Kłamstwa, kłamstwa skandaliczne i uśredniony zwrot z inwestycji

ROI - zwrot z inwestycji - jest na ustach wszystkich, zatem efektowne mutacje miary surowej ocenie poddali analitycy Nucleus Research. Dostawcy posługują się na przykład pojęciem uśrednionego zwrotu z inwestycji, inni promują z kolei cumulative ROI - kumulatywny zwrot z inwestycji, oba - jako najprawdziwsze miary wartości inwestycji. Obydwa te mutanty mają znaczenie głównie marketingowe i są źródłem dobrej zabawy specjalistów finansowych - stwierdza tymczasem analiza Nucleus Research.

Skoro wydajesz prawdziwe pieniądze - powinieneś stosować prawdziwe miary do oceny ich zagospodarowania. To z kolei przekłada się na prostą konstatację: jeśli nie znajdziesz jakiejś miary w starym podręczniku swojego kierownika do spraw finansowych - zaniechaj jej i nie oceniał na jej podstawie oceny inwestycji technologicznych - stwierdza we wstępie do analizy cROI i uśrednionego ROI analityk Nucleus Research Rebecca Wettemann.

Uśrednione ROI to średnie wzrosty zysku jakie grupa firm odnotowała po wdrożeniu technologii. Samo w sobie dostarcza zatem pewnych informacji na temat poziomu satysfakcji w tej konkretnej grupie klientów dostawcy; jeśli uśrednione ROI jest wysokie, wówczas, jak zakładamy, wszyscy użytkownicy są szczęśliwi. Uśrednione ROI mierzy więc jedynie zmianę, jakiej doświadczyła pewna grupa firm - nie powie nic o tym, co Twoja firma uzyska z wdrożenia. Nie daje prawdziwej prognozy na przyszłość.

Kumulatywny ROI usiłuje udawać sumę zysków uzyskanych przez konkretną firmę w określonym odcinku czasu. Miara sumuje zyski ze wszystkich rozpatrywanych lat, po czym dzieli przez koszt początkowy. Kumulatywny ROI jest niedoskonały pod wieloma względami. Po pierwsze, może być wykorzystany do oceny dowolnie długiego czasu - nawet całego cyklu życia produktu - a to oznacza, że przyjmuje wielkość kilkukrotnie wyższą niż rzeczywisty zwrot z inwestycji. Jeśli zatem dostawca obiecuje 200% cROI w okresie pięcioletnim - w istocie daje 40% ROI rocznie, a nawet mniej, jeśli wziąć pod uwagę zmianę wartości pieniądza w czasie. Ponieważ agreguje zwroty w sposób nieuzasadniony, cROI daje zawyżony obraz i nie wyjaśnia, jaki ma to wpływ na księgowane rocznie wyniki spółki. Ponieważ wartość zwrotu z wdrożenia technologii ma w czasie charakter wzrostowy, cROI daje ponadto mylny obraz tego, co wydarzy się w decydującym pierwszym roku wdrożenia, oraz na temat okresu zwrotu nakładów (payback period). Miara ta raczej zaciemnia niż rozjaśnia obraz, czy to przy podejmowaniu decyzji o zakupie, czy też przy prognozowaniu zwrotu z inwestycji.

Roczne ROI mierzy zwrot w ciągu roku w stosunku do początkowej inwestycji, dla konkretnej firmy. Niekiedy stosuje się średnie roczne ROI rzutując na okres 3, 5 letni, aby uzyskać najwierniejszy obraz rezultatów. Okres zwrotu to czas potrzebny do uzyskania dzięki inwestycji zysków, nadwyżki względem kosztów początkowej inwestycji. Obie miary są najlepszą bazą do podejmowania decyzji o zakupie i najlepszym narzędziem do przewidywania rozwoju sytuacji - stwierdza analiza Nucleus Research. W odróżnieniu od uśrednionego ROI uzyskiwanego na podstawie badania grupy innych firm, roczny ROI może służyć jako godne zaufania narzędzie do oceny wpływu wdrożenia na wynik finansowych konkretnej firmy. Do skalkulowania rocznego ROI potencjalni nabywcy mogą wziąć pod uwagę koszty i zyski - oraz czas - które są charakterystyczne dla ich firmy, a nie jakiegoś hipotetycznego czy "uśrednionego" środowiska. Co prawda wymaga to strukturalnego podejścia do oceny środków obrotowych i zasobów wydzielonych do projektu i oceny rzeczywistych korzyści jakich spodziewają się użytkownicy (a nie tylko tych o charakterze "marketingowym"), ale jest to jedyna droga do oceny wpływu inwestycji z technologii na zysk lub stratę przedsiębiorstwa w sprawozdaniu finansowym.

Roczny ROI i okres uzyskania z inwestycji zysków razem poprawiają niedoskonałości kumulatywnego ROI. Roczny ROI dostarcza wielkości rzeczywiste a nie "pompowane pod publiczność", zaś ocena okresu zwrotu nakładów dostarcza wiarygodnych informacji na temat rozwoju sytuacji w ciągu 1 - 2 pierwszych lat od przeprowadzenia wdrożenia. I tych miar należy się trzymać. Uśrednione ROI zadowoli bowiem leniwych, a skumulowane ROI - niezbyt przenikliwych - podsumowuje Nucleus Research.


Zobacz również