Krok w przyszłość

Któż z nas nie chciałby mieć w domu robota, z którym mógłby porozmawiać jak z R2D2 z "Gwiezdnych Wojen"? Kto wie, być może już za kilka lat będzie to realne.

Któż z nas nie chciałby mieć w domu robota, z którym mógłby porozmawiać jak z R2D2 z "Gwiezdnych Wojen"? Kto wie, być może już za kilka lat będzie to realne.

Stara mądrość głosi, że lenistwo jest matką większości wynalazków (nieliczne pozostałe są dziełem przypadku). Na następnych pięciu stronach opisujemy technologie, które jeszcze kilkanaście lat temu mogłyby spokojnie zagościć na stronach dobrej książki z gatunku SF. Wszystkie obiecują, że ułatwią i uprzyjemnią nasze życie.

Żadna nie jest jednak czystą fantazją literacką. Wszystkie te futurystyczne rozwiązania udało się już konstruktorom wykorzystać w praktyce. Niektóre technologie, takie jak Bluetooth, są w pełni gotowe do triumfalnego wkroczenia na rynek. Inne - na przykład komputerowe przetwarzanie języka naturalnego - dopiero raczkują, wykorzystane w prototypach urządzeń. Natomiast wszystkie mają szanse zagościć na dobre w naszych domach i biurach w ciągu najbliższych dziesięciu lat. Jeśli tak się stanie, wówczas wiele czynności będzie się wykonywać zupełnie inaczej niż dzisiaj. Niewiele brakuje do zrealizowania następującego scenariusza: siedzisz w fotelu i czytasz najnowsze wydanie gazety, wydrukowane na elektronicznym papierze. Wbudowany w papier układ Bluetooth na bieżąco bezprzewodowo aktualizuje zawartość gazety, podczas gdy Ty wyjaśniasz podręcznemu robotowi, posługując się zwykłym językiem, jak powinien przyrządzić Ci kawę.

Bluetooth - świat bez kabli

Wchodząc do przeciętnego biura, błyskawicznie się przekonasz, że era komputerów pracujących samodzielnie i niepodłączonych do sieci jest już historią. Równie szybko jednak uświadomisz sobie, że właśnie jesteś w szczytowym momencie epoki kabli. Kable łączą wszystko - komputery w sieci, komputery z urządzeniami peryferyjnymi, telefony z centralami. Pół biedy, jeśli odpowiednią infrastrukturę przewidziano już podczas projektowania budynku. Nawet wówczas jednak dodanie nowego stanowiska pracy wymaga tak prozaicznych czynności, jak przygotowanie kabla sieciowego łączącego komputer z gniazdkiem. Wiele operacji byłoby dużo łatwiejszych, gdyby komputery, akcesoria komputerowe, telefony i inne urządzenia mogły się porozumiewać bezprzewodowo.

Okazuje się, że nie jest to już dzisiaj fantazja. Rozwiązanie problemu to Bluetooth - technologia opracowana przez dziewięć potężnych firm komputerowych i telekomunikacyjnych, wśród których są tacy potentaci jak Nokia, Ericsson, IBM i Intel. Pozwala ona umieścić nadajnik i odbiornik radiowy o małej mocy w układzie scalonym wielkości znaczka pocztowego. Urządzenia wyposażone w taki układ mogą przesyłać dane i głos na niewielkie odległości (typowy dystans wynosi 10 metrów, można go zwiększyć za pomocą wzmacniacza) przy prędkości transmisji na poziomie 1 Mb/s, wykorzystując pasmo o szerokości 80 MHz wokół częstotliwości 2,4 GHz. Pasmo to na całym świecie zwolnione jest z opłaty za licencję, co na pewno przyczyni się do upowszechnienia nowego standardu.

Ponieważ do transmisji wykorzystuje się technologię radiową, komunikujące się ze sobą urządzenia nie muszą być ustawione w jednej linii, co jest jedną z podstawowych wad dość popularnego złącza na podczerwień (IrDA). W specyfikacji technologii Bluetooth przewidziano także odpowiednie mechanizmy gwarantujące poufność i bezpieczeństwo transmisji - dane są szyfrowane, a zanim zostanie nawiązane połączenie, można zażądać uwierzytelnienia użytkowników. Jeśli w pobliżu znajdzie się kilka urządzeń z modułami Bluetooth (maksymalnie osiem), wówczas utworzą sieć pikonet, dzieląc jeden kanał. Jeśli urządzeń jest więcej niż osiem, wówczas poszczególne pikonety będą tworzyły sieci rozproszone (ang. scatternet).

Jakie są zastosowania nowej technologii? Prawie nieograniczone, ale wymieńmy najbardziej typowe, przewidziane w wersji 1.0 specyfikacji i w wypadku których już dziś dostępne są stosowne urządzenia, przynajmniej egzemplarze pokazowe.

Bluetooth

Technologia Bluetooth umożliwi bezprzewodowe łączenie niemal dowolnych urządzeń elektronicznych, poczynając od komputerów i telefonów, poprzez aparaty cyfrowe, nośniki danych, odtwarzacze MP3, systemy nawigacji i wiele innych. Wykorzystuje zwolnione we wszystkich krajach z opłaty licencyjnej pasmo radiowe 2,4 GHz. Zaangażowanie największych firm na rynku komputerowym i telekomunikacyjnym sprawia zaś, że Bluetooth powinien się stać faktycznym standardem jeszcze przed końcem 2001 roku.

Wyobraź sobie lekko zmodyfikowany telefon. Jedno urządzenie pełni funkcję aparatu bezprzewodowego, którego stacja bazowa podłączona jest do linii analogowej lub ISDN. Jeśli wyjdziesz poza zasięg stacji bazowej, wówczas aparat automatycznie przełącza się w tryb telefonu komórkowego. Natomiast gdy w swoim zasięgu znajdą się dwa telefony z układami Bluetooth, wówczas nawiązują łączność bezprzewodową, nie narażając właścicieli na dodatkowe opłaty. Można wykorzystywać stacje przekaźnikowe, dzięki którym wewnętrzna sieć telefoniczna będzie działać w całym budynku.

Innym dobrym przykładem są konferencje i wszelkiego rodzaju spotkania, podczas których odbywają się prezentacje. Jeśli uczestnicy konferencji muszą korzystać z własnych komputerów przenośnych, brak wystarczającej liczby gniazdek sieciowych przestaje być problemem. Dowolne pliki mogą być błyskawicznie przesłane do wybranych osób drogą radiową. Jeśli zaś chcesz z kimś w przyszłości utrzymywać kontakt, komputery bez problemu wymienią się elektronicznymi wizytówkami.

Typowym zastosowaniem technologii Bluetooth powinna się stać synchronizacja danych. Załóżmy, że będąc poza biurem, wpisałeś w swoim palmtopie termin spotkania. Natychmiast po wejściu do biura palmtop wyśle - bez Twojego udziału - tę informację do komputera stacjonarnego, odpowiednio synchronizując kalendarze.

We wszystkich wymienionych do tej pory przykładach wykorzystana była raczej wąska grupa urządzeń - komputery przenośne i stacjonarne oraz telefony. Jednak prace nad Bluetooth trwają nieustająco i już niedługo powinna być znana specyfikacja w wersji 2.0. Przewiduje ona dwanaście nowych modeli komunikacji, z wykorzystaniem między innymi takich protokołów jak MPEG-1 czy MP3. Po zakończeniu prac nad nową wersją technologia Bluetooth znajdzie zastosowanie w cyfrowych aparatach fotograficznych, systemach nawigacji samochodowej i wielu innych.

Prawdziwego wysypu produktów wykorzystujących układy Bluetooth można się spodziewać jeszcze przed końcem 2002 roku. Jak wynika z badań przeprowadzonych przez Allied Business Intelligence, w roku 2001 sprzedanych zostanie 56 milionów urządzeń wykorzystujących tę technologię, a w 2005 roku - aż 1,4 miliarda. Te przypuszczenia wydają się wiarygodne, zwłaszcza że firmy nie muszą opłacać licencji, żeby wykorzystać technologię Bluetooth. Jednym z pierwszych komercyjnych urządzeń w pełni zgodnych z wymaganiami Bluetooth są dostępne od kilku miesięcy w amerykańskich sklepach słuchawki bezprzewodowe firmy GN Netcom.

Biometryka - zapomnij o hasłach

Nikogo nie trzeba przekonywać, że gdy większość komputerów pracuje w różnego rodzaju sieciach, kluczowym zagadnieniem jest bezpieczeństwo składowanych w nich zasobów. Sieci pozwalają współdzielić dane i programy, ale dostęp do nich powinny mieć tylko osoby powołane. Konieczna jest do tego weryfikacja tożsamości użytkowników. Dzisiaj polega to najczęściej na podaniu nazwy użytkownika (login) i hasła. Wielu czytelników na pewno doskonale zna okno logowania w Windows. Podobne rozwiązania stosuje się również w sieciach uniksowych bądź opartych na systemie Novell.


Zobacz również