PC z wyższej półki

Producenci od lat próbowali wstawić nam pod telewizor komputery PC ze skutkiem, który jest tematem licznych debat po dziś dzień. Najnowszym tego przykładem może być X51 od Alienware, który świetnie prezentuje się na półce RTV, ale pozostawia wiele do życzenia podczas grania w gry segmentu AAA na maksymalnych ustawieniach.

W Styczniu tego roku temat "PC jako konsola do grania" nabrał zupełnie nowej głębi. VALVE, odpowiedzialne min za serię Half-Life  lub platformę STEAM, potwierdził pogłoski jakoby pracowało nad urządzeniem podpinanym bezpośrednio pod telewizor HD, które byłoby w stanie obsłużyć całą wirtualną bibliotekę wydawcy. Nie ma to być jednak zamknięta konstrukcja a bardziej platforma zbudowana w oparciu o prefabrykowane komponenty różnych producentów.

Podczas targów CES 2013 w Styczniu, mieliśmy możliwość przyjrzeć się pierwszemu z proponowanych urządzeń. Firma moderska Xi3 pochwaliła się swoją propozycją podejścia do tematu prezentując "Piston" - prototypowy model PC pod TV skonstruowany według wytycznych VALVE (i z ich udziałem finansowym).

Zaprojektowany tak aby pasował do domowych zestawów "home entertainment" prezentuje się świetnie, ale jeżeli wyposażony będzie seryjnie w AMD APU, spodziewać się można problemów z wyświetlaniem grafiki w pełnych detalach i z wodotryskami na dużych telewizorach HD.

Jeżeli więc planujesz grać w gry takie jak Borderlands 2, Hawken, czy zbliżający się wielkimi krokami Bioshock Infinity na pełnych detalach potrzeba będzie Ci czegoś znacznie mocniejszego niż prezentowane prototypy Steam Box. Wychodząc temu naprzeciw postanowiłem sam zbudować high endowy komputer PC na tyle kompaktowy żeby pasował i dobrze komponował się z innymi sprzętami na szafce RTV.

PC do grania nie mieści się w salonie

Celem nadrzędnym tego przedsięwzięcia jest skompletowanie kompaktowego i w miarę cicho pracującego PC, który będzie w stanie wyświetlać obraz w full HD (1920 x 1080 pikseli) w 60 klatkach na sekundę. Jasne, wiemy że sporo konsol obecnej generacji nie jest w tanie tego zrobić, a przynajmniej nie przez cały czas, ale to nie znaczy że mam sobie stawiać za cel kiepskie rozwiązania technologiczne. Ma być 60 i . (kropka)

Najbardziej doskwierające problemy jakie napotkamy przy składaniu tego zestawu to:

- mało miejsca w obudowie (ograniczone możliwości rozbudowy)

- ograniczona moc (małe zasilacze z małymi wentylatorami)

- osiągnięcie kompromisu pomiędzy stosunkiem pobieranej mocy a wydajnością oferowaną przez dany podzespół

- dużo ciepła i stosunkowo słaba możliwość jego wentylowania (urządzenie ma być relatywnie ciche więc duża ilość wiatraków odpada)

Dobrą wiadomością jest to że 60 fps ma być osiągnięte w rozdzielczości 1080p co nie powinno stanowić szczególnego problemu jeżeli chodzi o komputery PC.

Dobór odpowiednich komponentów był dość trudnym zadaniem i dla niektórych użytkowników wybrane części wydać się mogą dość kontrowersyjne, ale zwracam raz jeszcze uwagę na główne założenia i problemy z jakimi musieliśmy się zmierzyć zanim posypie się fala krytyki.

CPU i GPU: mózg i serce zestawu

Jako że konsole obecnej generacji bazują na dość leciwych podzespołach nie musimy sięgać na górną półkę jeżeli chodzi o dobór naszych komponentów. Z łatwością przebijemy ich wyniki bazując na półce wyższej-średniej. Bardziej obrazowo? Wypadałoby żebyśmy spełniali wymagania rekomendowane dla Far Cry 3

CPU - Intel Core i7-3770s: mamy tutaj do czynienia z cztero rdzeniowym procesorem w architekturze Ivy Bridge taktowanym na 3,1 GHz. Tak jak pozostałe i7-ki nasz procesor działa w oparciu o ośmio wątkowy Hyper-Threading, oraz, mimo iż bazowe taktowanie przewyższa 3GHz, pobiera tylko 65W energii. W odróżnieniu od swojego większego brata (i7-3770K) nasz procesor nie sprzyja overclockingowi z powodu poblokowanych mnożników. Ten mankament akurat nie jest brany w ogóle pod uwagę ponieważ nie mamy miejsca na takie zabawy w tym zestawie.<h2 style="text-align: justify;">Karta grafiki - Asus GTX 660Ti:</h2>Wysoka wydajność, cicha praca i niski pobór mocy to cechy, które naraz jednej karcie jest raczej trudno spełnić. Na szczęście Asus GTX 660Ti radzi sobie z tym całkiem zgrabnie. Dwa duże wiatraki mieszają powietrze sprawnie i nie hałasują przy tym zbytnio nawet przy sporym obciążeniu karty. Wydajność w rozdzielczości 1080p nie jest problemem. Model 2GD5 taktowany jest na 915MHz, ale można jeżeli zajdzie taka potrzeba podkręcić go do 980MHz. Dodatkowym atutem są 2GB pamięci na pokładzie taktowanej na 6008 MHz. 192 bitowy interface pamięci może sprawiać trochę problemów jeżeli zdecydujemy się na ustawianie wysokiego antyaliasingu, ale poza tym karta powinna radzić sobie lepiej niż sprawnie z większością gier w rozdzielczości 1080p. Dodatkowo karta pobiera tylko 150W przy pełnym obciążeniu a "w stanie spoczynku" zaledwie 12W.

gpu

gpu

Wydajna platforma

Po wyborze konkretnego procesora i karty grafiki możemy w końcu zdecydować się na odpowiednią płytę główną. Musi on obsługiwać procesor LGA 115 Core i7 3770s, oraz być jak najbardziej kompaktowa ponieważ od jej rozmiaru zależeć będzie wielkość skrzyni do jakiej upychać będziemy komponenty.

Płyta główna - Asus P8Z77-I: ten konkretny model zawiera dwa gniazda pod kości pamięci RAM DDR3, wbudowaną kartę WiFi z technologią Intel WiDi (Wireless Display), Blluetooth i całkiem sporo portów USB. Dodatkowym fajnym rozwiązaniem jest umieszczenie regulatorów napięcia na oddzielnej płytce postawionej prostopadle do reszty płyty głównej. Całość spięta jest  za pomocą śrub które montują całą płytę do obudowy. Tył płyty usiany jest portami HDMI (jeżeli ktoś chce korzystać z wbudowanej karty graficznej), portami optycznymi, wejściami USB i podłączeniem anteny WiFi.

Głównym powodem wyboru tej płyty jest jej kompaktowy rozmiar dzięki któremu możemy wmontować cały zestaw w obudowę Mini-ITX. P8Z77 posiada również jedno gniazdo PCI Express X16 w które zainstalujemy naszą kartę graficznąPamięć RAM - HyperX LoVo DDR3 RAM: Główną wytyczną w wyborze tej pamięci jest stosunek poboru mocy do oferowanej wydajności. Kości typu LoVo (od angielskiego low voltage) wymagają 1,35 V napięcia, co w porównaniu ze standardowymi kośćmi operującymi na 1,5V lub hig endowymi na 1,65V pozwala nam przeciążać zasilacz odrobinę mniej. Dodatkowo pamięć ta nie powinna kosztować więcej jak 200 zł za zestaw 2 x 4GB.Obudowa - Coolermaster Elite 120 Advanced: Liczna rodzina płyt głównym typu Mini-ITX spowodowała pojawienie się na rynku szczególnego typu obudów - mini skrzyń. Do użycia w tym konkretnym projekcie rozważane były Silverstone SG06, Fractal Designs Node 304, oraz Coolermaster Elite 120 Advanced. Wygrała trzecia z nich mimo iż najmniejszą fizycznie była SG06. Obudowa Silverstone mogła nie pomieścić 300W zasilacza, a Node 304 poległa z powodu rozmiarów karty graficznej i braku slotu na napęd optyczny. Coolermaster Elite 120 Advanced rozmiarem równa Nodeowi spełniał wszystkie wymagania a dodatkową jej zaletą jest fakt że komponenty taki jak dysk twardy można w niej zainstalować bez użycia narzędzi (śruby, etc.).Zasilacz - Seasonic SS520-FL: Jeżeli chodzi o zasilacz który ma pracować w naszym salonie to głównymi wytycznymi po raz kolejny są cisza i wydajność. Wybrany przeze mnie model jest chłodzony pasywnie, bez wiatraka, ale jak wykazują testy może pochwalić się wynikiem 80+ w testach wydajności Platinium. Co to znaczy? To znaczy że Seasonic SS520-FL odprowadza odpowiednią ilość ciepła przy 90% obciążenia. Układ zaczyna się mocno grzać i dopiero przy 100% obciążeniu, ale nie dojdzie do tego gdyż konstruowany przeze mnie zestaw nie będzie potrzebował oferowanych przez zasilacz 520 W.Dodatkowym atutem zasilacza jest modułowość podłączenia kabli. W teorii można podłączyć tylko tyle ile potrzeba, przez co nie robimy bałaganu wewnątrz skrzyni  i mamy lepszy przepływ powietrza. Koniec końców musiałem wykorzystać prawie wszystkie złącza i zostało mi tylko jedno gniazdo wolne ale przynajmniej nie wystawał z niego luźny kabel.

Jako chłodzenie procesora posłuży nam wydajny i kompaktowy Silverstone LGA 1155 NT07. Obsługuje on procesory do 95W więc mogłem skorzystać z dodatkowej jego opcji i manualnie wymusić niższe obroty wiatraka do obsługi naszego 65W procesora. Przez to pracował ciszej.Przechowywanie danych i czytniki.

Główny dysk twardy - Crucial M4 512GB SSD: Nie jest to może najwyższa półka jeżeli chodzi o dyski SSD, ale stosunek ceny do wydajności jest bardzo dobry dlatego dysk trafił do zestawu.Napęd optyczny -  Asus BW-12B1ST Blu-ray: W ogólnym założeniu budujemy system pod gry ze STEAM. Niestety nie wszystkie dobre tytuły wydane są jeszcze na tej platformie, stąd pomysł na włączenie napędu optycznego do zestawu. Dodatkowo skoro mam podpiąć ten zestaw pod HD TV to grzechem byłoby nie mieć możliwości oglądania filmów na nim, prawda?

Peryferia dla gracza

Dopełnieniem zestawu powinny być jeszcze wszelkiej maści kontrolery. Jako że odległość od telewizora jest znaczna peryferia bluetooth nie wydają się najlepszym rozwiązaniem. Dlatego ja zdecydowałem się na bezprzewodowe kombo od Logitech M520. Wykonuje zadaną pracę prawidłowo i potrzebuje jedyni małego nadajnik radiowego na USB żeby działać sprawnie.

Za pad posłuży wydany przez M$ kontroler do Xbox 360.

Cena grania na PC w HD

Ile kosztuje taka przyjemność? Sprawdźcie poniższą tabelkę i miejcie proszę na uwadze że ceny podane są orientacyjne i aktualne na dzień składania zestawu. Wiem, że na Alegro/Ceneo/Skąpcu/ u kumpla znajdziecie identyczne podzespoły.

<table align="center" border="3" cellpadding="3" cellspacing="3" style="width: 500px;"><thead><tr><th scope="col" style="text-align: left;">Windows 8</th><th scope="col" style="text-align: left;">350</th></tr></thead><tbody><tr><td>Intel Core i7 3770s</td><td>1200</td></tr><tr><td>Asus GTX 660 Ti DCII</td><td>960</td></tr><tr><td>Asus P8Z77-I Deluxe WiDi</td><td>700</td></tr><tr><td>Kingston HyperX LoVo 8GB DDR3</td><td>220</td></tr><tr><td>Coolermaster Elite 120 Advanced Mini-ITX obudowa</td><td>200</td></tr><tr><td>Seasonic SS52-FL 520 zasilacz</td><td>700</td></tr><tr><td>Crucial M4 512GB SSD</td><td>1500</td></tr><tr><td>Logitech MK520 klawiatura i mysz</td><td>150</td></tr><tr><td>Microsoft Xbox 360 pad do PC</td><td>120</td></tr></tbody></table>Koszt całkowity  ~6 100 zł

Proces składania zestawu

Dopasowanie wszystkich komponentów do tak małej obudowy wymaga odrobiny myślenia przestrzennego i planowania swoich ruchów. Np. zasilacz zamontujemy na samym końcu ponieważ skutecznie zasłoni on dostęp do środka skrzyni.

Na sam początek przygotujmy grunt pod płytę główną, powinniśmy najpierw wkręcić podstawki pod płytę, gdyż nie są one preinstalowane w obudowie. Odrobina wysiłku i dobry śrubokręt krzyżykowy 5mm i możemy przejść dalej.Następnie możemy wmontować dysk twardy i napęd optyczny. Drugie z urządzeń zainstalujemy w przygotowanej kieszeni i umocujemy tylko za pomocą zatrzasków fabrycznych. Z dyskiem trzeba będzie odrobinę się nagimnastykować i dokręcić go śrubkami ponieważ kieszenie przygotowane są pod standardowe 3,5’ dyski (nasz ma 2,5’).Następnie w odpowiednie miejsca na płycie głównej montujemy pamięć RAM i procesor. Robimy to zanim płyta wyląduje w obudowie! Jeszcze szybkie nałożenie pasty przewodzącej ciepło na procesor (spokojnie jeżeli nie macie swojej będzie ona dołączona do zestawu z wiatrakiem).Nałóżcie odpowiednią ilość (nie za dużo, tak żeby pokryła procesor równo) i delikatnie rozsmarujcie za pomocą płaskiego śrubokręta lub szpachelki. Następnie montujemy sam wiatrak. Dopasujcie go dobrze do procesora i delikatnie dociśnijcie. Zatrzaski powinny kliknąć, wtedy będzie wiadomo że wszystko jest przymocowane jak potrzeba. Pamiętajcie po podłączeniu kabli wiatraka do płyty.<h2 style="text-align: justify;">Instalacja płyty głównej</h2>Montowanie Asus P8Z77-I przebiega trochę inaczej niż w przypadku standardowych płyt głównych. Moduły VRM przymocowane są do płyty za pomocą tych samych śrub, którymi mocujemy płytę do obudowy. Ich rozłożenie dokładnie pokrywa się z rozłożeniem wcześniej mocowanych przez nas podstawek. Delikatnie odkręcamy śrubki (nie zdejmując przy tym modułu VRM!)Wsuwamy płytę w obudowę i dopasowujemy do rozłożenia podstawek i dokręcamy całą płytę przy modułach. I przechodzimy do montowania kabli. Zaczynamy od podłączenia kabli panelu przedniego do przejściówki Asusa, jest to znacznie łatwiejsze niż mozolne podłączanie każdego kabla osobno.Pamiętajcie o podłączeniu również przednich portów USB. Nowe płyty główne i współczesne obudowy mają dwa oddzielne typy podłączeń. Jedne dla portów USB 3.0 i panelu przedniego drugie dla portów USB 2.0. Te od USB 3.0 powinny być większe a ich kable mniej giętkie. Jeżeli planujesz używać słuchawek nie zapomnij o połączeniu audio z panelem przednim.

Po wykonaniu powyższego przygotujmy się do podłączania zasilacza. Tutaj zbawienna okaże się modularność podłączeń kabli w naszym PSU. Najpierw wpinamy 24 i 8 pinowe wtyczki w płytę główną i podłączamy kable napędu optycznego i dysku twardego.Podłączmy jeszcze wiatrak boczny obudowy do płyty głównej. W tym momencie wtyczki naszej płyty powinny być już w pełni obłożone, dlatego wiatrak przedni podpięty zostanie bezpośrednio do zasilacza za pomocą 4 pinowej wtyczki później.

Instalacja zasilacza i karty graficznej

Teraz nadszedł moment, w którym wszystkie kable wpięte w płytę główną i inne podzespoły wpinamy w zasilacz. Mieszanina przewodów wygląda strasznie, ale zajmiemy się tym za chwilkę. Póki co przygotujmy przewód pod kartę graficzną i wepnijmy go w zasilacz.<div> </div>Stelaż pod zasilacz jest wykręcany, więc zdemontujmy go, zainstalujmy w nim zasilacz i wsuńmy całość do obudowy. Podczas tego procesu szczególną uwagę zwróćmy na kable. Jako że w obudowie będzie wystarczająco dużo miejsca żeby zebrać je w wiązki i upchać na bokach możemy zacząć je ustawiać w wybrane miejsca już w tym momencie. Po zainstalowaniu zasilacza spinamy luźne kable w wiązki i szykujemy się do montażu GPU.<div> </div>Montaż wymagał będzie odrobiny zręczności i umiejętności pracy w małej przestrzeni. Szczególną uwagę zwrócić należy na podłączenie przedniego panelu audio które będzie nam najbardziej przeszkadzać w poprawnym umiejscowieniu karty.<div> </div><h2 style="text-align: justify;">Ustawienie końcowe</h2>Po zamknięciu obudowy pozostaje nam sprawdzić czy wszystkie komponenty są zainstalowane poprawnie, czy gdzieś nie przeszkadzają kable, czy wszystkie wiatraki pracują bez zakłóceń.

Instalujemy Windows 8, przedzieramy się mozolnie przez proces aktualizacji i instalacji sterowników etc. Szybka konfiguracja STEAM, przechodzimy w tryb Big Picture i viola! Borderlands 2 i Torchlight 2 działały jak marzenie, z początku miałem problemy z przestawieniem się w pełni na serowanie za pomocą pada, ale jest to kwestia czasu. Dodatkowym mankamentem jest nie możliwość nawigowania za pomocą pada w samym Windows, trzeba wciąż przesiadać się na klawiaturę i mysz.

To tyle, mam nadzieję że powyższa propozycja bardziej zmodyfikowanego STEAM boxa przypadła wam do gustu. Jednym pytaniem które rozważyć należy jest czy opłaca się w obecnej chwili składać taki (lub podobny) zestaw? Czy może warto poczekać na nową generację konsol? Odpowiedź pozostawiam wam.


Zobacz również