Odzyskiwanie danych

Awaria głowicy czy zalanie - gdy twardy dysk odmawia współpracy, samodzielne próby ratowania danych zwykle tylko pogarszają sytuację. Ostatnim źródłem nadziei są zwykle specjalistyczne firmy, zajmujące się odzyskiwaniem danych.

Awaria głowicy czy zalanie - gdy twardy dysk odmawia współpracy, samodzielne próby ratowania danych zwykle tylko pogarszają sytuację. Ostatnim źródłem nadziei są zwykle specjalistyczne firmy, zajmujące się odzyskiwaniem danych.

Utrata informacji to miecz Damoklesa epoki cyfrowej. Ilość cyfrowo zapisanych danych wzrasta z roku na rok - a tym samym prawdopodobieństwo i ryzyko ich utraty. Świadomość znaczenia i wartości danych przychodzi zwykle za późno.

Użytkownicy w stanie desperacji próbują ratować dane wszelkimi dostępnymi środkami. Potrafią otworzyć obudowę twardego dysku lub prasować zgniecioną taśmę. Zwykle prowadzi to do nieuchronnej, nieodwołalnej utraty danych. I nawet gdy jest kopia zapasowa, to kto i kiedy sprawdzał, czy znajdujące się tam dane w ogóle dadzą się odczytać? Życie jest pełne przykrych niespodzianek.

Laboratoria odzyskiwania danych są przygotowane właśnie na takie przypadki. Nieważne, czy chodzi o uszkodzoną głowicę dysku, czy o dyskietkę wykąpaną w kawie - dopóki fizyczne dane znajdują się na nośniku, prawdopodobnie da się je uratować.

Koszty utraty danych

Ryzyko - ciągle jeszcze nie wszyscy podchodzą z należytą powagą do tworzenia kopii zapasowych.

Ryzyko - ciągle jeszcze nie wszyscy podchodzą z należytą powagą do tworzenia kopii zapasowych.

Prawie 258 tysięcy małych przedsiębiorstw w Niemczech, Wielkiej Brytanii i Francji stanęłoby w obliczu plajty, gdyby utraciło swoje dane komputerowe. To wynik badań przeprowadzonych przez firmę Iomega.

Wiele przedsiębiorstw nie docenia niebezpieczeństwa utraty danych i nie podejmuje żadnych kroków - lub niewystarczające - w celu zabezpieczenia danych przez regularne wykonywanie kopii zapasowych. Powodem jest brak czasu względnie najważniejsze dane ciągle dostępne są w formie papierowej. Wielu przedsiębiorstw nie stać na profesjonalne systemy zabezpieczenia danych. Takie wypowiedzi można usłyszeć najczęściej w małych i średnich firmach, które w ten sposób tworzą główną klientelę laboratoriów odzyskiwania danych. Ankieta przeprowadzona na początku 2003 roku wśród czytelników tecCHANNEL wykazała, że 13 procent 350 respondentów nie stosuje w swoich przedsiębiorstwach żadnych metod zabezpieczania danych.

Wiele firm nie zdaje sobie sprawy z tego, że każda godzina przestoju komputera w wyniku utraty danych to wymierne, ogromne straty. Analiza wykonana przez firmę Kroll Ontrack pokazuje, ile przeciętnie kosztuje 20 MB danych. Koszty systemów do wykonywania kopii zapasowych są w porównaniu z tym pomijalnie małe.

Jeszcze większe mogą być straty w produkcji. Gdy komputer unieruchamia w wyniku utraty danych produkcję na wiele dni, koszty szybko mogą być sześcio- lub siedmiocyfrowe. Według firmy Kroll Ontrack, jedna godzina utraty danych może kosztować emitenta kart kredytowych nawet 1,5 mln euro.

Przyczyny utraty danych

Straty finansowe w wyniku utraty danych

Straty finansowe w wyniku utraty danych

Przyczyny utraty danych zapisanych na twardych dyskach, nośnikach wymiennych i taśmach mogą być bardzo różnorodne. Statystyki laboratoriów odzysku danych zawierają ciekawe informacje.

Wirusy są przyczyną zaledwie 3 procent przypadków utraty danych. Klasyczne błędy użytkowników, jak usunięcie plików czy formatowanie dysku, to już 10 procent. Błędy programów mają 12-procentowy udział - chyba każdy użytkownik Windows zna słynne niebieskie ekrany lub zawieszenia programów w trakcie edycji plików. Tym błędom często towarzyszy uszkodzenie plików lub struktury katalogów.

Główna część przypadków utraty danych to awarie sprzętu - uszkodzenia elektroniki, zerwane taśmy czy kolizja głowicy z powierzchnią talerza twardego dysku itp., itd. Do awarii sprzętowych zalicza się także skutki nieumiejętnej obsługi. Laboratoria odzyskujące dane nierzadko otrzymują dyskietki wymoczone w kawie czy nośniki odkształcone przez silne promieniowanie słoneczne. Uszkodzenia sprzętu mogą mieć też inne skutki - niewłaściwy zapis danych na nośniku magnetycznym.

Uszkodzenia twardych dysków

Skutki utraty danych - większość małych i średnich przedsiębiorstw czekają poważne kłopoty lub wręcz katastrofa finansowa w razie całkowitej utraty danych komputerowych (źródło - Iomega).

Skutki utraty danych - większość małych i średnich przedsiębiorstw czekają poważne kłopoty lub wręcz katastrofa finansowa w razie całkowitej utraty danych komputerowych (źródło - Iomega).

Twarde dyski to najczęstsi pacjenci laboratoriów - w sumie około 80 procent wszystkich przypadków. Uszkodzenia bywają elektroniczne i mechaniczne. Nowoczesne twarde dyski o dużej gęstości danych są w porównaniu ze starymi mniej zawodne - tak wynika z danych laboratoriów odzyskiwania danych. Powodem jest zmniejszenie liczby talerzy. Nowe dyski o pojemności 80 GB mają ich jeden lub dwa, a dzięki temu mają też mniej głowic, a więc ogólnie - elementów ruchomych.

Uszkodzenie elektroniki dysku może mieć różne przyczyny. Najczęstsza to zbyt wysokie napięcie zasilania. Przyczyną przepięć może być z kolei uderzenie pioruna lub uszkodzenie zasilacza. Również tanie zasilacze, które nie zapewniają właściwej stabilizacji i filtracji napięcia, mogą spowodować uszkodzenie elektroniki dysku. Zdarzają się jeszcze uszkodzenia w wyniku wyładowań elektrostatycznych, jednak są najczęściej skutkiem niewłaściwego obchodzenia się z dyskiem.

Mechaniczne uszkodzenia twardych dysków

Przyczyny utraty danych - w 66 procentach przypadków przyczyną utraty danych jest awaria sprzętu. Zadziwia mały udział wirusów (źródło - Ibas).

Przyczyny utraty danych - w 66 procentach przypadków przyczyną utraty danych jest awaria sprzętu. Zadziwia mały udział wirusów (źródło - Ibas).

Jeden z typów awarii to uszkodzenie łożysk. Gdy silnik nie potrafi nadać talerzowi właściwej prędkości obrotowej, duży pobór prądu może uszkodzić układy scalone sterownika silnika i spowodować kolejne szkody. Jeżeli dysk nie kręci się z właściwą prędkością, przyczyną bywa też uszkodzenie silnika lub błąd układu sterującego. Gdy uszkodzenie polega na zwarciu uzwojeń, silnik obraca się nierównomiernie, wydając niepokojące odgłosy.

Przyczyny uszkodzenia łożysk to również przegrzanie lub wstrząsy. Te ostatnie są szczególnie częstą przyczyną uszkodzenia dysków w laptopach. Laptop spadający na podłogę najczęściej uderza w nią płaszczyzną podstawy. Łożyska twardego dysku otrzymują silne uderzenie w kierunki osi silnika, pracują później nierównomiernie i powodują wibracje. Dodatkowo może dojść do przemieszczenia talerza dysku. Głowica nie odczytuje wówczas ścieżek na talerzu dysku. Jednak najczęściej występująca usterka to headcrash, czyli kolizja głowicy z powierzchnią talerza magnetycznego. Do tej kategorii zalicza się również uszkodzone lub obluzowane głowice.

Kolizje głowic twardych dysków

Uszkodzenia twardych dysków - Kolizja głowicy z powierzchnią talerza twardego dysku nie bez racji budzi najwięcej obaw użytkowników. To najczęściej występująca usterka, a dane są tracone bezpowrotnie.

Uszkodzenia twardych dysków - Kolizja głowicy z powierzchnią talerza twardego dysku nie bez racji budzi najwięcej obaw użytkowników. To najczęściej występująca usterka, a dane są tracone bezpowrotnie.

Kolizja głowicy to 60 procent wszystkich uszkodzeń twardych dysków, a tym samym najczęstsza przyczyna utraty danych. Kolizją nazywamy uderzenie głowicy zapisującej/odczytującej w powierzchnię talerza magnetycznego. Ulega przy tym uszkodzeniu powłoka ochronna oraz warstwa magnetyczna talerza, będąca właściwym nośnikiem danych. Takie zdarzenie jest zwykle skutkiem wstrząsów i/lub uderzeń. Klasyczny przykład to uderzenie nogą w obudowę komputera lub upadek laptopa. Może spowodować wibracje talerzy i ramion głowic, a w efekcie uderzenie głowicy zapisującej/odczytującej w powierzchnię talerza. W dyskach o prędkości obrotowej 10 000 obrotów na minutę głowica porusza się w stosunku do talerza z prędkością do 143 km/godzinę. Gdy z taką prędkością uderzy w powierzchnię talerza, zwykle uszkodzona jest co najmniej cała ścieżka.

Częsta przyczyna uszkodzeń dysków to przegrzanie w wyniku niedostatecznego chłodzenia. Na powierzchni talerza znajduje się warstwa, która chroni warstwę magnetyczną przed kontaktem z głowicami. Takie lekkie zetknięcia się głowic z talerzem (touch downs) czasami nie powodują żadnych szkód. Warstwa ochronna tworzy jednocześnie gładką powierzchnię talerza i zapewnia równomierny lot głowicy nad talerzem. W przypadku długotrwałego przegrzania na skutek braku chłodzenia warstwa ochronna może się nadtopić i dojdzie do kolizji. W razie zetknięcia z warstwą ochronną głowica może przykleić się do talerza, a to spowoduje poważne, nieodwracalne szkody. Przy niedostatecznym chłodzeniu również elektronika twardego dysku może pracować niewłaściwie. Układy scalone przegrzewają się, a w kondensatorach i opornikach pojawiają się prądy upływu.


Zobacz również