Java - rozsądny wybór

Przedstawiamy najciekawsze narzędzia do tworzenia programów w Javie. Jak się okazuje, nie trzeba do tego kosztownych i rozbudowanych pakietów narzędziowych.

Przedstawiamy najciekawsze narzędzia do tworzenia programów w Javie. Jak się okazuje, nie trzeba do tego kosztownych i rozbudowanych pakietów narzędziowych.

Jeśli dopiero rozważasz, jakiego języka programowania się nauczyć, to odpowiedź jest prosta - Javy. W tym języku powstają aplikacje internetowe, tworzy się programy działające w wielu systemach operacyjnych, a doświadczeni programiści Javy są bardzo poszukiwani. Wraz ze wzrostem popularności pojawia się również coraz więcej narzędzi ułatwiających programowanie. Przedstawiamy te, które uznaliśmy za najbardziej ciekawe i użyteczne. Pominęliśmy opisy najbardziej znanych środowisk do programowania w Javie - Sun Forte, Borland JBuilder czy IBM VisualAge for Java.

BlueJ

BlueJ to narzędzie do nauki programowania obiektowego w Javie przeznaczone dla studentów informatyki (takie były początkowe założenia). Jest to projekt badawczy Monash University stale rozwijany i udoskonalany - w nieregularnych odstępach czasu pojawiają się nowe wersje pakietu. Szczególną uwagę zwrócono w BlueJ na wizualizację struktury programu i interakcję z użytkownikiem, co miało służyć stworzeniu dogodnego środowiska do eksperymentowania (bo przecież tylko eksperymentując, można nauczyć się programowania). Program jest napisany w Javie i działa w Windows 9x/NT/2000, Solarisie i Linuksie (wszystkie wersje powyżej 1.0 działają również w Mac OS). Co ważniejsze BlueJ jest (i będzie) dostępny całkowicie za darmo.

Instalacja

Cały pakiet instalacyjny zajmuje około 1 MB, program jest niewielki i łatwy w obsłudze. Aby go uruchomić musisz mieć zainstalowany pakiet Java SDK (JDK) w wersji 1.2.2 (uwaga - wymagane jest pełne JDK, a nie tylko środowisko uruchomieniowe JRE). Java SDK dla Windows znajdziesz na płycie CD-ROM dołączonej do numeru 4/2000 PCWK (JDK jest zawarte w opublikowanym tam JBuilder Foundation Edition), a wersję linuksową wraz z opisem instalacji JDK w numerze 3/2000 PCWK. Instalacja wygląda podobnie we wszystkich systemach operacyjnych. Utwórz katalog tymczasowy i skopiuj do niego plik bluej-102.jar. Z poziomu linii poleceń (w Windows otwórz Wiersz poleceń) przejdź do tego katalogu i wykonaj polecenie<font color="red"> java -jar bluej-102.jar. Zostanie uruchomiony graficzny instalator. Kliknij przycisk Install. Teraz możesz już usunąć utworzony wcześniej katalog tymczasowy. Program można uruchomić poleceniem bluej z katalogu, w którym program został zainstalowany. Jeśli w czasie instalacji w Windows pojawił się komunikat Bad command or file name, upewnij się, że JDK znajduje się w ścieżce dostępu.

Praca z pakietem

Po uruchomieniu BlueJ, zostanie otwarte jedno okno zawierające menu i diagram klas tworzonego pakietu. Program graficznie prezentuje strukturę klas, pozwala na "wizualną" edycję klas oraz kodu źródłowego. BlueJ posiada wbudowany edytor, debugger, przeglądarkę klas, mechanizm zarządzania projektami, możliwości testowania aplikacji i interaktywnego tworzenia obiektów. W programie możliwe jest utworzenie czterech rodzajów klas: abstract, interface, applet i standard - są to predefiniowane szablony apletu. Po utworzeniu klasa jest reprezentowana przez ikonę na diagramie, a różne kolory oznaczają typy klas (np. zielony to klasa interfejsu). Korzystanie z gotowych szablonów klas ułatwia pracę, ponieważ zwalnia od żmudnego tworzenia apletu od podstaw. Bluej potrafi importować klasy z innych projektów (polecenie Package -> Import Class). Edytor kodu źródłowego zawarty w BlueJ potrafi podświetlać składnię i automatycznie wstawiać wcięcia. Również interfejs programu może początkowo sprawiać nieco problemów, ponieważ BlueJ otwiera równocześnie kilka okien, co powoduje pewne zamieszanie na ekranie. BlueJ ma wbudowany inspektor obiektów (Object Inspector), który umożliwia sprawdzanie wartości poszczególnych zmiennych - jest to bardzo wygodne - szczególnie dla początkujących, gdyż pozwala w ten sposób szybko sprawdzić czy algorytm jest prawidłowy. BlueJ zawiera również wbudowany "wizualny" debugger ułatwiający wyszukiwanie błędów - jest to typowo edukacyjne narzędzie o niewielkich możliwościach, pozwala się jednak zapoznać z technikami śledzenia kodu, wartości zmiennych, kontrolowanego wykonania programu (punkty wstrzymania i przetwarzanie wierszowe). Przykładem korzystania z tego narzędzia jest pakiet "debugdemo" dołączony do BlueJ.

Program pozwala na tworzenie zarówno apletów, jak i samodzielnych aplikacji, potrafi także wygenerować kod HTML apletu. Aplety i aplikacje można uruchamiać albo w przeglądarce WWW, albo w przeglądarce apletów (applet viewer) instalowanej wraz z JDK. W Windows BlueJ używa domyślnej przeglądarki WWW, a w Linuksie uruchamiana jest przeglądarka zdefiniowana w ustawieniach BlueJ. Aby uruchomić aplet wybierz Run Applet z menu kontekstowego uruchamianego prawym przyciskiem myszy na diagramie klas. Do programu dołączono kilka przykładowych apletów - warto do nich zajrzeć, aby oswoić się z pakietem.

JRE czy JDK?

Narzędzia to nie wszystko. Jeśli chcesz tworzyć programy w Javie, potrzebujesz kompilatora, który zamieni kod źródłowy do tzw. bytecode, czyli kodu binarnego. Skompilowane pliki (z rozszerzeniem CLASS) mogą być uruchamiane jedynie przez specjalny "interpreter", tzw. wirtualną maszynę Java (Java Virtual Machine - JVM). Najogólniej mówiąc, przekłada ona operacje zapisane w plikach CLASS na konkretne funkcje systemu operacyjnego, w którym został uruchomiony program. Dzięki temu programy Javy można uruchamiać w dowolnych systemach operacyjnych, do których opracowano JVM. Wynika stąd konieczność instalacji specjalnego oprogramowania (właśnie JVM), które będzie wszystkie te operacje wykonywać. W przypadku przeglądarek WWW i apletów sytuacja jest prostsza, ponieważ odpowiednie komponenty JVM stanowią integralny element współczesnych przeglądarek WWW. Gorzej, gdy będziesz chciał uruchamiać samodzielne - "wolnostojące" aplikacje Javy. Na szczęście odpowiednie oprogramowanie jest dostępne nieodpłatnie i znajdziesz je na naszym CD-ROM-ie. Do wyboru są dwa pakiety - JRE oraz JDK (nazywany również Java SDK). JRE, czyli Java Runtime Environment, zawiera jedynie wirtualną maszynę Java i jest idealnym rozwiązaniem, jeśli chcesz tylko uruchamiać aplikacje Javy - choćby dlatego, że zajmuje o wiele mniej miejsca na dysku. Bardziej interesujący jest jednak JDK (Java Development Kit). Zawiera nie tylko kompilator i maszynę wirtualną Java (w tym także JRE - Java Runtime Environment), ale i wszystkie pliki bibliotek z podstawowymi klasami języka Java, pliki nagłówkowe i kod źródłowy, a ponadto pełną dokumentację wszystkich klas języka Java. Tę dokumentację większość narzędzi programistycznych wykorzystuje w swoim systemie pomocy. Należy pamiętać o wyborze odpowiedniej wersji JDK - najnowsza to 1.3. - ponieważ większość aplikacji napisanych przy użyciu nowszych wersji nie będzie działać ze starszymi.

HotJava 3

Nie jest to narzędzie do programowania, ale wyspecjalizowana przeglądarka WWW firmy Sun, napisana całkowicie w języku Java. Ma większość funkcji zwykłych przeglądarek WWW, ale w tej roli nie jest zbyt użyteczna. Doskonale się natomiast nadaje do testowania poprawności funkcjonowania apletów i aplikacji utworzonych w Javie. Jeśli Twój program będzie działał z HotJavą, a z innymi przeglądarkami nie, oznacza to, że te inne nie są całkowicie zgodne ze standardem Java.

<font color="red">Status: bezpłatna, www.sun.com


Zobacz również