Papierowy ekran

Włączanie komputera,by przejrzeć w Internecie strony WWW lub odebrać pocztę, staje się zjawiskiem prawie tak naturalnym, jak kupowanie i czytanie codziennej prasy. Wydaje się więc, że powstanie nowych mediów, jakimi są Internet i multimedia, otwiera nie znane do tej pory horyzonty inwencji twórczej, szczególnie przed grafikami-projektantami. Czy tak jest w istocie?

Włączanie komputera,by przejrzeć w Internecie strony WWW lub odebrać pocztę, staje się zjawiskiem prawie tak naturalnym, jak kupowanie i czytanie codziennej prasy. Wydaje się więc, że powstanie nowych mediów, jakimi są Internet i multimedia, otwiera nie znane do tej pory horyzonty inwencji twórczej, szczególnie przed grafikami-projektantami. Czy tak jest w istocie?

Czym więc, różni się projekt grafiki ekranowej od tradycyjnego projektu wydawnictwa drukowanego? Przeglądając dziesiątki witryn internetowych, otwierając kolejne ekrany multimedialnych wydawnictw, zastanawiam się, jakie nowe rozwiązania zostały wprowadzone w opracowaniu typografii, ilustracji i kompozycji graficznych elementów na stronie. Nowe media, nowoczesne narzędzia pracy w postaci komputerów, oprogramowania graficznego, skanerów i kolorowych drukarek, umożliwiają grafikom realizację właściwie wszystkich pomysłów. Dołącza się to tego swoboda twórcza, szybkość i precyzja realizacji. Są to rewolucyjne zmiany w stylu i możliwościach pracy projektanta. Czy pojawienie się specjalności projektowania dla multimediów wprowadziło w grafice nowe wartości, inne od spotykanych w książkach lub gazetach?

<font face="Verdana" size="+1" color="white">Pion i poziom

Pierwszą zauważalną różnicą pomiędzy opracowaniem graficznym dla druku i dla multimediów jest pozycja formatu strony. Druk jednoznacznie kojarzy się z formatem pionowego prostokąta, podczas gdy w grafice ekranowej mamy do czynienia tylko i wyłącznie z poziomem ekranu monitora. W wypadku druku możemy swobodnie dysponować proporcjami boków arkusza papieru, na którym chcemy coś wydrukować. Ekran takich możliwości nam nie daje. Możemy jedynie zmieniać wielkość przekątnej kineskopu, lecz wiąże się to zazwyczaj ze zmianą monitora. Cała więc grafika projektowana z myślą o multimediach, jest tworzona w formacie poziomym, czym zdecydowanie odbiega od dotychczasowego standardu wertykalnego ustawienia formatu projektowego. Format poziomy w publikacjach drukowanych pojawia się rzadko. Często też uznawany jest za niewygodny, z wyjątkiem takich form projektowych jak na przykład: wizytówka, bilet, tzw. sztrajfa (długi, poziomy afisz) czy billboard.

Przyglądając się wydawnictwom drukowanym i multimedialnym zauważymy, że różnią się one inną konstrukcją i organizacją zgromadzonych tam materiałów. Inaczej też musimy docierać do konkretnych tekstów lub obrazów. I tak, w przypadku książki aktywne są dwa kierunki: pionowy - ponieważ taki jest zazwyczaj format książki. Pionowy kształt ma także kolumna druku, a więc nasz wzrok wędruje wzdłuż wierszy tekstu z góry strony na dół. Natomiast kierunek poziomy wyznaczany jest przez ciągłość i logikę treści książki, od pierwszej do ostatniej jej karty. Otwierając zaś dowolną stronę WWW w Internecie, możemy ją przeglądać w większości wypadków jedynie z góry na dół lub odwrotnie. Sposób docierania do informacji umieszczonych pod różnymi hasłami na stronach WWW ma charakter wielowarstwowej struktury, której konstrukcja jest przed nami, jako czytelnikami, ukryta. W multimedialnych wydawnictwach strony znikają z ekranu i zastępowane są w mniej lub bardziej płynny sposób przez strony następne. Nie wiemy zatem nic o ilości kolejnych ekranów i zawartych w nich informacjach, póki nie przejrzymy wszystkich możliwych pięter. Dlatego częstym zjawiskiem jest utrata orientacji przez odbiorcę, w skomplikowanej strukturze multimedialnych obrazów. W przeciwieństwie do multimediów i Internetu, książka, broszura czy gazeta swoim kształtem i grubością w wystarczający sposób informują nas o charakterze i objętości treści.


Zobacz również