Letni procesor

Okres wakacyjny kojarzy się z relaksem, wypoczynkiem. Ale jest to też okres wzmożonej pracy zestawu chłodzącego, który musi sobie poradzić z obniżaniem temperatury procesora i letnimi upałami.

Okres wakacyjny kojarzy się z relaksem, wypoczynkiem. Ale jest to też okres wzmożonej pracy zestawu chłodzącego, który musi sobie poradzić z obniżaniem temperatury procesora i letnimi upałami.

Przewodnośc cieplna metali

Przewodnośc cieplna metali

Jeżeli system, z którym pracujesz, jest niestabilny, powodem może być za wysoka temperatura procesora. Rozwiązanie jest jedno - należy się zaopatrzyć w wydajny zestaw chłodzący. Przedstawiamy test trzynastu zestawów chłodzących oraz, dodatkowo, test trzech zestawów przy różnych ustawieniach prędkości wentylatora.

Budowa i zasada działania zestawów chłodzących nie zmienia się już od kilku lat. Każdy składa się z dwóch elementów: radiatora i wentylatora, umieszczonego bezpośrednio na radiatorze lub nad nim. Takie rozwiązanie pozwala na optymalne chłodzenie rozgrzanego procesora. Ciepło z niego przenoszone jest na radiator, chłodzony zimnym powietrzem prosto z wentylatora.

Podstawa to radiator

Parametry techniczne i wyniki testów zestawów chłodzących

Parametry techniczne i wyniki testów zestawów chłodzących

Dobry radiator musi skutecznie i szybko absorbować ciepło z procesora - co oznacza podwyższenie temperatury na jego powierzchni - i oddawać je do otaczającego powietrza. A więc jest tym wydajniejszy, im większą ma powierzchnię. Niewielkie rozmiary ograniczają jego możliwości, dlatego konstruuje się go w formie podstawki i umieszczonych na niej żeberek. Takie rozwiązanie stanowi kompromis między rozmiarami radiatora i jego powierzchnią.

Na wydajność zestawu chłodzącego wpływa również rodzaj materiału, z którego wykonany jest radiator. Obecnie wykorzystuje się najczęściej aluminium, natomiast w droższych i wydajniejszych zestawach miedź. Ponie-waż jest dość droga, niektórzy producenci próbują łączyć oba materiały: z miedzi wykonują podstawki, bezpośrednio stykające się z procesorem, a pozostałe elementy - z tańszego aluminium.

Wentylator dodaje skrzydeł

Ocena końcowa

Ocena końcowa

Oczywiście radiator nie może absorbować ciepła w nieskończoność. Z upływem czasu temperatura procesora wyrównałaby się z temperaturą radiatora, co mogłoby spowodować efekt odwrotny do zamierzonego. Aby do tego nie doszło, radiator musi być stale chłodzony strumieniem powietrza wytwarzanym przez wentylator. Im wydajniejszy wentylator, tym skuteczniej chłodzi. Naturalnie wzrost wydajności wentylatora (wyrażanej w stopach sześciennych na minutę, w skrócie CFM) wymaga wzrostu prędkości jego obrotów, ale w związku z tym urządzenie pracuje głośniej.

Ciekawe rozwiązanie zastosowała firma Zalman, która w swoich zestawach używa wentylatorów o rozmiarach 92x92 mm, pracujących z prędkością 2500 obr./min. Małą prędkość obrotową rekompensują duże rozmiary wentylatora, dzięki czemu charakteryzuje go bardzo dobry stosunek głośności pracy do wydajności.

Przewodnośc cieplna metali

Przewodnośc cieplna metali

W ocenie wentylatora należy również uwzględnić rodzaj zastosowanego w nim łożyska - obecnie używa się tulejowych albo kulkowych. Pierwszy typ jest coraz rzadziej spotykany i stosuje się go raczej w dużych wentylatorach (powyżej 80x80 mm), pracujących z prędkością mniejszą niż 3000 obr./min. Powodem jest konstrukcja łożysk tulejowych, nie tak wytrzymała i niezawodna jak kulkowych, które zdominowały rynek.

Dla wszystkich miłośników podkręcania najważniejsza jest wydajność zestawu chłodzącego, dlatego muszą korzystać z bardzo wydajnych, ale jednocześnie głośnych wentylatorów. Dobrym rozwiązaniem byłoby wyposażenie zestawu w regulator prędkości wentylatora, dzięki któremu można dostosować jego prędkość, a co za tym idzie - głośność pracy, do poziomu obciążenia procesora.

Cyrkulacja powietrza

Poziom hałasu

Poziom hałasu

Jest to czynnik, który istotnie wpływa na wydajność zestawu chłodzącego. Ważne, aby rozgrzane powietrze w obudowie było stale wymieniane na chłodniejsze z zewnątrz.

Zapewnienie takiej cyrkulacji wymaga zminimalizowania wszelkich utrudnień w przepływie powietrza z wnętrza obudowy na zewnątrz. Dodatkowo cyrkulację można zwiększyć, stosując wentylatory do obudowy: zimne powietrze powinno być wsysane przez wentylator na przednim panelu obudowy i wydalane przez wentylator na panelu tylnym.

Cooler Master IHC-L71

Fujiyama - najnowsze dziecko firmy Cooler Master - na pierwszy rzut oka nie różni się od standardowego zestawu. Jednak po bliższych oględzinach zauważysz dwie nietypowe rurki wychodzące z podstawki radiatora. Są wypełnione sprężonym gazem, a ich kształt - zagięcie do środka radiatora w połowie jego wysokości - istotnie wpływa na zwiększenie wydajności tej konstrukcji. Nie bez znaczenia jest również zastosowanie miedzi do budowy radiatora i rurek, co także znacznie zwiększa zdolność absorpcji ciepła procesora, ostatecznie klasyfikując zestaw na drugim miejscu w teście wydajności.

Niewątpliwą zaletą Fujiyamy jest cicha praca wentylatora. Kręci się on z prędkością 2500 obr./min, dzięki czemu uzyskał najlepszy wynik w teście głośności (54 dB) i jest niewątpliwym liderem cichej pracy. Z uwagi na małą wydajność wentylatora, wynoszącą 20,5 CFM (stopy sześcienne na minutę), można by sądzić, że zestaw nie zalicza się do najwydajniejszych. Sam wentylator nie będzie bowiem w stanie odpowiednio szybko schładzać radiatora, co doprowadzi do zrównania się jego temperatury z temperaturą procesora.

Jednakże podczas testu zestaw skutecznie chłodził rozgrzany procesor, ostatecznie uzyskując bardzo dobre wyniki i przegrywając tylko nieznacznie, różnicą około 1ˇ C, z zestawem CNPS6500B-Cu firmy Zalman. Tak dobre wyniki w teście wydajności, przy stosunkowo mało wydajnym wentylatorze, należy tłumaczyć zastosowaniem rurek wypełnionych gazem, który pod wpływem temperatury zmienia postać z ciekłej na lotną, co powoduje oddanie części ciepła pobranego z procesora.


Zobacz również