Mniej fuzji i przejęć

KPMG Corporate Finance opublikował raport na temat klimatu na rynku transakcji, fuzji i przejęć w pierwszej połowie 2003 r. Na świecie, w tym w Polsce, spadła zarówno wartość jak i liczba tego typu transakcji.

Raport KPMG/Dealogic powstał w oparciu o analizę jedynie zamkniętych transakcji fuzji i przejęć, z uwzględnieniem faktycznych a nie deklarowanych wcześniej przepływów środków.

W pierwszej połowie 2003 roku w krajach Europy Środkowo – Wschodniej (Albania, Bośnia Hercegowina, Bułgaria, Chorwacja, Czechy, Estonia, Jugosławia, Litwa, Łotwa, Macedonia, Mołdawia, Polska, Rumunia, Słowacja, Słowenia, Węgry) zawarto 418 transakcji fuzji i przejęć, o łącznej wartości 5,6 mld USD – o 22% wyższej niż w analogicznym okresie roku 2002. Średnia wartość zawieranych transakcji wzrosła o 37%, z 9,7 mld USD do 13,3 mld USD.

Większość transakcji w naszym regionie stanowiły w pierwszej połowie 2003 r. transakcje typu cross-border (58%), jednak ich udział był znacznie mniejszy niż rok wcześniej (80%). Wartość takich transakcji spadła średnio o 14% (z 3,7 mld USD do 3,2 mld USD), a liczba o 16% (z 218 do 184). „Mimo negatywnych trendów na światowym rynku M&A, w pierwszym półroczu 2003 roku w krajach Europy Środkowo – Wschodniej odnotowano największą wartość zawartych transakcji od końca 2000 roku, w którym rynek M&A przeżywał swoje apogeum. Decyzja o przystąpieniu 8 krajów regionu do Unii Europejskiej (...) zwiększyła zaufanie inwestorów oraz nadzieje na silne ożywienie gospodarcze w tych krajach. Na tle pogrążonej w kryzysie gospodarki światowej, potencjał rozwojowy krajów kandydackich wydaje się dla nich bardzo atrakcyjny” – napisał w komentarzu do raportu Krzysztof Rozen, szef działu KPMG Corporate Finance na Europę Środkowo – Wschodnią.

Pod względem wartości zawartych transakcji w pierwszej połowie 2003 r. w regionie Europy Środkowo – Wschodniej najaktywniejszy był sektor użyteczności publicznej (1,6 mld USD), informatyczny (1,3 mld USD) i produkcji przemysłowej (1,2 mld USD). Pod względem liczby zawieranych transakcji na pierwszym miejscu był sektor produkcji przemysłowej (41%).

Najwięcej kapitału w omawianym regionie zainwestowały firmy szwajcarskie (24%) - głównie dzięki jednej gigantycznej transakcji, zakupowi czeskich aktywów energetycznych przez Motor-Columbus AG od amerykańskiej firmy NRG Energy Inc. za 521 mln USD. Była to również największa transakcja M&A zawarta w pierwszych 6 miesiącach br. w Europie Środkowo – Wschodniej. Konsorcja międzynarodowe uczestniczyły w 16% transakcji (w ujęciu wartościowym). Pod względem liczby zawartych transakcji na pierwszym miejscu znaleźli się inwestorzy niemieccy (11%).

W pierwszej połowie br. najważniejszym krajem na rynku fuzji i akwizycji w naszym regionie były Czechy – przyciągnęły 1,2 mld USD kapitału zagranicznego związanego z transakcjami M&A (38% wartości wszystkich transakcji typu cross-border). W tym samym czasie w Polsce udało się zamknąć transakcje o wartości 0,6 mld USD (17% wartości transakcji, o 4 punkty procentowe mniej niż rok wcześniej).

W pierwszej połowie 2003 roku wartość transakcji fuzji i przejęć w Polsce wyniosła 981 mld USD, o 7% więcej w porównaniu z analogicznym okresem rok wcześniej. Zawarto jednak mniej transakcji – 112, wobec 146 rok wcześniej. Średnia wartość transakcji wzrosła do 8,8 mln USD z 6,3 mln USD rok wcześniej. 67% wartość transakcji M&A stanowiły w pierwszej połowie 2003 roku transakcje typu cross-border (bez uwzględnienia inwestycji polskich firm za granicą) – o 14 punktów procentowych więcej niż rok wcześniej. Najwięcej - 20% zainwestowanego kapitału pochodziło od konsorcjów międzynarodowych, na kolejnych miejscach byli inwestorzy z Holandii (13%), Francji (12%), Wielkiej Brytanii (11%). Największą wartość miały transakcje zawarte w sektorze produkcji przemysłowej (394 mln USD), wzrosło znaczenie sektora informatycznego (z udziałów w wysokości 5% do 23%). Sektor górniczy i petrochemiczny przyciągnął 17% transakcji M&A (pod względem wartości). Zmalał udział sektora finansów i ubezpieczeń – z 33% przed rokiem do 7% w pierwszym półroczu br.

Największą transakcją minionego półrocza było w Polsce nabycie przez PKN Orlen 494 stacji benzynowych w Niemczech od BP Plc. za 141 mln USD. Na drugim miejscu znalazła się transakcja zakupu przez międzynarodowe fundusze inwestycyjne spółek telewizji kablowej Elektrim Telekomunikacja za 110 mln USD. Na trzecim miejscu jest transakcja warta 106 mln USD – zakup przeze holenderski Basell NV 50% udziałów w spółce Pololefiny Polska (joint-venture z PKN Orlen). „Aktualna sytuacja w Polsce, wiążąca się z wstrzymaniem procesu prywatyzacji, spowolnieniem tempa wzrostu gospodarczego oraz brakiem reform w zakresie finansów publicznych powoduje niestety, że inwestorzy przenoszą swoje zainteresowanie na inne kraje w regionie” – podsumował Krzysztof Rozen.

Na świecie największy spadek liczby transakcji zanotowano w pierwszym półroczu br. w Azji (o 49%), w Europie Zachodniej spadek wyniósł 33%, a w USA o 28%. Pod względem wartości transakcji również nastąpił spadek: w Azji o 32%, w Europie Zachodniej o 27% i w USA o 7%. Do osłabienia światowego rynku fuzji i przejęć przyczyniły się przede wszystkim wojna z Irakiem, epidemia SARS oraz niepewna koniunktura gospodarcza i problemy finansowe wielkich korporacji.

Autorzy raportu zauważają również, że od kilku lat stopniowo rośnie rola inwestorów finansowych na globalnym rynku M&A – w pierwszym półroczu br. udział transakcji zawartych przez fundusze private equity przekroczył 9% wartości i 5% ilości wszystkich transakcji, podczas gdy jeszcze w 2000 r. było to odpowiednio 2% i 3%.


Zobacz również