MP3: odwrotu nie ma!

Działalność e-commerce w branży muzycznej już się w Polsce rozpoczyna. Wprawdzie nie istnieją jeszcze ośrodki internetowe, oferujące odpłatnie i to na dużą skalę nagania muzyczne, ale wystarczy trochę poczekać. Pojawią się, i to już niedługo.

Działalność e-commerce w branży muzycznej już się w Polsce rozpoczyna. Wprawdzie nie istnieją jeszcze ośrodki internetowe, oferujące odpłatnie i to na dużą skalę nagania muzyczne, ale wystarczy trochę poczekać. Pojawią się, i to już niedługo.

Niedawna nagonka na Napstera oraz nieustające spory wokół legalności plików MP3 sugerują, że jesteśmy świadkami zmian w strukturze rynku muzycznego. Problem w tym, że zachodzą one w szybkim tempie. Zbyt szybkim, technika bowiem zdążyła już znacznie wyprzedzić regulacje prawne. Ochrona prawna praw autorskich i pokrewnych jest regulowana w Polsce ustawą z 4.02.1994 r., znowelizowaną w 1997 i 2000 r. Mimo jasno sprecyzowanych przepisów, istnieją trudności z zakwalifikowaniem pewnych zjawisk, zwłaszcza tych związanych z Internetem, pod względem ich zgodności lub niezgodności z regulacjami prawnymi. Dlatego kształtowanie nowej formy promocji i dystrybucji muzyki przez Internet wciąż wzbudza wiele emocji. Nie ustają procesy o piractwo i skargi wytwórni płytowych na coraz większe straty finansowe, wynikające z nieograniczonego, darmowego przepływu plików muzycznych w sieci. Druga strona biznesu – odbiorcy jest już mniej krytyczna. Użytkownicy są zadowoleni z tworzenia się rynku muzyki online i z jego rosnących możliwości.

Czy umieszczenie jakichkolwiek utworów muzycznych w Internecie jest legalne czy nie? "Na to pytanie nie ma jednoznacznej odpowiedzi” - mówi adwokat Mirosława Żukowska – „ponieważ Internet nie zna granic, a w grę mogą wchodzić przepisy prawne różnych państw, które w tej dziedzinie są niejednolite. Co do jednego nie ma wątpliwości: dozwolone jest umieszczenie utworu w sieci za zgodą twórcy lub innej osoby reprezentującej jego prawa oraz za zgodą upoważnionego wydawcy. W kwestii autora danego dzieła leży to, w jaki sposób będzie ono wykorzystywane".

Zupełnie inaczej przedstawia się sytuacja, gdy osoba nieupoważniona umieści utwór w sieci, powołując się przy tym na przepisy ustawy o prawie autorskim, dotyczące dozwolonego użytku utworów chronionych (art. 23 paragraf 1 - można korzystać nieodpłatnie z już rozpowszechnionego utworu w zakresie własnego użytku osobistego). „Trzeba pamiętać, że paragraf drugi tego artykułu precyzuje zakres własnego użytku” - mówi mecenas Żukowska. – „Obejmuje on krąg osób pozostających w związku osobistym, w szczególności pokrewieństwa, powinowactwa lub stosunku towarzyskiego". Gdyby zatem stronę WWW z własnymi plikami muzycznymi zawierającymi chronione utwory udostępnić tylko rodzinie i znajomym, to działanie takie można by uznać za dozwolone. Ale dostęp do Internetu jest nieograniczony, w tym przypadku mamy więc do czynienia z wymagającym zezwolenia korzystaniem z utworu. W granicach dozwolonego użytku mieści się jedynie korzystanie własne z nadanego w sieci utworu, polegające na zapoznaniu się z jego treścią.

Odrębną kwestią jest natomiast rozstrzygnięcie, którego kraju przepisy należy zastosować do oceny odpowiedzialności za naruszenie praw autorskich w Internecie: prawo miejsca nadania utworu, usytuowania serwera czy miejsca, w którym znajduje się użytkownik. "Pojawiają się w tym kontekście głosy o potrzebie stworzenia odrębnego, jednolitego prawa cyberprzestrzeni” - zaznacza mecenas Żukowska. – „Przede wszystkim jednak powinno się skuteczniej wykorzystywać istniejące regulacje prawne do zwalczania naruszenia praw autorskich i praw pokrewnych, w tym przede wszystkim piractwa".

Walka z wiatrakami

Pomimo powracających wątpliwości prawnych dotyczących legalności plików MP3, zapadły już pierwsze wyroki w tej sprawie. Słynny proces sądowy wytoczony przez koncern muzyczny Universal powstałemu w marcu 1998 roku serwisowi MP3.com zakończył się wygraną firmy Universal. Po rozprawie w sądzie obie strony jednak doszły do porozumienia i serwis ten dalej oferuje usługi w zakresie dostarczania i promocji muzyki. Jak twierdzi rzecznik prasowy serwisu, obecnie z MP3.com korzysta ponad 10 mln osób. Natomiast z usługi My.MP3, zanim serwis został dobrowolnie zamknięty w tym roku, korzystało ponad milion użytkowników. "Już wkrótce usługa My.MP3zostanie przywrócona do życia” - podkreśla zastrzegający sobie anonimowość pracownik serwisu – „ponieważ MP3.com uzyskało licencję od wszystkich pięciu ważnych wytwórni płytowych i producentów muzycznych. Żadna inna firma na świecie nie może się tym poszczycić".

Faktycznie jest to dość duże osiągnięcie, gdyż wytwórnie muzyczne na razie niezbyt chętnie udzielają serwisom internetowym wspomnianych licencji. Podchodzą do nich nieufnie i z obawą o własne interesy finansowe. Polityka ugody i porozumienia może okazać się sensowna i zaowocować obustronnymi korzyściami. Ponadto jest to chyba jedyne wyjście z sytuacji. Jeżeli nawet koncernom muzycznym udałoby się doprowadzić do upadku serwisu MP3.com i znaleźć sposób na unicestwienie Napstera (na co nikt przy zdrowych zmysłach nie liczy), to w ich miejsce momentalnie pojawiłoby się kilka innych podobnych ośrodków muzycznych czy systemów wymiany plików muzycznych.

Najpopularniejsze witryny poświęcone tematyce MP3 wg serwisu 100 Top MP3 Sites (http://www.100topmp3

1. MP3.com www.mp3.com

Najlepsze miejsce startu dla nowicjuszy nie zaznajomionych z tematyka mp3

2. MP3now.com (www.mp3now.com)

Strona zawiera zestawienia najlepszych systemów wyszukiwawczych mp3 oraz narzędzi do odtwarzania i tworzenia plików mp3

3. EMusic.com (www.emusic.com)

Jeden z czołowych sprzedawców utworów muzycznych w formacie mp3

4. myplay (www.myplay.com)

Serwis udostępnia ok. 250 MB przestrzeni dyskowej na przechowywanie utworów muzycznych użytkownika.

5. ARTISTdirect Network (www.downloadsdirect.com)

Jeden z największych dystrybutorów legalnych utworów muzycznych.

6. Napster (www.napster.com)##

Serwis umożliwiający bezpośrednią wymianę plików MP3.

7. Listen.com (www.listen.com)##

Witryna oferującą linki do zasobów MP3, muzycznych plików wideo itp.

8. Mp3Raid (www.mp3raid.com)##

Strona oferująca dostęp do ponad 150 tys. utworów muzycznych.

9. Riffage (www.riffage.com)

Strona promująca dokonania artystów niezależnych i udostępniająca narzędzia do tworzenia mp3.

10. The MP3 Place (www.mp3place.com)

Składnica plików mp3 zawierająca bogatą sekcję poświęconą programom muzycznym.


Zobacz również