Pascal za darmo

Jeżeli nie zamierzasz tworzyć bardzo rozbudowanych aplikacji, tylko potrzebujesz narzędzia do zaprogramowania prostych operacji matematycznych, przetworzenia zebranych danych itp., nie musisz kupować drogich pakietów programistycznych. W Sieci znajdziesz mnóstwo darmowych narzędzi.

Jeżeli nie zamierzasz tworzyć bardzo rozbudowanych aplikacji, tylko potrzebujesz narzędzia do zaprogramowania prostych operacji matematycznych, przetworzenia zebranych danych itp., nie musisz kupować drogich pakietów programistycznych. W Sieci znajdziesz mnóstwo darmowych narzędzi.

Na świecie dostępnych jest kilka zaawansowanych, komercyjnych kompilatorów Pascala. Niektóre umieściliśmy nawet na naszych płytach CD, Delphi 1.02 na krążku 3B/98, a Delphi 2.0 w numerze 11/99. Istnieją jednak mniej znane narzędzia. Ich jakość często zupełnie nie ma związku z niską ceną. Postanowiliśmy przyjrzeć się trzem popularnym, darmowym kompilatorom mojego ulubionego języka programowania przeznaczonym do platformy PC.

Wybraliśmy trzy pakiety. Warunek, jaki musiały spełnić, to przede wszystkim możliwość generowania kompletnej aplikacji w postaci uruchamialnej. Odrzuciliśmy programy produkujące wyłącznie źródła assemblerowe, zależało mi bowiem na prezentacji narzędzi, które mogą się przydać użytkownikowi nieobeznanemu z tajnikami późniejszej rekompilacji czy konsolidacji gotowych projektów.

Konkurenci

Każdy z pakietów prezentuje zupełnie inną kategorię. Zdecydowanie najprostszy Dpas nie da się porównać z Free Pascalem, ale ma przecież kilka zalet. Z kolei charakter pakietu Irie Pascal dyskwalifikuje go w wielu zastosowaniach. Na szczęście wszystkie programy są bezpłatne. Dlatego zamiast spędzać długie godziny, rozmyślając i porównując ich możliwości, po prostu wypróbuj każdy z nich.

Żaden z prezentowanych programów nie oferuje zintegrowanego środowiska. Szkoda, bo przecież praca z kompilatorami byłaby wtedy nieco przyjemniejsza. Na szczęście dość dużo jest programów edycyjnych dających się łatwo zintegrować ze wsadowym kompilatorem. Dokumentacja? Brakuje jej tylko w przypadku Dpas. Jej objętość i treść w przypadku Irie i Free Pascala zasługują na szczególną pochwałę. Długie, wyczerpujące opisy, długie instrukcje zasad programowania to przykład godny naśladowania.

Ciekawie przedstawia się sprawa zgodności z uznanymi standardami. Kolejno próbowałem przekompilować kilkanaście programów o różnej wielkości (od kilkudziesięciu do kilku tysięcy linii). Okazało się, że w żadnym przypadku nie można liczyć na pełną zgodność z jakimkolwiek produktem serii Borland. Zdecydowanie najbliżej "ideału" był jednak Free Pascal, któremu bez kłopotu udało się skompilować najprostsze aplikacje i który oferuje nawet tryb "naśladowania TP".

Każdy kompilator uruchomiliśmy na komputerze wyposażonym w procesor Pentium II 266 MHz. Wyniki pomiaru czasu kompilacji nie były zaskoczeniem. Najszybciej pracował Irie Pascal (około 250 linii na sekundę). Dużo wolniejsze były programy Dpas (około 100 linii na sekundę) i Free Pascal (nieco poniżej 100 linii kodu w ciągu sekundy).

Pod względem możliwości samego kompilatora naszym zdecydowanym faworytem jest, naturalnie, Free Pascal. Wprowadzono w nim sporo ulepszeń w stosunku do implementacji Borlanda, zachowując przy tym (częściowo) zgodność z jego wyrobami. Nie ma w nim ograniczeń takich jak na przykład w Dpas, imponująca jest też liczba opcji i przełączników kompilacji.

Dpas

www.geocities.com/SiliconValley/Bay/9159

Najprostszy z przetestowanych przeze mnie kompilatorów. Wyniki pracy z Dpas to 32-bitowe programy DOS działające w trybie chronionym procesora. Twórcą pakietu jest niemiecki programista o swojsko brzmiącym nazwisku - Dieter Pawelczak.

Klik, klik

Jeżeli spodobał Ci się Free Pascal i chciałbyś wykorzystać go do poważnych zastosowań, skorzystaj z programu Bloodshed Dev-Pascal (www.bloodshed.nu). Jego zadanie to utworzenie graficznego środowiska do pracy z kompilatorem. Program przeznaczony jest dla środowiska Windows 95/98 i w pełni integruje się z Free Pascalem. Mimo że możliwości Bloodshed Dev-Pascal nie są duże - właściwie tylko edycja tekstów źródłowych i ich kompilacja - bardzo ułatwia pracę nad aplikacjami. Pojedynczymi kliknięciami zmieniasz ustawienia Free Pascal, uruchamiasz gotowy projekt. Kiedy się zmęczysz pisaniem swojego superprogramu, naciśnij [F12]. Co się stanie? Przekonaj się sam.

Zgodność dialektu Dpas ze standardem TP jest znikoma, występuje właściwie tylko w kontekście składni. W praktyce Pascal w tym wydaniu jest bardzo ograniczony. Mimo pewnych zalet trudno skompilować najprostszy program bez gruntownych przeróbek. Okazało się, że Dpas nie pozwala na używanie złożonych wyrażeń warunkowych (z wieloma nawiasami), deklarowanie stałych (w zamian proponowana jest możliwość deklaracji zmiennych o predefiniowanej wartości) czy ciągów znakowych o różnej długości (na przykład string [30]).

Ważnym ograniczeniem jest brak opcji Build kompilatora. W efekcie trzeba oddzielnie rekompilować każdą bibliotekę.

Zalety? Pakiet dostarczany jest z kilkoma bibliotekami, które mało zaawansowanym użytkownikom mogą ułatwić pracę. MS32 zawiera procedury obsługi myszy, a PROWIN pozwala na zabawę tekstowymi oknami.

Programowanie przy użyciu Dpas wymaga też pewnej konsekwencji i dyscypliny. Uproszczony system optymalizacji wyrażeń arytmetycznych wymusza odpowiednią ich konstrukcję. Najpierw trzeba umieszczać zmienne, dopiero później stałe.

Do czego może posłużyć Dpas? Chociażby do nauki. Poza tym nie widzę powodu, żeby nie mógł być wykorzystany na przykład do programowania prostych obliczeń numerycznych.


Zobacz również