Kodeks 46

Psychologiczne science fiction, pokazujące jak już wkrótce wyglądać może nasze życie: wśród komputerów, kart z zapisanym na nich kodem DNA; w raju, który łatwo może okazać się więzieniem.

Psychologiczne science fiction, pokazujące jak już wkrótce wyglądać może nasze życie: wśród komputerów, kart z zapisanym na nich kodem DNA; w raju, który łatwo może okazać się więzieniem.

Kilkakrotnie nagrodzony film science fiction, w którym uwaga twórców skoncentrowała się nie na wizji przyszłości świata, lecz na psychice żyjących w nim ludzi. Na dodatek jest to klasyczny melodramat, czyli opowieść o miłości dwojga kochanków, którzy ze względu na swoją sytuację życiową nie mogą się połączyć. W rzeczywistości Kodeks 46 okazuje się koktajlem schematów społecznych i wynika z niego nie całkiem chyba zamierzona przez reżysera Michaela Winterbottoma konkluzja, że w przyszłości nie zaskoczy nas nic nowego: będziemy się poruszać ciągle wśród tych samych problemów, urazów, ograniczeń i odruchów.

William (Tim Robbins) jest futurystycznym inspektorem śledczym, który dzięki wszczepieniu wirusa empatii jest w stanie wykryć każde kłamstwo, a więc także każde przestępstwo. Maria - grana przez jedną z najzdolniejszych aktorek młodego pokolenia, dwukrotnie nominowaną do Oscara Samanthę Morton - popełniła wykroczenie, bo dopomogła znajomemu w zdobyciu lewych papierów, pozwalających mu odbyć wymarzoną podróż do Indii w poszukiwaniu rzadkiego gatunku nietoperzy. Tak naprawdę to nie były "papiery", tylko elektroniczny dowód osobisty - "papelle", zawierający identyfikację kodu DNA i dający posiadaczowi rodzaj ochrony, umożliwiającej mu swobodne przemieszczanie i przebywanie w strefach bezpiecznego życia. Bo świat przyszłości nie jest bezpieczny. Rozmaite, zdefiniowane i tylko wyspekulowane, zagrożenia czyhają na ludzi na każdym kroku. Dlatego stworzono wydzielone miasta-państwa (jak w starożytnej Grecji), w których usunięto wszelkie niebezpieczeństwa i zorganizowano coś w rodzaju raju na ziemi. Tyle że ludzie w sztucznych rajach nie są szczęśliwi i ciągle marzą o wolności. Jednym z jej przejawów może okazać się miłość, w raju ściśle kontrolowana za pomocą "papelle", by uchronić przed kontaktem seksualnym pary z niepasującymi kodami DNA. Brzmi fantastycznie, ale nie ma w tym nic nowego, bo przecież nawet w starożytnym wieku XX lekarze wyławiali pary, u których występował tzw. konflikt serologiczny (czyli niezgodność grup krwi u małżonków) i odradzali im posiadanie potomstwa, gdyż organizm matki w takim wypadku wytwarza antyciała atakujące rozwijające się w niej dziecko. I także w takich wypadkach zakochani czasem postanawiali sprzeciwić się medycynie i ryzykowali ciążę. I czasem im się udawało. Wiem, bo sam w taki właśnie sposób przyszedłem na świat.

Ale w "Kodeksie 46" owa niezgodność DNA (czyli konflikt serologiczny w wydaniu futurystycznym) urasta do rangi melodramatycznego nieszczęścia, grzebiącego szanse na zrealizowanie uczucia między inspektorem z wszczepionym wirusem empatii a zbuntowaną dziewczyną, którą William najpierw zdekonspirował, a potem z nią uciekł do dzikiego, niechronionego świata, wyglądającego zupełnie jak ten nasz, tu i teraz. Ta miłość nie może się jednak spełnić; futurystyczne kontrolujące ludzi państwo ma na to sposoby - on o wszystkim zapomni i wróci do żony, ona podąży swoją ścieżką, przyjmując na siebie bagaż odpowiedzialności i wspomnień. I to jest niestety skucha - banał niegodny gatunku science fiction. Proponuję jednak przymknąć nań oko, bo film zrobiony jest misternie, scenariusz zawiera wiele interesujących drobiazgów, zaś aktorzy grają świetnie i zgrabnie unikają znanych z innych filmów science fiction schematów. Po obejrzeniu Kodeksu 46 jest o czym myśleć, choć wywołane filmem myśli nie doprowadzą nas do odkrycia żadnych nowych obszarów. Jednak taka gimnastyka na pewno nam nie zaszkodzi.

Informacje

Kodeks 46 (Code 46) © 2003 United Artists/BBC/Revolution Films

Gatunek science fiction

Czas 90 minut

Reżyseria Michael Winterbottom Scenariusz Frank Cottrell Boyce

Zdjęcia Alwin H. Kuchler, Marcel Zyskind

Muzyka Steve Hilton, David Holmes

Obsada Tim Robbins, Samantha Morton, Togo Igawa, Sarah Backhouse, Jonathan Ibbotson, Natalie Jackson Mendoza i inni

Kraj i rok produkcji Wlk. Brytania, 2003

Wydanie DVD

Dźwięk DD 5.1 angielski, DTS angielski, DD 5.1 polski lektor

Napisy polskie

Obraz kolorowy

Format 1,85:1

Płyta jednostronna, jednowarstwowa

Tomasz Raczek Krytyk filmowy i wydawca. Prowadzony przez niego Instytut Wydawniczy Latarnik wydaje książki poświęcone filmowi i mediom. Autor książek "Pies na telewizję", "Karuzela z madonnami" i "Karuzela z herosami". Z Zygmuntem Kałużyńskim stworzyli duet znany z telewizji, publikacji prasowych (Wprost) i książek: "Poławiacze pereł", "Perłowa ruletka" oraz pięciotomowego leksykonu filmowegona XXI wiek "Perły kina". Dyrektor ds. repertuaru filmowego Kina Domowego - Magazynu DVD.


Zobacz również