Karty 3D

Rok 2003 zapowiada nowe, fascynujące karty 3D. Sprawdziliśmy, które układy grafiki będą nadawały ton w nadchodzących miesiącach.

Rok 2003 zapowiada nowe, fascynujące karty 3D. Sprawdziliśmy, które układy grafiki będą nadawały ton w nadchodzących miesiącach.

Dwaj wielcy, NVIDIA i ATI, będą w tym roku kontynuować wyścig na megaherce. Tyle że, aby sięgnąć po koronę zwycięzcy, trzeba będzie czegoś więcej, niż tylko wysokiej częstotliwości taktowania. Zrozumiałe zatem, że obie firmy stawiają też na możliwie najwyższy stopień realizmu i takie bogactwo detali w grach, żeby optycznie mogły dorównać obrazom kinowym typu Shrek czy Potwory i Spółka.

Trend 1. ATI i NVIDIA na czele

Mniej więcej tak mogłaby wyglądać NV35 z dwoma układami GeForce FX (fotomontaż).

Mniej więcej tak mogłaby wyglądać NV35 z dwoma układami GeForce FX (fotomontaż).

Najwyższej jakości karty będą dostarczać nadal tylko NVIDIA i ATI. Dzięki wchodzącej właśnie do sprzedaży karcie GeForce FX NVIDIA miała szansę odebrać swojemu odwiecznemu rywalowi dopiero co zdobytą palmę pierwszeństwa. Jednak na początku drugiego kwartału ATI zaprezentuje następcę najlepszego dotychczas modelu, Radeona 9700 Pro. Karta, która zgodnie z planem będzie oznaczona jako Radeon 9900 (kryptonim R350), ma stawić czoło serii FX konkurencji. Niedługo później, gdzieś w środku lata pojawią się R400 firmy ATI i nowa wersja GeForce FX NVIDII, dwuprocesorowa karta NV35. Dokładne terminy i dane techniczne obaj producenci utrzymują jeszcze w głębokiej tajemnicy, sądzimy jednak, że obie karty powinny się pojawić na początku trzeciego kwartału. Zapewne będą już obsługiwać DirectX 10. W obliczu tak zażartego wyścigu konkurencja w rodzaju S3, Tridenta czy PowerVR może najwyżej mieć cichą nadzieję, że uda jej się wykroić kawałeczek tortu w segmencie tanich produktów.

Trend 2. Obsługa DirectX 9

DirectX 9 pozwoli nam się cieszyć takim bogactwem szczegółów.

DirectX 9 pozwoli nam się cieszyć takim bogactwem szczegółów.

Podczas gdy ATI już w zeszłym roku, wraz z kartą Radeon 9700 Pro, wprowadził obsługę DirectX 9, NVIDIA dołączyła dopiero w tym roku układem GeForce FX. Różni producenci zapowiedzieli produkty z pierwszym układem NVIDII z obsługą DirectX 9 na koniec stycznia. Prawdziwy wyścig o tytuł najszybszej karty z obsługą DirectX 9 może się jednak rozpocząć dopiero na wiosnę, gdy NVIDIA zacznie dostarczać płytki z układem FX w wystarczającej ilości. Na lato zapowiedziano też karty z obsługą DirectX 9 innych producentów, w tym S3 i SiS. Odpowiednie oprogramowanie jest natomiast ciągle towarem deficytowym. Jak wynika z doświadczenia, potrzeba czasu, żeby producenci gier zrobili użytek z nowych możliwości.

Trend 3. Pamięć DDR jeszcze szybsza

Aby jeszcze bardziej zwiększyć częstotliwość taktowania, zarówno NVIDIA, jak i ATI stawiają na nową generację pamięci DDR. Na karcie GeForce FX pracują specjalnie opracowane przez Samsunga moduły DDR2, taktowane z częstotliwością 500 MHz (efektywnie 1 GHz), które jednak nie są zgodne ze standardem Jedec (organ standaryzacyjny, ustalający normy podzespołów elektronicznych, w tym pamięci DDR-RAM). ATI w nadchodzących modelach stawia na tak zwane pamięci GDDR (pamięć GDDR3 - rozszerzona wersja pamięci DDR, przesyłająca dwa pakiety danych na takt, jak DDR, ale dająca się taktować z częstotliwością do 800 MHz). Zostaną one prawdopodobnie zastosowane w następcy modelu Radeon 9700, czyli R350. Premiery można się spodziewać w połowie roku.

Trend 4. Więcej pamięci lokalnej

Następca Radeona 9700 będzie prawdopodobnie dysponował 256 MB pamięci GDDR3-RAM.

Następca Radeona 9700 będzie prawdopodobnie dysponował 256 MB pamięci GDDR3-RAM.

W tym roku kontynuowane będzie zwiększanie ilości pamięci lokalnej na karcie graficznej. W wyższym przedziale cenowym standardem jest 256 MB, a na rynku produktów masowych ustala się 128 MB. Powodem zwiększonego zapotrzebowania na pamięć są tekstury o wysokiej rozdzielczości w zapowiadanych grach, które będą potrzebowały coraz więcej pamięci RAM na karcie 3D. Przeładowanie tekstur do pamięci głównej komputera trwałoby za długo nawet przez port AGP 8x.

Trend 5. Skomplikowane chłodzenie, duży pobór mocy

Przerośnięty system chłodzenia karty GeForce FX blokuje standardowo również sąsiadujące gniazdo PCI. Jakby tego było mało, wysokoobrotowy wentylator powoduje uciążliwy hałas. Alternatywą jest duży, bezgłośny system chłodzenia pasywnego, który wprawdzie też blokuje sąsiednie gniazdo PCI, ale przynajmniej nie drażni uszu. Oba warianty przekraczają ciężar określony w specyfikacji AGP i podczas transportu komputera mogą uszkodzić kartę. W obliczu tego nowego trendu "heavymetalowego" producenci powinni pomyśleć o nowych metodach mocowania kart. Niezależnie od tego pobór prądu nowoczesnych kart 3D będzie wzrastał w ciągu roku 2003. Już w ubiegłym roku Radeon 9700 firmy ATI pobierał prąd przez oddzielne złącze bezpośrednio z zasilacza komputera; GeForce FX NVIDII kontynuuje tę tendencję.

Trend 6. Grafika zintegrowana na płycie głównej

W roku 2003 skomplikowane systemy chłodzenia staną się standardem, ale ich duża waga może prowadzić do uszkodzenia płyty.

W roku 2003 skomplikowane systemy chłodzenia staną się standardem, ale ich duża waga może prowadzić do uszkodzenia płyty.

Płyty główne ze zintegrowaną grafiką oparte na układzie NVIDII nForce2, są dla oszczędnych całkiem przyzwoitą alternatywą drogich kart AGP. Profesjonalnym graczom nie wystarcza wydajność 3D układu nForce2, porównywalna z kartą GeForce4 MX, jednak w zastosowaniach typu drugi komputer czy obudowa podstawowa (tzw. barebone, czyli komputer PC wyposażony tylko w minimalną liczbę niezbędnych do funkcjonowania podzespołów, mający zwykle układy grafiki, dźwięku i LAN zintegrowane z płytą główną) zintegrowana grafika zapewnia w roku 2003 całkiem wystarczającą wydajność. Zawsze też jest możliwość modernizacji poprzez wykorzystanie znajdującego się na płycie gniazda AGP do montażu wydajniejszej karty.

Trend 7. AGP 8x i nowe nazwy

To, co zaczęło się pod koniec roku 2002, trwa nadal - wszyscy liczący się producenci oferują swoje dobrze już znane karty 3D pod lekko zmienioną nazwą, choć z tym samym zestawem funkcji, jako wersje AGP 8x. ATI na przykład wprowadzi na wiosnę pod kryptonimem RV280 nową wersję Radeona 9000 Pro (RV250). Podobne plany wobec karty Parhelia 8x ma Matrox, choć nie jest jeszcze pewne, czy karta nie będzie dysponowała nowymi funkcjami. Pretekstu do powtórnego wykorzystania produkowanych już kart dostarczyła NVIDIA. Pod koniec ubiegłego roku zarówno karta GeForce4 MX (NV15), jak i rodzina GeForce4 Ti (NV25) zostały uzupełnione o funkcję obsługi AGP 8x i nazwane odpowiednio NV18 i NV28. Trudno jednak uznać w tym roku obsługę AGP 8x za coś więcej, niż dekoracyjną naklejkę na opakowaniu. Obiecywany wzrost szybkości pozostaje bytem niematerialnym, gdyż obiektywne narzędzia pomiarowe nie są w stanie go wykryć. Przeładowanie tekstur przez port AGP do pamięci głównej komputera jest zbyteczne ze względu na dużą ilość pamięci lokalnej na kartach (do 256 MB).

Trend 8. Niedrogie modele dla początkujących

ATI zamierza zaproponować w styczniu kartę Radeon 9100 za mniej więcej 100 euro. Układ grafiki to dobrze znany R200, stosowany od 2001 roku w nieco leciwym już Radeonie 8500. Zarówno układ, jak i pamięć DDR będą taktowane z częstotliwością 250 MHz. Kolejny układ z obsługą DirectX 8 zapowiada Trident na pierwszy kwartał. Cena i częstotliwość taktowania XP4 mają być identyczne, jak u konkurencji. NVIDIA wprowadzi w drugim kwartale kartę NV31 - mocno okrojoną pod względem wydajności wersję GeForce FX. Na razie znana jest tylko cena - około 200 euro. Bezpośrednią konkurentką NV31 będzie R350 firmy ATI, okrojona wersja RV350. To pierwszy układ ATI produkowany w energooszczędnej technologii 0,13 mikrona. Do grona producentów tanich kart dla początkujących chcą dołączyć tego lata: S3, PowerVR i SiS. S3 zaproponuje układ nazwany Delta Chrom, produkowany również w technologii 0,13 mikrona i taktowany z częstotliwościami między 300 a 350 MHz. PowerVR pracuje nad Series 5, niebezpośrednim następcą Kyro 2. Szczegóły techniczne utrzymywane są na razie w tajemnicy. Możemy oczekiwać, że cena nie przekroczy 200 euro. SiS ma zaproponować kartę Xabre, o której wiadomo tyle, że ma kosztować 150 euro, będzie produkowana w technologii 0,13 mikrona i ma mieć osiem potoków renderingu.

Kolekcja FX 2003

NVIDIA Pozostawi swoim partnerom zapewne i w wypadku GeForce FX sporo swobody w zakresie wyposażenia i dodatków do karty. Położyliśmy na szalę nasze doświadczenie i próbujemy zgadnąć, czego można oczekiwać od poszczególnych producentów.

Gainward Znany jest z tego, że spróbuje podkręcić układ jeszcze o kilka MHz. Można oczekiwać szczególnie szybkich kart GeForce FX, taktowanych powyżej zaleceń NVIDII, ale z kiepskim wyposażeniem.

Asus Drogie i luksusowe karty Asusa mają często w pakiecie ponadstandardowy zestaw gier. Również w przypadku GeForce FX liczymy na nadzwyczajne bonusy, jak okulary trójwymiarowe i TV-box.

Leadtek Dotychczas szczególnie znany z dodatków wideo. Można się spodziewać edycji "MyViVo" karty GeForce FX.

MSI Wyróżnia się dobrą ceną i szczególnie obszernymi pakietami oprogramowania. Obok bogatego zestawu gier w pakiecie mogą znaleźć się użyteczne narzędzia wspomagające nowy produkt.

Sparkle Szczególnie tanie karty, ale skromnie wyposażone. Jeżeli zależy ci na taniej karcie GeForce FX, poszukaj produktu tej firmy.

Trendy kart 3D

W wyższym przedziale cenowym standardem będzie 256 MB pamięci RAM. Karty będą coraz częściej wyposażone w skomplikowane systemy chłodzenia i oddzielne złącza zasilania.

Ceny modeli szczytowych pozostaną na wysokim poziomie również w roku 2003. Układy grafiki zintegrowane z płytą główną będą nadal za słabe dla graczy, ale rozpowszechnią się w gotowych zestawach komputerowych.

PCWK radzi: W roku 2003 nastąpi rozkwit zaawansowanych technologii 3D. Zanim producenci gier zastosują nowe technologie, ceny kart spadną do akceptowalnego poziomu. Jeżeli masz dobrą kartę 3D - zaczekaj!


Zobacz również