wielu okien i użytkownika z ograniczonym dostępem z możliwością wyświetlania jednego okna. Administrator, któremu dostarczymy konsolę, będzie mógł ją uruchomić w wybranym przez nas trybie. Jeśli nie będzie to tryb autora, wówczas wprowadzanie modyfikacji do konsoli jest zabronione. Tryb autorski wywołujemy, stosując przełącznik /a podczas uruchamiania konsoli z wiersza poleceń lub wybierając z menu podręcznego konsoli opcję Autor. Warto pamiętać, że ograniczenia te nie zapewniają skutecznego zabezpieczania konsoli przed modyfikacją. Dopiero odpowiednie zmiany ustawień profilu użytkownika lub właściwa konfiguracja Zasad grupy, sprawiają, że użytkownicy nie mogą modyfikować konsoli.


Zobacz również