Narzędzia chirurga rejestru

System Windows to ogromny zbiór ustawień, opcji, preferencji, właściwości. Część z nich jest dostępna w zwykłych oknach opcji, wiele natomiast zaszytych jest głęboko w Rejestrze, gdzie żadko odważają się zaglądać użytkownicy, chyba że są do tego zmuszeni. A gdyby tak mieć program, którym można zmieniać większość opcji Rejestru - i w dodatku rozumieć o co chodzi.

System Windows to ogromny zbiór ustawień, opcji, preferencji, właściwości. Część z nich jest dostępna w zwykłych oknach opcji, wiele natomiast zaszytych jest głęboko w Rejestrze, gdzie żadko odważają się zaglądać użytkownicy, chyba że są do tego zmuszeni. A gdyby tak mieć program, którym można zmieniać większość opcji Rejestru - i w dodatku rozumieć o co chodzi.

Xteq X-Setup to program dość nietypowy. Można określić go jako program narzędziowy, jednak X-Setup różni się od wielu innych znanych aplikacji. Umożliwia bowiem zmianę chyba wszystkich dostępnych ustawień systemu operacyjnego, przeglądarki internetowej, sieci lokalnej oraz innych programów. To program dla tych, którzy odważą się na modyfikację głęboko ukrytych zakątków systemu operacyjnego, ale także dla tych, którzy chcą pozbyć się irytujących właściwości programów, których nie można zmienić w inny sposób.

Instalacja Xteq X-Setup jest prosta. Należy tylko wcześniej zapoznać się plikiem readme.txt - X-Setup może wymagać zainstalowania dwóch komponentów: DCOM (wymagany tylko w Windows 95, w Windows 98/2000 jest instalowany standardowo) oraz obsługi skryptów: Microsoft Scripting Engine (również instalowany standardowo w Windows 98/2000, ale obsługa skryptów może być wyłączona w ustawieniach Internet Explorera).

Na początku pracy z X-Setup najlepiej skorzystać z jednego z kilkunastu dostępnych kreatorów, za pomocą których można łatwo dostosować us-tawienia np. systemu plików (File System Wizard). Jeśli zaś nie ma pewności, czy wprowadzone zmiany nie zniszczą chwiejnej równowagi Windows, zwłaszcza w przypadku wtyczek pobieranych z Sieci, warto wcześniej włączyć opcję Safe Mode. Dzięki temu, zawsze przed dokonaniem jakichkolwiek zmian, np. w Rejestrze, użytkownik będzie proszony o potwierdzenie akcji. W tym miejscu warto przybliżyć nieco filozofię działania X-Setup.

Nie licząc kreatorów, przeznaczonych w zasadzie dla mniej zaawansowanych użytkowników, program działa w oparciu o wtyczki - każda pozycja na liście opcji związana jest z oddzielną wtyczką. Wiąże się z tym możliwość dowolnej rozbudowy i tak już potężnego narzędzia. Można bowiem tworzyć własne wtyczki lub pobierać je z Sieci i dodawać do X-Setup. Instalowanie wtyczki jest bardzo proste - wystarczy skopiować ją do folderu Plugins w katalogu z X-Setup (z reguły jest to C:\Program Files\X-Setup). Jeżeli X-Setup był uruchomiony podczas instalacji dodatku, to należy jeszcze użyć klawisza [F5], aby odświeżyć zawartość listy opcji.

Chociaż X-Setup oferuje bardzo zaawansowane możliwości ingerencji w ustawienia systemu operacyjnego i zainstalowanych programów, to jest prosty w obsłudze. Główne okno programu podzielone jest na dwie części - w lewej znajduje się rozwijana lista ustawień, które można zmienić. Lista zawiera ponad 300 pozycji! W prawej części ekranu są opcje odpowiadające danej pozycji z listy, np. w pozycji Appearance | Desktop | Icons znajdują się nazwy typowych elementów Pulpitu. Do każdej opcji dołączony jest krótki opis, który pozwala przewidzieć konsekwencje wprowadzonych zmian. Można także uzyskać więcej informacji na temat danej opcji (i związanej z nią wtyczki) - wystarczy kliknąć opcję prawym przyciskiem myszy i wybrać Information z menu podręcznego. Można nawet podejrzeć kod skryptu - wtyczki odpowiedzialnej za daną opcję.

Jeśli efekt użycia danej opcji będzie widoczny dopiero po zrestartowaniu systemu operacyjnego, to w prawym dolnym rogu okna X-Setup pojawi się napis "RESTART". Podobnie, jeżeli konieczne jest ponowne zalogowanie użytkownika, zostanie wyświetlony napis "LOGOFF". Nawet jeśli opcja nie wymaga restartu lub wylogowania, to i tak zmiany nie zostaną wprowadzone, dopóki użytkownik nie użyje klawisza [F9] lub przycisku Apply Changes. Również wtedy nie wszystkie efekty będą widoczne - np. zmiany wyglądu Pulpitu pozostaną niezauważalne, dopóki nie będzie on odświeżony (wystarczy z poziomu Pulpitu użyć [F5] lub kliknąć Pulpit prawym przycis-kiem myszy i wybrać Odśwież). Należy zwrócić uwagę na opcje wyświetlane na jaskrawym, pomarańczowym tle - zmiana tych ustawień może być niebezpieczna i prowadzić do błędów systemu, i częstego występowania niebieskich ekranów "śmierci".

X-Setup umożliwia zapisanie wszystkich wprowadzanych zmian w pliku o rozszerzeniu REG, który następnie można zaimportować do Rejestru na dowolnym komputerze pracującym pod tym samym systemem operacyjnym, dokonując analogicznych zmian. W ten sposób można zmodyfikować wygląd i działanie wielu komputerów, bez potrzeby instalacji X-Setup (program musi być zainstalowany tylko na jednym komputerze - aby przygotować plik REG).

Oprócz opisanych wcześniej możliwości X-Setup zawiera także (w menu Tools) bogatą listę programów zewnętrznych - standardowego wyposażenia Windows, z których nie wszystkie są znane, a na pewno warto wiedzieć, że mogą pomóc w wielu sytuacjach. Tutaj są zgrupowane w jednym miejscu - gotowe do szybkiego uruchomienia (o ile zostały wcześniej zainstalowane).

Ściśle związany z programem X-Setup jest pakiet X-Setup SDK. Zawiera on szczegółową dokumentację opisującą sposób tworzenia i funkcje dostępne w skryptach - wtyczkach, narzędzia do ich tworzenia oraz wiele przykładów i szablonów. Przed przystąpieniem do tworzenia własnych dodatków do X-Setup koniecznie trzeba zapoznać się z tymi informacjami.

Do tworzenia nowych wtyczek służy program XQAlchemy. Jest to proste w użyciu narzędzie. Aby jednak z niego korzystać, trzeba wcześniej przynajmniej pobieżnie poznać listę funkcji, które można wywołać we wtyczce. Najlepiej najpierw przejrzeć dołączone do programu przykłady, a następnie zbudować wtyczkę w oparciu o jeden z nich.


Zobacz również