Mała rzecz, a cieszy

Do rąk użytkowników trafia coraz większa liczba narzędzi ułatwiających poruszanie się po globalnej infostradzie. Z natłoku dostępnych aplikacji wybraliśmy dwanaście - naszaym zdaniem najbardziej pożytecznych.

Do rąk użytkowników trafia coraz większa liczba narzędzi ułatwiających poruszanie się po globalnej infostradzie. Z natłoku dostępnych aplikacji wybraliśmy dwanaście - naszym zdaniem najbardziej pożytecznych.

Jeśli uważasz się za doświadczonego użytkownika Sieci, prawdziwego weterana cyberprzestrzeni, któremu nikt i nic nie zaimponuje, przyjrzyj się zaprezentowanym poniżej programom. Być może odnajdziesz wśród nich takie, dzięki którym Twoje "wypady w Sieć" staną się bardziej owocne. Rekomendowane przez nas aplikacje są jedynie dodatkiem do podstawowych narzędzi - przeglądarki internetowej, czy klienta FTP i w większości przypadków pełnią rolę pomocniczą. Umożliwiają wykorzystanie nowych, oferowanych w Sieci usług oraz przyspieszają dostęp do zasobów WWW i FTP. Starsze (lecz również przydatne) aplikacje zostały uwzględnione w tabelce na końcu artykułu.

Napster

Program umożliwia wyszukiwanie i udostępnianie innym osobom z niego korzystającym plików MP3. Wykorzystuje alternatywną do podstawowego DNS metodę rozpoznawania nazw i adresów komputerów w Internecie. Kiedy rejestrujemy się na serwerze Napster, nadajemy swojemu komputerowi nazwę. Inni użytkownicy posługujący się Napsterem korzystają jedynie z tej nazwy, a nie z adresu IP lub nazwy DNS. "Tłumaczeniem" nazw zajmuje się serwer Napster (jest jednocześnie wyszukiwarką tych nazw), wykorzystując w tym celu własne protokoły. Użytkownik może wyszukiwać pliki MP3 na innych komputerach i komunikować się z innymi za pomocą funkcji chat wbudowanej w klienta Napster (podobnego do IRC). Serwer Napster przenosi informacje o rejestracji użytkownika i buforuje nazwy plików, ale nie bierze udziału w przekazywaniu plików. Nigdzie nie można znaleźć informacji o prawach autorskich plików MP3, chociaż użytkownik, rejestrując się na serwerze Napster, oświadcza, że nie będzie kopiował plików nielegalnie.

Producent próbował uniknąć oskarżeń o umożliwianie piractwa (jak to było w przypadku MP3.com), tłumacząc, że umożliwia jedynie łączenie się użytkowników i nie przechowuje żadnych plików na serwerze. Tłumaczenie nie pomogło i w grudniu 1999 roku RIAA wniosła oskarżenie przeciwko firmie Napster. Ponadto znany zespół Metallica wynajął firmę, która zdobyła w kwietniu listę ponad 300 tysięcy użytkowników kopiujących za pomocą Napstera utwory tej grupy. Lista została przedstawiona firmie z żądaniem zablokowania kont wymienionych na niej użytkowników w systemie Napster.

Napster nie korzysta z przeglądarek WWW, chociaż planuje się rozszerzenie protokołu tak, aby mógł być nośnikiem dla stron WWW, poczty e-mail itd. Może to doprowadzić do powstania "podziemnego" Internetu, alternatywnego, niekomercyjnego i wymykającego się jakiejkolwiek kontroli. Problem z Napsterem polega na tym, że jego poszczególne serwery nie współpracują ze sobą, tzn. nie replikują bazy nazw użytkowników tak jak DNS. Po zainstalowaniu klienta Napster użytkownik rejestruje za jego pośrednictwem swój komputer. W czasie rejestracji można określić, jaka część twardego dysku użytkownika ma być dostępna dla innych użytkowników Napstera (kopiowanie "do" i "z"). Domyślnie wszystko, co użytkownik ściągnie, jest również dostępne dla innych użytkowników Napstera.

UWAGA! Jeśli zamierzasz korzystać z usługi Napster, wiedz, że w przyszłości możesz ponieść tego konsekwencje. Stanie się tak, jeżeli zmieni się status prawny użytkowników, tzn. w wyniku procesu sądowego zostaną uznani za przestępców. Ponieważ można ich zidentyfikować, (np. na podstawie adresów IP), należy liczyć się co najmniej z zablokowaniem dostępu do usługi Napster.

Gnutella

Kolejnym systemem rozproszonej wymiany plików jest Gnutella. Najważniejsza różnica między nią a Napsterem polega na tym, że nie ma centralnego serwera. Sieć powstaje, gdy użytkownik połączy się z innym komputerem, na którym pracuje Gnutella. Jest to więc sieć typu peer-to-peer (każdy z każdym), która może oplatać cały glob, a możliwości jakiegokolwiek nadzoru i pociągnięcia użytkownika do odpowiedzialności są znikome. Gnutella tworzy sieć całkowicie anarchiczną, dynamiczną, zmieniającą się, w miarę jak użytkownicy przyłączają i odłączają się od systemu. Każdy program Gnutella (i klony) jest zarówno klientem, jak i serwerem, adresy IP komputerów z pracującym programem Gnutella można zdobyć poprzez wyszukiwarki internetowe, na stronach http://www.gnutella.wega.com lub na kanałach IRC. Komunikacja z innymi komputerami jest dwukierunkowa i bezpośrednia. Każdy użytkownik może udostępniać pliki do ściągania i przeszukiwania. Gnutella obsługuje wznawianie przerwanego ściągania materiału, można wymieniać pliki dowolnego rodzaju (nie tylko MP3 jak w Napsterze).

System został opracowany przez firmę Nullsoft (dział AOL), ale AOL wymogło zakończenie prac nad projektem. Jeden z programistów rozpracował jednak protokół i utworzył na tej podstawie darmową wersję programu - odtąd Gnutella zaczęła żyć własnym życiem. Pojawiło się wiele klonów programu dla większości systemów operacyjnych: Gnut, Gnubile (Linux), GNucleus.

Użytkownicy Gnutelli nie są całkowicie anonimowi, bo system wymaga adresu IP (nawet dynamicznego) komputera klienta. Tak więc możliwe jest zidentyfikowanie użytkownika (w przypadku masowych numerów dostępowych np. po wydrukach bilingowych), gdyby doszło do poważnych przestępstw (np. przekazywania materiałów szpiegowskich czy pornografii dziecięcej). Brak jednej organizacji, którą można oskarżyć, niewykonalna praktycznie translacja adresów IP na rzeczywiste osoby oraz inne cechy sprawiają, że Gnutella zaczyna wypierać Napster.


Zobacz również