Konwersja filmów na format DVD

Wielu użytkowników ma w swoich archiwach materiały wideo nakręcone kamerą cyfrową. Gdy zechcesz zaprezentować materiał szerszemu gronu osób, wykorzystując do tego celu telewizor i zestaw kina domowego, mogą pojawić się problemy. Nasz artykuł podpowie ci, jak bez kłopotów przetworzyć film po przegraniu go na twardy dysk komputera.

Wielu użytkowników ma w swoich archiwach materiały wideo nakręcone kamerą cyfrową. Gdy zechcesz zaprezentować materiał szerszemu gronu osób, wykorzystując do tego celu telewizor i zestaw kina domowego, mogą pojawić się problemy. Nasz artykuł podpowie ci, jak bez kłopotów przetworzyć film po przegraniu go na twardy dysk komputera.

Do tworzenia napisów można wykorzystać nawet windowsowy Notatnik.

Do tworzenia napisów można wykorzystać nawet windowsowy Notatnik.

Wspomnienia, które z mozołem nakręciłeś podczas wakacyjnych wypraw w głąb dżungli, spływu kajakiem czy marszu przez piaski Sahary, przysporzą ci wiele radości, gdy wspólnie z przyjaciółmi będziesz je oglądał za pomocą 42-calowego telewizora i zestawu kina domowego w profesjonalnym formacie DVD z multimedialnym menu.

Duży rozmiar ekranu telewizora w porównaniu do niewielkiego monitora sprawia, że znacznie przyjemniej ogląda się w nim swoje filmy niż za pomocą komputera czy laptopa.

Materiał nakręcony za pomocą kamery cyfrowej daje ci wspaniałe pole do sprawdzenia swoich umiejętności reżyserskich oraz zaprezentowania gotowego materiału filmowego swoim przyjaciołom.

Niestety, "co kamera to obyczaj", a formaty, w jakich zapisywane są treści przeważnie nie są kompatybilne ze stacjonarnym odtwarzaczem. Właściwy dobór formatu wejściowego pliku wideo, jak również kodeków użytych do skonwertowania na format DVD, pozwoli ci uzyskać optymalną jakość obrazu i dźwięku, gdy skorzystasz z telewizora. Niestety nawet najlepsze oprogramowanie nie nada rewelacyjnej jakości materiałowi filmowemu o niskiej rozdzielczości i nieoptymalnych parametrach. Bardzo ważne jest zatem poprawne ustawienie w kamerze opcji rejestrowania tak, aby filmy po konwersji nie przypominały wielkiego zlepku ruszających się pikseli.

Formaty wejściowe

Standardowym i najpopularniejszym formatem mimo upływu lat pozostaje AVI (Audio Video Interleave), utworzony w roku 1992 przez programistów zespołu Billa Gatesa. W skład jego specyfikacji wchodzą znane wszystkim kodery obrazu, m.in. najpopularniejsze DivX, XviD, Indeo czy MPEG-4.

Plik w formacie AVI składa się z trzech zasadniczych części. Pierwsza to nagłówek, który zawiera informacje (tzw. metadane) dotyczące rozmiaru obrazu i liczby klatek. Druga zawiera właściwe dane audiowizualne, a trzecia - czyli ostatnia - przechowuje informacje o położeniu pozostałych części w pliku.

Oprócz wymienionego jest wiele innych, konkurencyjnych, znacznie młodszych formatów, przed którymi mogą jeszcze otworzyć drzwi producenci sprzętu elektronicznego. Mowa tutaj m.in. o takim kontenerze multimedialnym (jak brzmi ogólna, fachowa nazwa), jak RMVB (ang. RealMedia Variable Bitrate), który charakteryzuje wyjątkowo duży poziom kompresji wideo przy jednoczesnym zachowaniu bardzo dobrej jakości obrazu. Nowym i ciągle zdobywającym popularność formatem jest x264, w którym pliki wyjściowe są porównywalne pod względem rozmiaru do RMVB, jednak oferują zdecydowanie lepszą jakość. Ze względu na konieczność stosowania dużej mocy obliczeniowej potrzebnej do ich kodowania i dekodowania, obecnie nie są i w najbliższej przyszłości nie będą wykorzystywane w kamerach cyfrowych. Jednakże to one mają w przyszłości największe szanse wyparcia wysłużonego formatu AVI. Porównanie cech najważniejszych formatów znajdziesz w tabeli Wady i zalety formatów wideo.

Kodeki

Obsługa programu Subtitle Tool jest niezwykle intuicyjna.

Obsługa programu Subtitle Tool jest niezwykle intuicyjna.

Wiesz już nieco o formatach, pora zająć się kodekami (CODer/EnCoder). Dla niektórych są tożsame z formatami danych, jednak to co innego. Najprościej rzecz ujmując, kodeki to programy do przekształcania strumienia danych. Można je podzielić na grupy, w których jedne zajmują się przetwarzaniem obrazu, a drugie - dźwięku. Oddzielnie są praktycznie nieprzydatne, jednak jeśli dźwięk połączy się z obrazem i doda się do niego informacje o składowych, to otrzymamy strumień danych multimedialnych gotowy do użytku. Do takiego łączenia wykorzystuje się kontenery multimedialne.

Lista kodeków osiąga ogromne rozmiary, ale naprawdę wystarczy znać podstawowe, z którymi można się spotkać na co dzień. Oto one:

  • kodeki audio (dźwięku): MP1 - MP3, OGG, WMV, AAC i AC3
  • kodeki wideo (obrazu): DivX, H.264. MPEG-1, MPEG-2, MPEG-4, XviD, Windows Media Video. (RYSUNEK5)

Może ci się nasunąć pytanie, skąd zdobyć programy, aby móc używać kodeków w swoim komputerze? Odpowiedź jest prosta - w XXI wieku, czyli w dobie Internetu, można je pobrać z zasobów globalnej Sieci. Większość z nich jest zupełnie bezpłatna, a ponadto nie ma potrzeby wyszukiwania oddzielnie każdego z nich. Stale powstają nowe tzw. paczki kodeków, które zawierają zbiór wszystkich niezbędnych elementów do kodowania czy dekodowania obrazu i dźwięku. Informacje, skąd pobrać oprogramowanie, podajemy w tabeli Adresy stron WWW producentów oprogramowania i koderów.

Do konwersji można polecić z pełną odpowiedzialnością trzy takie zbiory. Pierwszy z nich to ACE Mega Codec Pack 6.03 (w chwili przygotowywania tego artykułu to najnowsza wersja) węgierskiej firmy Kami. Jego rozmiary są z pewnością spore (ponad 50 MB), ale to naprawdę potężny kombajn, zawierający wiele niezbędnych narzędzi do konwertowania na format DVD. Drugi, podobny zbiór, stanowi K-Lite Codec Pack produkcji Codec Guide, dostępny w kilku wersjach, dostosowanych do różnych potrzeb. Jego zaletą jest bardzo częste ukazywanie się aktualizacji i niewielkie rozmiary pliku (od 6 do 10 MB). Ostatni godny uwagi jest XP Codec Pack (obecnie już w wersji 2.4.0). Instaluje wszystko, co będzie ci potrzebne do obróbki, a ponadto ma praktyczną opcję Update - jednym kliknięciem możesz bez najmniejszego wysiłku zaktualizować wszystkie używane kodeki. Warto polecić tym, którzy mają stały dostęp do Internetu - czyli bardzo wielu osobom.

Jeżeli przedstawiony sposób zdobycia koderów wydaje ci się za prosty, a czujesz się zaawansowanym użytkownikiem, możesz każdy z nich wyszukać, pobrać, aktualizować i zainstalować oddzielnie. Jednakże trzeba na to poświęcić regularnie trochę czasu. Zostanie ci to jednak wynagrodzone w przyszłości, ponieważ instalowanie pojedynczych, niezbędnych w danej chwili kodeków, znacząco wpływa na szybkość późniejszego konwertowania obrazu. Różnice - w zależności od wydajności komputera - są dosyć znaczące.

Natomiast jeśli nie ma dla ciebie znaczenia strata nawet kilkudziesięciu minut w czasie konwertowania jednego filmu, śmiało można polecić wykorzystanie jednej z gotowych paczek. Instalując je, zachowaj ostrożność i czytaj uważnie każdy komunikat na ekranie. Zbyt pochopne instalowanie programów z wszystkimi domyślnie zaznaczonymi opcjami oraz szybkie przechodzenie do kolejnej karty może spowodować, że wraz z kodekami zainstalujesz na przykład testową wersję DivX Playera. Na taką niespodziankę, niekoniecznie przydatną, możesz się natknąć przy instalowaniu oddzielnego kodeka DivX.

Napisy

W tym oknie programu VirtualDub możesz, jeśli to konieczne, zmienić liczbę klatek na sekundę.

W tym oknie programu VirtualDub możesz, jeśli to konieczne, zmienić liczbę klatek na sekundę.

Znasz podstawy budowy pliku multimedialnego, wiesz skąd się bierze wizja i dźwięk, możesz więc przejść do tworzenia napisów z komentarzem do konwertowanego filmu. Przerabiając wakacyjne wspomnienia na format akceptowany przez twój odtwarzacz DVD, zapewne chciałbyś dodać (np. na dole ekranu) swoje komentarze w postaci dodatkowych podpisów do poszczególnych scen. W końcu wspomnienia, do których dodane jest słowo komentarza czy wyjaśnienia, zapisują się w pamięci znacznie przyjemniej i pozostają w niej na dłużej. Wracając do filmu nawet po upływie długiego czasu, możesz sobie wiele przypomnieć z komentarzy, którymi przed laty go opatrzyłeś. Jeżeli uznasz, że są zbędne, w każdej chwili możesz je wyłączyć i oglądać film bez napisów. Na etapie ostatecznego konwertowania materiału masz możliwość dodania owego tekstu. Najważniejsze jest dostosowanie się do przyjętych standardów. Wśród użytkowników najbardziej popularne są MicroDVD, SRT, MPL czy TMP.

Najłatwiejszy do utworzenia z amatorsko-hobbystycznego punktu widzenia jest plik w formacie TMP - wystarczy utworzyć zwykły plik tekstowy z zachowaniem konwencji początku wiersza hh:mm:ss: słowa komentarza. Zapisz go pod dowolną nazwą, jednak z rozszerzeniem .txt. Jeśli do przygotowania napisów użyjesz prostej, bezpłatnej aplikacji Subtitle Tool's, będziesz mógł go przekształcić na format rozpoznawany przez program kodujący. Wspomniany program można pobrać ze strony www.tomzavodny.cz/program/subtool/index_en.php. Nie wymaga on instalowania i jest intuicyjny w obsłudze. Po otwarciu programu kliknij Open i wskaż lokację pliku z komentarzem, np. c:\film z wakacji\komentarz.txt. Nie ma znaczenia, jak długie są komentarze, ważne tylko, żeby trzymać się standardu zapisu, czyli wspomnianej formuły hh:mm:ss. Po wczytaniu napisów kliknij kartę Check consistency, która umożliwi m.in. usunięcie pustych wierszy. Teraz wystarczy kliknąć Save, wybrać odpowiedni format napisów i... gotowe. (RYSUNEK2)

Łączenie materiału

Okno AVI Information zwiera wiele przydatnych informacji o pliku wideo.

Okno AVI Information zwiera wiele przydatnych informacji o pliku wideo.

Skoro już wiesz, z czym przyjdzie ci się zmierzyć, pora powiedzieć, jak przekonwertować materiał, który pochodzi nie tylko z twojej własnej kamery. Może się zdarzyć, że otrzymasz film nakręcony sprzętem znajomych, który byłby uzupełnieniem twojego dzieła. Zakładając, że masz kamerę marki X, a przyjaciele sprzęt marki Y, możesz się spodziewać kłopotów. Przyczyna jest dość prosta. Zapewne będziesz miał do czynienia z zupełnie innym kodowaniem, a co za tym idzie - ze strumieniami (tzw. bitrate) obrazu i dźwięku o różnej szerokości. Oznacza to, że bez odpowiedniej obróbki wstępnej nie połączysz w całość takich materiałów. Na szczęście są narzędzia do rozwiązania tego problemu. W łączeniu filmów pomoże bezpłatny program o wielkich możliwościach - VirtualDub. Choć interfejs przemawia w języku Hamleta, aplikacja jest intuicyjna i prosta w obsłudze. Z naszymi wskazówkami nie sposób się pogubić. Po pobraniu VirtualDuba ważne pierwsze uruchomienie wykonaj za pomocą pliku auxsetup.exe, a następnie wybierz opcję Install handler. Jest to konieczne, aby doinstalować do systemu operacyjnego odpowiednie biblioteki DLL. Na tym etapie w systemie powinny być również kodeki (np. z jednej z przedstawionych paczek). Następnie każdorazowo klikasz plik VirtualDub.exe, aby uruchomić aplikację. Po przywołaniu programu ukaże się skromne okno z dwoma ekranami.

Adresy stron WWW producentów oprogramowania i koderów

Adresy stron WWW producentów oprogramowania i koderów

Zacznij od załadowania pierwszej części materiału. W tym celu wybierz z menu File | Open video file (lub użyj kombinacji klawiszy [Ctrl O]). Dwukrotnie kliknij wybrany plik. Jesli po tej operacji na ekranie ukaże się tabelka z komunikatami o błędach, możesz ją spokojnie zignorować - wystarczy kliknąć klawisz OK. Teraz musisz zbadać film, który został otwarty - sprawdzić, jego typ, poziom kompresji audio/wideo, liczbę klatek na sekundę (tzw. framerate) i rozdzielczość obrazu. Informacje te będą niezbędne, gdyż docelowo wszystkim częściom materiału musisz nadać identyczne wartości.

Pora przejść do czynów. Wybierz File | File Information. Pojawi się tabela z wieloma informacjami o zawartości pliku. W górnej części, nazwanej Video stream, znajdziesz dane obrazu. Spokojnie - nie wszystko będzie dla ciebie istotne. Opcja File size/fps informuje o rozdzielczości (np. 576x320) oraz liczbie klatek na sekundę (np. 25 - czyli wielkość standardowa dla systemu PAL).

Kolejna istotna sprawa to Decompressor - jest to rodzaj kodeka (np. XviD MPEG-4). Przejdź do sekcji Audio stream, czyli informacji dotyczących dźwięku. Możesz tu sprawdzić liczbę kanałów i rodzaj kompresji, jednakże i te informacje nie będą dla ciebie istotne, ponieważ w wypadku dźwięku możesz pozwolić sobie na dekompresję (w wypadku wideo musisz polegać na kompresji). Niestety, obraz trwający 10 sekund zajmuje ok. 500 MB na twardym dysku. Wyobraź sobie kilkugodzinny film.

Skoro zebrałeś już niezbędne informacje o każdym elemencie przyszłego filmu, pora zadecydować, jakie wartości parametrów (koniecznie takich samych) ma mieć każda część materiału filmowego.

Jak wybrać najlepiej? Jeśli chodzi o liczbę klatek, generalnie wartość powinna być jednakowa, lecz nie ma znaczenia, jaka - wybierz najmniejszą, którą ujrzysz przy sprawdzaniu filmu. Przy wyborze rodzaju kompresji można by polemizować, jednak my polecamy DivX-a.

I najistotniejsze - rozdzielczość. Wybierz zawsze najmniejszą z wszystkich dostępnych w łączonych partiach, aby nie pojawił się problem interpolacji, która polega na sztucznym zwiększaniu rozdzielczości materiału, który ma niższą rozdzielczość. Wówczas film o gorszych parametrach zostaje automatycznie przekonwertowany tak, że zyskują one wysokie wartości, co zdecydowanie wpływa zarówno na jakość, jak i proporcje obrazu.

Gdy zanotujesz wszystkie niezbędne parametry swoich filmów, czas na kolejne działania. Załaduj pierwszy fragment. Z menu wybierz Audio | Full processing mode, co da ci dostęp do opcji kompresji dźwięku. Kliknij Audio | Compression, zaznacz na samej górze No compression (PCM) i kliknij OK. Przejdź do ustawień obrazu (Video | Fast recompres). Teraz możesz ustawić liczbę klatek. Użyj do tego menu Video | Frame Rate. Zaznacz pole wyboru Change frame rate to i wpisz np. 25. Jak zwykle potwierdź ustawienia, klikając OK.

Zalety i wady formatów wideo

Zalety i wady formatów wideo

Przywołaj menu Video | Compression. Na ekranie pojawi się okno z rodzajami kompresji. Jak wspomnieliśmy, najlepiej wybrać DivX (uwaga: nazwa może się różnić zależnie od wersji kodeka zainstalowanej w twoim systemie). Wszystkie inne wartości na tym ekranie pozostaw domyślne i kliknij Configure. W opcjach konfiguracji kodera przejdź do Video i sekcji Video settings. Musisz zaznaczyć opcję Enable resize, a następnie podać oczekiwaną rozdzielczość obrazu w pikselach (np. 640x352). Ponownie potwierdź kliknięciem OK. Teraz pierwszy fragment jest gotowy do przekształcenia na ujednolicony format. To dobry moment, aby zająć się treścią materiału - bardzo łatwo możesz z niego usunąć te sceny lub urywki, których nie chcesz prezentować szerszej publiczności, np. ze względu na ich kontrowersyjny charakter czy marną jakość obrazu. Suwak pod ramką z obrazem przesuń do interesującego momentu i naciśnij klawisz [Home]. Analogicznie postępuj z końcem wycinka, naciskając tym razem klawisz [End]. Zauważ, że na osi czasu obszar stanie się szary. Teraz pozostaje naciśnięcie kombinacji klawiszy [Ctrl X]. Usunięta scena nie ujrzy światła dziennego.

Teraz trzeba zapisać fragment filmu przygotowany ostatecznie do przeróbki. Skorzystaj w tym celu z menu File | Save as AVI (lub po prostu naciśnij klawisz [F7]), podaj nazwę pliku, np. wakacje_cz1.avi, i potwierdź przyciskiem Zapisz. Komputer zacznie przetwarzać dane, a czas tej operacji zależy od długości fragmentu oraz mocy obliczeniowej peceta. Jedno jest pewne - musisz się uzbroić w cierpliwość i pozwolić procesorowi wykonywać w spokoju zlecone mu zadanie.

Tak wygląda kadr przygotowanego materiału wideo z przykładowym napisem.

Tak wygląda kadr przygotowanego materiału wideo z przykładowym napisem.

Gdy upora się z przygotowaniem pierwszej części, tak samo musisz opracować każdą z pozostałych części materiału. Uzyskasz kilka plików, które należy złączyć w całość. Otwórz ponownie VirtualDuba i wczytaj pierwszą część filmu. Następnie dodaj kolejne części, korzystając z menu Video | Append AVI segment - wskazuj kolejno następny element aż do ich wyczerpania. Przed zapisaniem połączonego pliku musisz jeszcze wyłączyć kompresję obrazu i dźwięku, aby program nie wykonywał po raz kolejny tej samej operacji. Podwoiłoby to czas przygotowania, a kolejna kompresja spowodowałaby obniżenie jakości. Zaznacz opcje Video | Direct stream copy i Audio | Direct stream copy. Teraz możesz zapisać materiał w całości, używając klawisza [F7] lub menu File | Save as AVI.

Gotowy materiał

W ten sposób samodzielnie przygotowałeś wybrany materiał audio/wideo z kamery cyfrowej do kolejnej fazy obróbki. Ponadto, wyposażając swój komputer w zestaw niezbędnych kodeków oraz plików tekstowych z komentarzami, możesz przejść do kolejnego etapu, czyli właściwej konwersji na format DVD. Sposób wykonywania tej czynności przedstawimy za miesiąc, w drugiej części artykułu.


Zobacz również