Klawiatura rozchwiana emocjonalnie

Na dzikiej, jakby nie tkniętej ludzką stopą plaży siedzi kobieta tuląca do piersi dziewczynkę. Tymczasem zdenerwowani marynarze usiłują wyładować na brzeg ogromny fortepian, który jest przecież czymś więcej niż tylko instrumentem...

Na dzikiej, jakby nie tkniętej ludzką stopą plaży siedzi kobieta tuląca do piersi dziewczynkę. Tymczasem zdenerwowani marynarze usiłują wyładować na brzeg ogromny fortepian, który jest przecież czymś więcej niż tylko instrumentem...

Fortepian to ewidentnie najbardziej znany film nowozelandzkiej reżyserki Jane Campion. Dzieło miało swoją premierę w 1993 roku. Niewątpliwie jest to data znacząca - początek lat dziewięćdziesiątych jest bowiem postrzegany jako okres otwarcia się kina na tematy, które wcześniej uznawano za peryferyjne i niewarte uwagi. Lawinę otworzyły dopiero takie filmy, jak Arizona Dream Emira Kusturicy (1993) czy Moje własne Idaho Gusa Van Santa (1991). Świat odkrył nagle, że doświadczenie inności jest, paradoksalnie, chyba najbardziej uniwersalnym, wspólnym dla całej ludzkości doznaniem. To, co ma do przekazania homoseksualista, alkoholik, ktoś chory na AIDS, kaleka, szaleniec lub kloszard - czy wreszcie kobieta pozbawiona głosu przez kulturę hołdującą męskim wartościom - może być, mimo swej wyjątkowości, bardziej wiarygodne dla widzów niż kręcone dotychczas "poprawne" obrazy, w których bohater był mężczyzną bądź kobietą w typie męskim i zajmował się zazwyczaj przywracaniem w świecie patriarchalnego ładu.

Ada McGrath (Holly Hunter), główna bohaterka Fortepianu, różni się od reszty swojego świata do tego stopnia, że właściwie nie wiadomo, czy - chociaż funkcjonuje wewnątrz niego - nadal do niego przynależy. Jest jak obcokrajowiec - odkąd straciła mowę w wieku sześciu lat, nie można się z nią porozumieć. Nawiązując romans z nauczycielem muzyki, a następnie rodząc nieślubne dziecko, udowadnia, że nie ma zamiaru przejmować się surowymi regułami wiktoriańskiej moralności. Unika zresztą jakichkolwiek prób porozumienia, jako łączników ze światem używa ukochanego fortepianu i swojej córeczki Flory (Anna Paquin). Ponieważ nawet w rodzinnym domu jest kimś w rodzaju intruza, nie dziwi się zbytnio, kiedy jej ojciec wydaje ją zaocznie za mąż za Alisdaira, który ciężką pracą usiłuje zbić majątek na eksploatacji zielonej wyspy - Nowej Zelandii.


Zobacz również