Kalibracja monitora - niezbędnik programowy

Przedstawiamy zestaw kilkunastu programów do kalibracji monitora. Dzięki nim ustawisz prawidłową jasność wyświetlacza, dostosujesz kontrast, poprawisz geometrię i przede wszystkim unikniesz problemów zdrowotnych. Większość aplikacji jest całkowicie darmowa a część z nich nie wymaga nawet instalacji - pobierasz, uruchamiasz, ustawiasz i kasujesz. Dzięki specjalistycznym narzędziom oszacujesz czas reakcji matrycy i sprawdzisz, czy parametry podawane przez producenta są choćby zbliżone do rzeczywistych. Sprawdź czy twój wyświetlacz daje z siebie wszystko.

Prawidłowe ustawienie pracy monitora jest kluczowe, jeśli chcesz mieć dobry wzrok i nie męczyć się po kilku godzinach pracy przed ekranem. Oczywiście nikt nie jest cudotwórcą i ze starego CRT, nie zrobi nowoczesnego wyświetlacza, jednak nawet najnowsze modele LCD, które są źle skonfigurowane mogą przyczynić się do pogłębienia wady wzroku. Jeśli po 3 godzinach przed swoim monitorem jesteś zmęczony, masz załzawione oczy lub boli cię głowa, może to oznaczać problemy z niewłaściwymi ustawieniami sprzętu. Oczywiście przyczyny mogą być inne, dlatego polecamy ankietę Ergonomia pracy w biurze

Od czego zacząć

Zanim zaczniesz zmieniać ustawienia monitora lub pobiegniesz do sklepu po nowy, warto sprawdzić czy na pewno w pełni wykorzystujesz potencjał sprzętu. W naszej poradzie "D-Sub czy DVI?" wymieniliśmy cechy obu standardów podłączenia monitora z kartą graficzną i argumenty przemawiające za złączem cyfrowym. Jeśli masz możliwość skorzystania z DVI, zrób to jak najszybciej - szybko zapomnisz o koszcie kabla (tylko niektóre urządzenia dostarczane są razem z nim w zestawie), kiedy zobaczysz różnicę obrazu. W artykule "Ostro na wizji" zostały przedstawione wszystkie niezbędne informacje na temat zalet i standardów cyfrowego złącza DVI. Pisaliśmy również na temat radzenia sobie z problemem martwych pikseli. Odpowiednie informacje znajdziesz w materiale "Piksele do remontu" oraz "Naprawa uszkodzonych pikseli w LCD - zrób to sam!"

Chcę kupić, ale nie wiem jak

Jeżeli szukasz nowego monitora, który zastąpiłby twój stary, warto abyś przed przeglądaniem oferty konkretnych modeli, zerknął na poradnik "Jak kupować monitor?". Zachęcamy również do regularnego przeglądania sekcji http://monitory.idg.pl , gdzie znajdziesz aktualności na temat nowych produktów, testy sprzętu przeprowadzone przez naszą redakcję oraz zestaw porad. Jeżeli nie znajdziesz odpowiedzi na swoje pytanie, możesz zadać je naszemu ekspertowi - Bartłomiejowi Michalskiemu. We wskazanym wątku na forum możesz przeczytać o problemach innych użytkowników z konkretnymi modelami.

Ustawienie monitora - kilka istotnych spraw

Każdy monitor bez względu na to czy jest to panel LCD, monitor kineskopowy czy plazma warto ustawić tak aby prezentowany przez niego obraz był optymalnej jakości. Co to oznacza? Chodzi o to aby prezentowany obraz był zbliżony do naturalnego. Pewnych cech wpływających na finalny obraz często nie da się przeskoczyć. Tanie panele LCD wyposażone w matryce TN (i najczęściej 6-bitowe kodowanie koloru) zawsze będą prezentowały barwy o niskim nasyceniu i zróżnicowanej palecie barw. Tu żaden program kalibracyjny nie dokona cudu i nie przeistoczy naszego monitora we wzorcowy wyświetlacz, jednak poprawne ustawienie kilku kluczowych parametrów pozwoli optymalnie ustawić monitor i wycisnąć z niego maksimum możliwości.

Uwaga na pułapki sklepowe

Z naszego doświadczenia i obserwacji zakupów dokonywanych przez klientów w sklepach widać, że do zakupu monitora niewiele osób podchodzi z należytą uwagą. Większość koncentruje się na zgłębieniu parametrów technicznych, które często nie mają wiele wspólnego z rzeczywistością. Dodatkowo producenci zdając sobie sprawę z tego, że o zakupie tego, a nie innego monitora często decyduje "pierwsze wrażenie", robią co mogą aby przyciągnąć wzrok klienta do ich produktu. Tu mamy do czynienia z takim ustawianiem fabrycznym monitora, aby jak najatrakcyjniej prezentował się w sklepie. Tak samo jest w przypadku telewizorów i trzeba przyznać, że sposób kalibracji fabrycznej zarówno monitorów LCD i telewizorów LCD w dużej mierze jest podobnie przeprowadzony na potrzeby wystawy sklepowej. Postaramy się w kilku punktach wskazać najczęstsze tricki i metody ich eliminacji tak aby wyświetlacz który pięknie prezentował się w sklepie, wyświetlał obraz dobrze dostosowany do warunków domowych. Dlaczego o tym piszemy, bo wiemy, że wiele osób po kupnie monitora nie zmienia ustawień domyślnych sądząc, że są to ustawienia optymalne.

Jasność

Niewiele monitorów, które testujemy ma fabrycznie rozsądnie ustawioną jasność. Rozsądnie, czyli tak aby po wielu godzinach pracy siedzenia przed monitorem nasze oczy czuły się w miarę komfortowo. Jasny obraz w sklepie to większa szansa na przyciągnięcie wzroku klienta. W domu przed monitorem najczęściej siedzimy w niewielkiej odległości i w takich warunkach wysoka jasność podczas pracy z dokumentami czy surfowaniu w Internecie bardzo przeszkadza. Zdarzają się monitory, które przy ustawieniach standardowych wyświetlają obraz o jasności powyżej 400-450 cd/m2. Praca przy tak ustawionym ekranie oznacza, że już po kilkunastu minutach nasze oczy będą bardzo zmęczone, a w dłuższej perspektywie jest duża szansa na stałe pogorszenie wzroku. Optymalna naszym zdaniem jasność matrycy monitora wykorzystywanego do zadań biurowych to ok 150 cd/m2. Super, tylko skąd użytkownik nie dysponujący odpowiednim sprzętem pomiarowym będzie wiedział ile to jest 150 cd/m2. Niestety nie ma prostego rozwiązania tego problemu. Pewnym wyjściem jest skorzystanie z planszy testowej oprogramowania do ustawienia monitora obrazującej przejścia tonalne w pełnej skali szarości. Jasność monitora należy ustawić na najniższym poziomie przy którym najciemniejszy obszar czarnego pola można odróżnić od kolejnego obiektu (najczęściej prostokąta) obrazującego niższy poziom szarości (tu operujemy regulatorem jasności). To samo dotyczy ustawienia pól obrazujących poszczególne poziomy skali szarości zaczynające się od bieli (korzystamy z regulacji kontrastu). Można się również zdać na własne odczucie i po prostu obniżyć jasność do poziomu przy którym nie będziemy odczuwali zmęczenia wzroku. Zazwyczaj oznaczało to będzie zmniejszenie domyślnej jasności wyświetlacza o 50-80 procent. Jasność można zwiększyć jeśli na monitorze oglądacie filmy (siedząc oczywiście od niego dalej niż zazwyczaj).

Ustawienia predefiniowane

Producenci monitorów prześcigają się w dodawaniu do monitorów funkcji z predefiniowanymi ustawieniami dopasowanymi do wyświetlania określonych treści - np. sport, Internet, text, dynamiczny, itp. Tryby te nie tylko zmieniają ustawienia jasności, lecz także wpływają na balans barw, temperaturę kolorów i inne parametry. Zazwyczaj najgorszym wyborem jest tryb dynamiczny - idealny do prezentacji monitora w sklepie, nie dający się do użytku domowego. Temperatura barw w tym trybie (podobnie w trybie sport) jest bardzo wysoka, co sprawia, że kolory są zimne, ostre, męczące wzrok. Jeśli Wasz monitor oferuje funkcję zmiany temperatury barwowej (wyrażona w Kelvinach) to polecamy ustawić ją na 6500 K. Jeśli temperatura określona jest jako zimna, standardowa, ciepła, to raczej wybierzcie ustawienia ciepłe. Z początku obraz może wydawać Wam się nieco żółtawy, a nawet wpadający w czerwień, lecz gwarantujemy, że po chwili się do niego przyzwyczaicie, a Wasze oczy Wam za to "podziękują". Jeśli już korzystacie z ustawień predefiniowanych to zazwyczaj najlepsze będą te wyrażone nazwami - sRGB, standardowe czy uniwersalne. Często dobrze dobrane ustawienia mają też tryby opisane jako Film czy Video.

Kolory

Podobnie jak w przypadku jasności nie dysponując odpowiednim oprogramowaniem kalibracyjnym i sprzętem trudno jest optymalnie ustawić balans barw monitora, tak aby prezentowane przez niego kolory były jak najbardziej zbliżone do rzeczywistych. Polecamy skorzystać ze wskazanych w artykule programów, które w pewnej mierze pozwalają na skorygowanie istotnych wad w odwzorowaniu barw wyświetlacza. Podczas lat testów spotkaliśmy się tylko z jedną popularną marką monitorów, której produkty prawie zawsze są poprawieni ustawione nie tylko pod względem balansu barw, ale także temperatury kolorów i innych istotnych parametrów. To monitory japońskiego EIZO, które najczęściej plasują się na czele lub w ścisłej czołówce testów. Nie przypominamy sobie aby monitory innych marek były tak rzetelnie przygotowane do sprzedaży. I choć EIZO w sklepie nie "krzyczą" obrazem to radzimy na nie zwrócić uwagę.

Programy

Skoro już zapoznałeś się ze wszystkimi informacjami na temat pracy monitora i chciałbyś prawidłowo skonfigurować swojego CRT lub LCD, powinieneś zainstalować jeden z prezentowanych programów. Jeżeli posiadasz inny system operacyjny niż Windows, możesz skorzystać z KONFIGURATORA MONITORA ONLINE. Znajdziesz tam nie tylko ekrany kontrolne, ale również kilka uwag na temat prawidłowej kalibracji.

CheckeMON 1.1

Zestaw 10 testów przeznaczonych do odpowiedniej konfiguracji monitora. Program wyświetla podstawowe parametry pracy wyświetlacza oraz umożliwia sprawdzenie poprawności wyświetlania kolorów, prawidłowej geometrii obrazu, wyświetlania przejść kolorów, palety barw i wykrywania efektu mory. Narzędzie pozwala przetestować i wykalibrować zarówno monitory LCD, jak i starsze CRT. Po najechaniu kursorem na nazwę testu, użytkownik otrzymuje informację na temat poprawności przeprowadzenia kalibracji oraz uwagi związane z testem.

DarkAdapted 2.2

Program do kalibracji kolorów monitora komputerowego. Każdy parametr można ustawiać oddzielnie, dzięki specjalnym filtrom rozbijającym składowe kolorów na podstawowe barwy (RGB). Korzystanie z programu jest bardzo proste - służą do tego trzy suwaki odpowiadające za każdy kolor. Użytkownik może zapisać ustawienia w pliku.


Zobacz również