Nobliści kontra plan Busha

Ponad 400 ekonomistów, w tym 10 laureatów Nagrody Nobla, podpisało się pod oświadczeniem, w którym totalnej krytyce poddany jest plan cięć podatkowych przedstawiony przez prezydenta Georga W. Busha. Jego realizacja nie przyniesie zwiększenia liczby miejsc pracy, osłabi gospodarkę i pogłębi deficyt budżetowy - oceniają sygnatariusze oświadczenia.

W ocenie sygnatariuszy całostronicowego oświadczenia, które ukazało się w NYTimes jako ogłoszenie płatne, propozycja cięć na łączną kwotę 674 mld USD, jakie zawiera plan aktywizacji gospodarki Georga W. Busha spowoduje w długoterminowym horyzoncie osłabienie amerykańskiej gospodarki i pogłębienie deficytu budżetowego. "Propozycje Białego Domu nie są odpowiedzią na bieżące problemy ekonomiczne" - stwierdza oświadczenie, pod którym podpisali się m.in. nobliści w dziedzinie ekonomii - Joseph Stiglitz, Lawrence R. Klein, Kenneth Arrow, Franco Midigliani, George Akerlof, Daniel McFadden, Paul Samuelson, Robert Solow, Douglass North i William Sharpe oraz 400 innych amerykańskich ekonomistów.

Kampania przeciw planowi, której częścią jest rzeczona publikacja, została przygotowana przez Instytut Polityki Ekonomicznej z Waszyngtonu. Cięcia podatkowe - jak oceniają ekonomiści - przyniosą minimalny wzrost zatrudnienia i spowodują pogłębienie deficytu budżetowego, w efekcie czego zabraknie pieniędzy na programy opieki społecznej, publicznej opieki medycznej dla osób starszych, publiczną oświatę, inwestycje w infrastrukturę i badania podstawowe. Kenneth Arrow, laureat nagrody Nobla z Uniwersytetu Stanforda powiedział, że przewidywane zwiększenie deficytów oznacza "zwiększenie konkurencji rządu na rynku kapitałowym, większą inflację i w dłuższej perspektywie - podniesienie stóp procentowych". Tekst oświadczenia zawiera ciężką krytykę jednego z głównych elementów planu Busha - zniesienie podatku od dywidendy dla udziałowców - uznając zawarte w uzasadnieniu pomysłu stwierdzenie, że przyniesie to krótkoterminową stymulację gospodarki, za "niewiarygodne". Ta zmiana przysporzy być może zysku - ale indywidualnym osobom, a nie firmom. Lawrence Klein, noblista z Uniwersytetu Pensylwania, powiedział podczas konferencji prasowej, że "nie czas teraz na majstrowanie przy systemie podatkowym" i "są znacznie lepsze sposoby na uruchomienie inwestycji".

Zapowiadane cięcia podatków zamiast pomóc - pogorszą długoterminowe perspektywy budżetowe, doprowadzając do "chronicznego deficytu", który według sygnatariuszy oświadczenia, osiągnie w ciągu dwóch lat rekordowe stany, nie wliczając w to kosztów przedsięwzięcia irackiego. Program stymulacji gospodarki powinien opierać się raczej na rozbudzaniu popytu poprzez bezpośrednie ale rozłożone w czasie sterowane wydatkami i podatkami, a ponadto na w takim samym trybie wdrażanych zachętach inwestycyjnych. Oparty na takich przesłankach plan, miałby przyczynić się do wzrostu gospodarki i zwiększenia zatrudnienia w krótkim terminie i bez wyniszczania budżetu.

Joseph Stiglitz - noblista z Uniwersytetu Kolumbia - powiedział, że już poprzedni pakiet cięć podatkowych z 2001 roku miał bardzo niewielki wpływ na stymulację gospodarki i nie zapobiegł utracie 2 milionów miejsc pracy. W jego ocenie, budżet federalny powinien raczej zwiększyć dotacje do odartych już ze środków i zadłużonych budżetów stanowych, dokonać kierunkowego obniżenia opodatkowania gospodarstw o najniższych dochodach i wprowadzić zwolnione od podatku kredyty inwestycyjne.


Zobacz również